II SA/Op 461/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: przyznać radcy prawnemu M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, w kwocie 664,20 zł (słownie: sześćset sześćdziesiąt cztery złote dwadzieścia groszy) zawierającej podatek od towarów i usług w kwocie 124,20 zł (słownie: sto dwadzieścia cztery złote dwadzieścia groszy). R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r. nr [...], w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Op 461/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 22 stycznia 2015 r. Skarżący w dniu 6 maja 2015 r. złożył w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie radcy prawnego z urzędu. Skarżącemu został przyznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 maja 2015 r., radca prawny z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła tym radcą – M. B., wykonującego zawód w Kancelarii w [...]. W dniu 2 czerwca 2015 r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienie wyroku. W dniu 5 czerwca 2015 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Op 461/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2014 r. W dniu 31 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęło sporządzone przez pełnomocnika zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1332/15 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 24 lipca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Kolejnym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 461/14, po wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przywrócenia terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 22 grudnia 2014 r. W dniu 4 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęło sporządzone przez pełnomocnika zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 228/16 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 25 stycznia 2016 r. i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrok wraz uzasadnieniem na piśmie został pełnomocnikowi skarżącego doręczony w dniu 2 maja 2016 r. W dniu 25 maja 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1850/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 18 października 2017 r. (data stempla biura podawczego) złożył ponownie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej w wysokości 150 % stawki minimalnej uzasadnił zwiększonym nakładem pracy, która w niniejszej sprawie polegała na dwukrotnym skutecznym zaskarżaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięć WSA w Opolu w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego w niniejszej sprawie określało do dnia 1 stycznia 2016 r. - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 490, z póżn. zm.), zwanej dalej rozporządzeniem dnia 28 września 2002 r., a po dniu 1 stycznia 2016 r. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 22 października 2015 r., które obowiązywało do dnia 2 listopada 2016 r. według, którego § 22 w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, czyli przed dniem 1 stycznia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zatem - do czynności pełnomocnika dokonanych przed wniesieniem skargi kasacyjnej - zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Pełnomocnik, przed wniesieniem skargi kasacyjnej, dwukrotnie wnosił zażalenia od wydanych przez tut. Sąd postanowień, a także złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku, do czynności tych ma zatem zastosowanie przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit d rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu zawierał oświadczenie o którym mowa w § 16 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Odnośnie wynagrodzenia za czynność sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku na piśmie, to według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. FSK 80/04, dostępnego na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), opublikowanego ONSA i WSA 2004, nr 1, poz. 12, B. Dauter {w:}, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, s 363-364, "Stawki wymienione w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia mają zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.(...) Wysokość kosztów postępowania kasacyjnego wyznaczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 6 cyt. rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych. Jakkolwiek § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia dotyczy sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, albo sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – zasada zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, zawarta w art. 204 P.p.s.a., dotyczy obu stron tego postępowania. Stawki wymienione we wspomnianym § 14 ust. 2 pkt 2 lit b maja więc zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną." Orzeczenie powyższe zapadło wprawdzie w odniesieniu do wynagrodzenia za udzielenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale referendarz sądowy, kierując się wyrażonym w nim poglądem, uznał, że kreuje ono pogląd, iż w razie, gdy w rozporządzeniu, nie wymieniono konkretnej czynności jakiej w ramach pomocy prawnej dokonał radca prawny, należy mu przyznać wynagrodzenie w stawce jak za czynność w nim określoną, najbardziej rodzajowo zbliżoną. Powyższy pogląd znajduje także umocowanie w § 5 mającym tożsame brzmienie w obu powoływanych rozporządzeniach o kosztach pomocy prawnej, określającym, że "Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju." Należało zatem przyjąć, w ocenie referendarza sądowego, że za przygotowanie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia na piśmie uzasadnienia wyroku należy się pełnomocnikowi, wynagrodzenie w tej samej stawce, co za sporządzenie zażalenia, jako, że są to w jego ocenie czynności najbardziej rodzajowo zbliżone. Pełnomocnikowi należy także przyznać wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Czynność ta została dokonana przez pełnomocnika już po zakończeniu sprawy w pierwszej instancji. Do wynagrodzenia za tę czynność pełnomocnika, jak już wyżej wskazano, mają zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., stawka w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi – 50 % stawki maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Jednocześnie, jak określono w § 4 ust. 1 z dnia 22 października 2015 r., opłatę ustala się w wysokości, co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do dyspozycji § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik z urzędu został ustanowiony już po wydanym przez Sąd wyroku z dnia 16 października 2014 r. oddalającym skargę, a zatem w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 należy podwyższyć o stawkę podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, o którym mowa w § 16 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Mając na uwadze powyższe należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 540 złotych powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 124,20 złotych – łącznie kwotę 664,20 złotych. Na wynagrodzenie pełnomocnika składają się: trzykrotność kwoty netto 120 zł, czyli łącznie netto 360 zł – za sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia na piśmie uzasadnienia wyroku oraz dwóch zażaleń, a także kwota netto 180 zł – za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, łącznie jest to kwota netto 540 zł. Zsumowane kwoty podwyższono o aktualną stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 %, czyli o kwotę 124,20 zł. W ocenie referendarza sądowego powyższa opłata za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, uwzględnia niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, które to czynniki brane są pod uwagę stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i zacytowanego § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Referendarz sądowy nie widzi podstaw do podwyższania stawki wynagrodzenia do 150 % stawek minimalnych, o co wnioskował pełnomocnik, ponieważ sprawa nie należała do nietypowych lub też o wyjątkowo skomplikowanym stanie prawnym. W związku z powyższym referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.