II SA/Op 464/06
WyrokWSA w Opolu2006-10-10
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. z powodu stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i czy nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w tym prawa strony do czynnego udziału?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. z powodu stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Brak było wystarczających dowodów do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, a organ nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, ograniczając tym samym prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A. P. z miejsca pobytu stałego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu na wniosek likwidatora Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. A. P. wniósł odwołanie, kwestionując legitymację wnioskodawcy oraz prawidłowość postępowania. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku legitymacji wnioskodawcy. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w likwidacji zaskarżyła decyzję Wojewody, twierdząc, że H. D. nadal był likwidatorem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, określono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. w likwidacji na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. w likwidacji kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu A. P. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w B. przy ul. [...]. Podstawę prawną wydania decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż postępowanie wszczęte zostało z wniosku H. D. występującego jako likwidator Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B., będącej właścicielem lokalu położonego w B. przy ul. [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wójt wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż A. P. opuścił przedmiotowy lokal, co zostało potwierdzone w postępowaniu przeprowadzonym przez Policję oraz w zeznaniach świadków. Dlatego też, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności (...) orzeczono o wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zaznaczył przy tym jednocześnie, iż dokonując ustaleń w sprawie o wymeldowanie, nie był zobowiązany do badania wszystkich okoliczności dotyczących przyczyn opuszczenia lokalu.
W odwołaniu od decyzji A. P. zarzucając decyzji sprzeczność z prawem, tj. art. 10 kpa – na skutek uniemożliwienia przedstawienia w postępowaniu dowodów na potwierdzenie korzystania z lokalu, art. 107 § 3 kpa – powołanie się w decyzji na bliżej nieokreślone dowody oraz art. 28 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zawnioskował również przeprowadzenie przez organ odwoławczy, w trybie art. 136 kpa, dowodu w postaci dokumentów załączonych do odwołania tj. pisma Komisji Rewizyjnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji w B. z dnia 11 kwietnia 2006 r. oraz postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia [...], sygn. akt [...]. Uzasadniając odwołanie A. P. wyjaśnił, iż zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jak i tryb postępowania w nich zawarty nie zostały przewidziane (z racji funkcji ustawy) dla realizacji innych celów, aniżeli te, które założył ustawodawca (np. jako pomocny przy windykacji utraconego lokalu, w postępowaniach działowych itp.), przy czym taki podtekst faktyczny leży u podstaw wniosku stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania przez organ I instancji, złożonego w dniu 24 lutego 2006 r. przez bezprawnie przypisującego sobie funkcje likwidatora H. D., który wadliwie kwestionował tytuł prawny odwołującego do zajmowania lokalu mieszkalnego w nieruchomości spółdzielni. Powołując się na regulacje przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 28 kpa, odwołujący podniósł zarzut braku po stronie H. D. legitymacji do bycia stroną w niniejszym postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego i jednocześnie zakwestionował wszczęcie postępowania na podstawie złożonego przez niego wniosku. Jednocześnie zaznaczył, iż naruszenie wskazanych przepisów winno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Przedstawiając argumenty na poparcie zarzutów A. P. wskazał, iż zarówno w chwili złożenia wniosku, jak i toku całego postępowania H. D. nie był likwidatorem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji w B. Funkcję likwidatora spółdzielni przestał bowiem pełnić w 2003 r., na skutek odwołania go, mocą uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni. Zaznaczył przy tym, iż wprawdzie przed Sądem Okręgowym w O. toczył się proces o uchylenie wspomnianej uchwały, jednakże postępowanie w tej sprawie zostało umorzone. Jako dowody na potwierdzenie przedstawionych okoliczności, odwołujący wskazał pismo Komisji Rewizyjnej spółdzielni z dnia 11 kwietnia 2006 r. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia [...], sygn. akt [...]