II SA/Op 467/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. J. G. wniósł skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego stałego od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie, jak wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru, doręczono J. G. do rąk własnych, w dniu 27 września 2007 r., a w dniu 3 października 2007 r., (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), złożył on na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w kwocie 1571,20 zł brutto i świadczenia rodzinne z tytułu samotnego wychowywania dzieci w kwocie 572 zł, podał, że jest to kwota brutto. Pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką uczących się dzieci, pełnoletnim synem M. i małoletnią córką M. Ponosi on koszty utrzymania dzieci, musi im zapewnić bilety autobusowe, książki, odzież, oraz inne związane ze szkoła wydatki. Sam dojeżdża do pracy do N., na ten cel musi przeznaczyć znaczną kwotę pieniędzy (bilet miesięczny). Ponadto podniósł, że musi kupować dla siebie lekarstwa, gdyż cierpi na pewne dolegliwości, a nadto spore kwoty przeznacza na żywność, ubrania, utrzymanie budynku mieszkalnego, i nie wystarcza mu na pokrycie wszystkich potrzeb. Skarżący podał, że ma majątek w postaci domu o powierzchni 120 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 1,96 ha. Jego dochód na rękę to około 1266 zł, po opłaceniu rachunków, biletów, oraz innych rzeczy zostaje mu na rękę około 550 zł i za tę kwotę musi się z dziećmi wyżywić, ubrać oraz zadbać o potrzeby związane ze szkołą. Zaznaczył, że jego trzeci dziecko, syn S. jest zameldowany pod adresem skarżącego, ale faktycznie tam nie zamieszkuje, jest już samodzielny i wyprowadził się. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i wezwał go do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem jego oddalenia, poprzez złożenie: - zaświadczenia o zarobkach z ostatniego miesiąca przed złożeniem wniosku, - rachunków za energię elektryczną, gaz, opał, czynsz z ostatniego miesiąca przed złożeniem wniosku, - aktualnego wyciągu z posiadanych kont, lokat, rachunków bankowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy przed złożeniem wniosku, wyjaśnienia czy w roku 2007 korzystał ze świadczeń opieki społecznej, a jeśli tak to w jakiej wysokości. J. G. odebrał to wezwanie w dniu 12 października 2007 r. i złożył odpowiedź w dniu 18 października 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), przesyłając: 1. wydruk ze swojego konta bankowego z dnia 31 września 2007 r., wykazujący, że skarżący korzysta z kredytu odnawialnego, w miesiącu sierpniu otrzymał kwotę 472 zł świadczenia z opieki społecznej, a we wrześniu 772 zł z tego tytułu. Saldo końcowe na koncie to kwota zadłużenia z tytułu kredytu 872 zł, 2. rachunek za telefon z dnia 13 września 2007 r. na kwotę 68,89 zł, 3. rachunek za energię elektryczną, zapłacony dnia 28 września 2007 r., na kwotę 101,48 zł. 4. rachunek za dostawę wody, zapłacony dnia 25 września 2007 r., na kwotę 31,67 zł, 5. bilety miesięczne M. G. na kwotę 73,95 zł, M. G. na kwotę 117,30 zł, J. G. na kwotę 185 zł, 6. zaświadczenie o zarobkach J. G. za wrzesień 2007 r., w dochodach uwzględniono 1000 zł brutto zapomogi na dzieci, a łączny dochód to kwota 2435 zł brutto, czyli netto 1939 zł. Skarżący wskazał, że zapomogę przeznaczył w całości na zakup książek, odzieży oraz innych rzeczy niezbędnych córce uczęszczającej do I klasy Technikum Ekonomicznego do G., 7. kopie dwóch decyzji z opieki społecznej o przyznaniu świadczeń na dzieci, za rok 2006 i 2007, z decyzji z 2007 r. wynika, że obecnie J. G. ma zasiłek rodzinny w kwocie 68 zł miesięcznie na M. G., 64 zł miesięcznie na M. G., dodatek stały z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł, na każde dziecko, czyli łącznie 340 zł miesięcznie, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania kwotę po 50 zł miesięcznie na każde dziecko, łącznie 100 zł, a nadto w miesiącu wrześniu na każde dziecko otrzymał jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia nauki w szkole po 100 zł, łącznie 200 zł. Wniosek J. G. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący wykazał, że przeciętny łączny miesięczny dochód na troje członków jego rodziny wynosi netto 1838 zł, składa się na niego, jego wynagrodzenie w kwocie netto 1266 zł, oraz świadczenia pomocy społecznej na dzieci w kwocie netto 572 zł (od tych świadczeń, należy zauważyć nie pobiera się podatki dochodowego), co daje na jedną osobę kwotę netto 612, 66 zł. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił zwolnić go od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu. Za taką oceną sytuacji materialnej skarżącego przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2007 r. ustalono w kwocie brutto 936 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (Dz. U. nr 171, poz. 227). Jest ono zatem wyższe niż dochód na członka rodziny skarżącego który wynosi netto 612,66 zł, ponieważ minimalne wynagrodzenie netto wynosi 675,40 zł. Przyznanie prawa pomocy w całości obejmuje, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Skarżący wykazał, że opłaty za media to łącznie około 133,15 zł miesięcznie (energia elektryczna, woda), koszty dojazdów dzieci do szkoły i jego do pracy to łącznie 376,25 zł miesięcznie, a zatem udokumentowane niezbędne wydatki jego rodziny to kwota 509,40 zł miesięcznie. Po odjęciu tej sumy od przeciętnego dochodu rodziny pozostaje mu na jej utrzymanie kwota 1328,60 zł, czyli 442 zł na osobę. Nawet przyjmując, że skarżący korzysta okresowo z zapomóg i dodatków pomocy społecznej, nie można stwierdzić, aby był w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Wykazał bowiem, że na osobę w rodzinie pozostaje średnio na miesiąc około 442 zł, z której trzeba zakupić żywność, ubrania. Majątek rodziny skarżącego, w postaci domu i nieruchomości rolnej, nie jest natomiast zdaniem referendarza sądowego tej wielkości, aby mógł stanowić istotne źródło dochodu. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny jego rodziny referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.