. Odnosząc się do regulacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powołując się na orzecznictwo NSA, A. P. zaznaczył, iż w sprawie o wymeldowanie organ obowiązany jest ustalić, czy w sprawie występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu bez wymeldowania. Ustalenie to wymaga jednak zbadania zamiaru osoby opuszczającej na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności, a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu. Wskazując, iż opuszczenie oznacza zaniechanie posiadania lokalu będącego miejscem dotychczasowego pobytu stałego, odwołujący stwierdził, iż woli posiadania nie niweczy udostępnienie lokalu do współposiadania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna bowiem nastąpić w sposób wyraźny. Odnosząc przedstawione stanowisko do stanu faktycznego sprawy, A. P. oznajmił, iż w dacie wydania decyzji I instancji współposiadał on lokal z którego nastąpiło wymeldowanie. Jednocześnie wskazał, iż wyraża on wolę stałego władania lokalem i korzystania z niego, a jednocześnie posiada w nim swoje ruchomości i wywiązuje się z obowiązków najemcy uiszczając czynsz, co potwierdza pisemna relacja M. T. będącej współposiadaczem lokalu oraz dowody uiszczenia należności czynszowych.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, iż podczas prowadzonego postępowania organ I instancji nie sprawdził, czy H. D. uprawniony był do złożenia wniosku o wymeldowanie A. P. Jak wynika natomiast z dokumentów przedstawionych przez odwołującego w chwili złożenia wniosku o wymeldowanie H. D. nie był już likwidatorem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji w B. Uznać zatem należało, iż nie był on stroną w rozumieniu art. 28 kpa i nie miał interesu prawnego w sprawie o wymeldowanie A. P. Przyjmując brak legitymacji wnioskodawcy do bycia stroną, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, organ odwoławczy uznał, iż postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Zaznaczył przy tym, iż legitymację procesowa strony ma osoba mająca prawo do lokalu lub prawo do dysponowania nim, czyli właściciel, wynajmujący, najemca lub osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w likwidacji w B., w której imieniu skargę podpisał H. D., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja wydana została na skutek błędnego ustalenia przez Wojewodę [...], jakoby H. D. nie był likwidatorem spółdzielni, uprawnionym do jej reprezentowania. W oparciu o stan faktyczny skarżąca wyjaśniła, iż w dniu 13 czerwca 2003 r. nieważne Walna Zgromadzenie Członków spółdzielni odwołało z funkcji likwidatora H. D. i powołało na likwidatora T. P. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w O. – Sąd Gospodarczy, Wydział VIII Krajowego Rejestru Sądowego, odmówił jednak wpisu w KRS nowego likwidatora. Dlatego też, zgodnie z ustawą- Prawo Spółdzielcze, H. D. wniósł do Sądu Okręgowego w O. o uchylenie uchwały odwołującej go z funkcji likwidatora i powołującej T. P., w związku z nieważnością Walnego Zgromadzenia Członków spółdzielni z dnia 13 czerwca 2003 r. Wszczęte postępowanie zostało umorzone w związku z tym, że Sąd Rejonowy w O. - Sąd Gospodarczy, Wydział VIII Krajowego Rejestru Sądowego odmówił dokonania wpisu o zmianie likwidatora, a więc uchwały nie odniosły skutku prawnego. Strona skarżąca wskazała, iż w tej sytuacji faktycznej i prawnej likwidatorem nadal pozostaje H. D. Zwróciła również uwagę, że pismo Komisji Rewizyjnej z dnia 11 kwietnia 2006 r., skierowane do Wójta Gminy [...] potwierdzało nieprawdę i zostało złożone przez osobę do tego nieupoważnioną. Ponadto wskazała, iż wraz z wnioskiem o wymeldowanie A. P., złożony został aktualny wypis z KRS, stanowiący potwierdzenie, iż osoba składająca wniosek jest upoważniona do reprezentowania spółdzielni. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego strona skarżąca stwierdziła, iż likwidator H. D. działał legalnie i posiadał legitymację procesową do dysponowania lokalami. Jednocześnie wskazała, iż likwidator złożył wnioski o wymeldowanie ponieważ w lokalach przebywają osoby inne niż najemcy. Uporządkowanie spraw najmu lokalu jest natomiast konieczne z uwagi na przygotowywanie nieruchomości do sprzedaży.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając ustalenia dokonane w trakcie postępowania oraz wskazując na jego przebieg podał, iż w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji nie było wypisów z KRS. Zaznaczył także, iż nie miał powodów kwestionowania pisma Komisji Rewizyjnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji w B., z dnia 11 kwietnia 2006 r.
Na rozprawie, która odbyła się przez tut. Sądem w dniu 10 października 2006 r., pełnomocnik uczestnika postępowania A. P. wniósł o dopuszczenie dowodu z akt Sądu Okręgowego w O., sygn. akt [...], na okoliczność prawomocności uchwały Walnego Zgromadzenia Członków spółdzielni z 2003 r., w przedmiocie odwołania dot. likwidatora i powołania nowego oraz obowiązywania tej uchwały wszystkich członków i organów spółdzielni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, nie odpowiada wymogom prawa.
Zaznaczyć przy tym przyjdzie, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja Wojewody [...], stwierdzająca bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję wydaną w I instancji i umorzył postępowanie. Z uwagi na zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie były zatem kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie wymeldowania, lecz zagadnienia dotyczące stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przed organem I instancji.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy odwołanie od decyzji organu I instancji jest dopuszczalne i wniesione zostanie w terminie, organ odwoławczy obowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie jednak, przepis art. 138 kpa określa decyzje jakie organ II instancji może wydać w postępowaniu odwoławczym.
Odnosząc się do regulacji przepisu art. 138 kpa, określającego sposoby zakończenia postępowania odwoławczego dostrzec przyjdzie, iż przepis ten przyznaje organowi II instancji obok kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy również kompetencje kasacyjne. Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa organ odwoławczy może bowiem uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie I instancji, bądź też zgodnie z art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzje w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zauważyć również należy, iż decyzje określone w art. 138 § 1 pkt 2 in fine i art. 138 § 2 kpa mają charakter wyjątkowy. Ponieważ, stanowią one wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, swoboda organu odwoławczego w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania administracyjnego jest w znacznym stopniu ograniczona, a decyzje te nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 kpa jest stwierdzenie, iż istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w formie decyzji i jednocześnie, z uwagi na istnienie wątpliwości co do istotnych okoliczności, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa organ odwoławczy wydaje natomiast decyzję, jeżeli w danej sprawie nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną.
W niniejszej sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne dotyczyło decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, w związku ze stwierdzeniem, iż osoba na wniosek której wszczęte zostało postępowanie nie posiadała legitymacji do bycia stroną postępowania.
Odnotować w związku z tym przyjdzie, iż ograniczenie swobody organu odwoławczego w wyborze zakończenia postępowania odowławczego wydaniem decyzji określonej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, wypływa z kryterium umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 105 § 1 kpa. Zgodnie zatem z art. 105 § 1 kpa, umorzenie postępowania administracyjnego może nastąpić jedynie w przypadku, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania możemy z kolei mówić wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, a więc wówczas gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego. Decyzja, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, może zostać zatem wydana jedynie w przypadku, gdy pomimo braku podstaw prawnych organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne i wydał w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie.
W sprawie o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji bez wątpienie występuje w sytuacji, gdy decyzja merytoryczna w przedmiocie wymeldowania wydana zostanie na skutek wniosku osoby nieposiadającej legitymacji do bycia stroną postępowania. Jak stanowi bowiem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), wydanie decyzji w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, może nastąpić jedynie na wniosek strony lub z urzędu. Wydanie przez organ I instancji decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wymeldowania, na żądanie podmiotu nie posiadającego legitymacji do bycia stroną postępowania, wino zatem skutkować wydaniem przez organ odwoławczy decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa.
W tym miejscu wskazać jednak przyjdzie, iż rozstrzygając o bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji, czy też o innych przesłankach istotnych dla sprawy, stosownie do art. 80 kpa, organ odwoławczy winien dokonywać oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest również do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie do art. 77 § 1 kpa, zobowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tym celu, w myśl art. 136 kpa, winien więc dopuścić nowe dowody i materiały, jeżeli przyczynią się one do wyjaśnienia wątpliwości istniejących w sprawie. W myśl art. 75 § 1 kpa, winien przy tym jako dowód dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W przypadku jednak, gdyby do ustalenia stanu faktycznego, konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części, uznając iż materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy winien wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaznaczyć jednocześnie należy, iż dla usprawiedliwienia decyzji kasacyjnej, niweczącej skutki postępowania przed organem I instancji, nie jest wystarczające oparcie się jedynie na zarzutach i dowodach przedstawionych przez odwołującego, zwłaszcza w sytuacji gdy pomiędzy stronami występują sporne interesy. Ich zasadność winna być bowiem oceniana w oparciu o całokształt, zebranego w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego. Wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenia dla sprawy, powinny znajdować potwierdzenie w materiale dowodowym, a organ powinien ustosunkować się do wszystkich zebranych dowodów. W przypadku z kolei gdy wynik postępowania dowodowego nie jest wystarczający do dokonania ustaleń i wydania rozstrzygnięcia, w celu wyjaśnienia rozbieżności, organ winien we własnym zakresie przeprowadzić i dopuścić stosowne dowody. Działając bowiem w oparciu o przepisy prawa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie istniejących w sprawie wątpliwości oraz przeprowadzenie tylko części dowodów, istotnych z punku widzenia rozstrzygnięcia, stanowi wszak naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Dodatkowo odnotować można, iż w sprzeczności z powyższym nie stoi określona w art. 80 kpa zasada swobody organów w ocenie materiału dowodowego. Dostrzec wszak należy, iż przyznana organom swoboda oceny winna pozostawać w zgodzie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł. Organ wprawdzie może w przypadku rozbieżności określonym dowodom odmówić wiary, jednakże dopiero po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i wszechstronnym jego rozpatrzeniu, wyjaśniając jednocześnie przyczyny dokonanej oceny. Obowiązany jest przy tym rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale również wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic.
Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należało, iż zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Przede wszystkim nie można uznać, iż okoliczności na które organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uzasadniające bezprzedmiotowość postępowania o wymeldowanie A. P. z miejsca pobytu stałego, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Z załączonej do akt administracyjnych sentencji postanowienia Sądu Okręgowego w O., z dnia [...], sygn. akt [...], nie wynika bowiem, co było przedmiotem postępowania sądowego oraz jakie były przyczyny jego umorzenia. Organ odwoławczy nie podjął zaś żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia tych okoliczności, a swoje ustalenia w tym zakresie oparł jedynie o twierdzenia zawarte w treści odwołania. W aktach administracyjnych brak jest również jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie okoliczności, iż pismo Komisji Rewizyjnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. w likwidacji, podpisane zostało przez uprawnione osoby. Organ odwoławczy nie wskazał również, na jakiej podstawie dał wiarę informacji zawartej w piśmie Komisji oraz że pismo to jest wiążące poza strukturami wewnętrznymi spółdzielni.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie można zatem uznać, iż w niniejszej sprawie potwierdzone zostały okoliczności uzasadniające wydanie w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa. W szczególności bowiem, organ odwoławczy nie uwzględnił jako dowodu wypisu z rejestru przedsiębiorców Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. w likwidacji. Wydaje się natomiast, iż w przypadku osoby prawnej podlegającej obowiązkowemu wpisowi do KRS, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do tego, czy osoba reprezentująca jej interesy prawne, jest do tego uprawniona, istnieje uzasadniona potrzeba uwzględnienia dowodu w postaci wypisu z KRS. Bez znaczenia przy tym pozostaje w tym zakresie twierdzenie organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w aktach administracyjnych przesłanych przez organ I instancji wraz z odwołaniem brakowało wskazanego dowodu. Jak już wcześniej bowiem wspomniano, stosownie do art. 136 kpa, przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu, na potwierdzenie nowych okoliczności istotnych dla sprawy mieści się w kompetencjach organu odwoławczego.
Odnotować ponadto należy, iż dla usprawiedliwienia decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, jak już wcześniej wspomniano, nie jest wystarczające oparcie się jedynie na twierdzeniach strony, bez dokonania oceny ich zasadności w oparciu o całościowy materiału dowodowego.
Skoro zatem, organ odwoławczy pomimo niejednoznacznego stanu faktycznego, nie powziął działań niezbędnych do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. O ile bowiem stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji, skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa o tyle uznanie, iż postępowanie było bezprzedmiotowe winno wynikać z okoliczności faktycznych sprawy znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym. W niniejszej sprawie z uwagi na brak dowodów, zgodnie z art. 136 kpa, organ winien zatem przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie dowodowe bądź też, gdyby ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, winien wydać decyzję o której mowa w 138 § 2 kpa.
Wydając zaskarżoną decyzję bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych, organ odwoławczy naruszy zatem przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz granice swobodnej oceny w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto zauważyć przyjdzie, iż w świetle żądania zawartego w odwołaniu od decyzji I Instancji i wskazania w nim nowych faktów oraz wynikającej z tego konieczności dopuszczenia nowych dowodów, wydanie decyzji odwoławczej bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, spowodowało ograniczenie prawa strony skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu. Organ uniemożliwił bowiem skarżącemu przedstawienie nowych dowodów oraz ustosunkowanie się do ewentualnych dowodów, które zgromadzone mogły być w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Tym samym uznać należało, iż postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 10 § 1 kpa.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu (...), uchylić zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 Prawa o postępowaniu (...). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 przywołanej ustawy proceduralnej.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło