II SA/Op 472/07

Dnia 26 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opole w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., nr VII/51/07 w przedmiocie statutu sołectwa postanawia umorzyć postępowanie. Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę Opolskiego jest uchwała Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/51/07 w sprawie nadania statutu Sołectwu Dobieszowice. Działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części obejmującej: § 7 ust. 2; § 8 ust. 3; § 12 ust. 1 pkt 1 w zakresie dotyczącym wyboru sołtysa; § 12 ust. 1 pkt 2 w zakresie dotyczącym wyboru rady sołeckiej; § 14 pkt 15; § 15 ust. 4; § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 1, 2, 3, 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1, 3; § 20; § 24 ust. 1, 2 oraz § 28 ust. 5 w zakresie wyrazów "oraz wyznaczeni pracownicy". W uzasadnieniu wyjaśnił, że regulacja zawarta w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, stanowiąca, że do wyłącznej właściwości Zebrania Wiejskiego należy wybór Sołtysa i Rady Sołeckiej, narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Skarżący podniósł, że ze wskazanych wyżej powodów koniecznym jest skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności przepisów uchwały, które formułują zasady wyboru Sołtysa lub członków Rady Sołeckiej przez Zebranie Wiejskie, tj. § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1 i 3; § 24 ust. 1 i 2. Następnie Wojewoda podał, iż w § 17 ust. 1 uchwały Rada postanowiła, że "Dla dokonania ważności wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej wymagana jest obecność co najmniej 1/10 osób uprawnionych do głosowania", czym przekroczono upoważnienie wynikające z przepisu art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto, ust. 2 i 3 § 17 uchwały także w sposób istotny naruszają prawo, albowiem nawiązują do określonego w uchwale quorum wymaganego dla stwierdzenia ważności wyborów. W § 7 ust. 2 uchwały Rada przyjęła zapis stanowiący o kompetencji Zebrania Wiejskiego do powoływania stałych lub doraźnych komisji, który w ocenie Wojewody również należy uznać za sprzeczny z prawem, jako że został podjęty bez podstawy prawnej. Podobnie, istotnie narusza prawo zapis § 8 ust. 3 uchwały w zakresie w jakim stanowi, że Rada jest organem jednostki pomocniczej sołectwa, narusza także art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w którym ustawodawca wymienił tylko dwa organy jednostki pomocniczej sołectwa, tj. zebranie wiejskie i sołtysa. Dalej Wojewoda wskazał, że w § 14 pkt 15 i § 20 uchwały zawarto powtórzenie zapisów ustawowych. W dalszej części uzasadnienia wyjaśnił, że regulację § 15 ust. 4 uchwały, w zakresie w jakim postanowiono, że sołectwo mogłoby nawiązywać współpracę z innymi sołectwami na terenie gminy, zawierając porozumienia lub podejmując wspólne uchwały, podjęto bez podstawy prawnej. Na zakończenie zarzucił, że zapis § 28 ust. 5 uchwały, mocą którego wyposażono wyznaczonych pracowników w uprawnienia żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących funkcjonowania Sołectwa, wykracza poza zakres delegacji przekazanej Radzie do uregulowania przez przepis art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Walce wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniając to procesowe stanowisko podniósł, że Gmina Walce uwzględniła wszystkie zarzuty Wojewody Opolskiego zawarte w skardze. W konsekwencji w najbliższym czasie pod obrady rady gminy przedłożony zostanie projekt uchwały zmieniającej (ewentualnie uchylającej) zaskarżoną uchwałę. W przypadku akceptacji i przyjęcia przedstawionego projektu przez radę gminy, uchwała zmieniająca uchyli normy w sposób istotny naruszające prawo. Wskazując, iż w przypadku podjęcia uchwały zmieniającej zostanie ona przesłana do Sądu, strona przeciwna oświadczyła ponadto, że uchwała będąca przedmiotem skargi nie została jeszcze wykonana, ani też nie podjęto w oparciu o nią jakichkolwiek czynności prawnych. Zastrzegła przy tym, że stan taki będzie trwał do zakończenia postępowania sądowego, względnie wejścia w życie nowej uchwały Rady Gminy (por. pismo procesowe Wójta Gminy Walce i poprawioną odpowiedź na skargę z dnia 6 listopada 2007r. k.28-29 akt sądowych). Uchwałą z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07, w sprawie nadania statutu Sołectwu Dobieszowice, która przesłana została do tut. Sądu dnia 22 listopada 2007 r., Rada Gminy Walce uchyliła zaskarżoną uchwałę z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/51/07 ( § 28 uchwały). W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2007 r. Wojewoda Opolski, wskazał, iż zaskarżona uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 4 września 2007 r., Nr 65, poz. 1929. Ponadto, wskazując, iż uchwała z dnia 6 listopada 2007 r., Nr XI/89/07, uchylająca zaskarżoną uchwałę po jej zbadaniu w trybie nadzoru, została przekazana do ogłoszenia w Dziennku Urzędowym Województwa Opolskiego i wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej opublikowania, Wojewoda oświadczył iż przychyla się do wniosku strony przeciwnej o umorzenie postępowania Następnie w piśmie procesowym z dnia z 12 grudnia 2007r. Wojewoda Opolski podał, że uchwała Rady Gminy Walce z 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 10 grudnia 2007r., Nr 91, poz. 2958. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazana w art. 161 § 1 pkt. 1 i 2 . Bezprzedmiotowość postępowania z innych przyczyn w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania – a przed wydaniem wyroku – przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie między wniesieniem skargi, a zamknięciem rozprawy doszło do podjęcia przez Radę Gminy Walce uchwały z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07, mocą której – co wynika z zapisu § 28 - uchylono w całości zaskarżoną uchwałę z dnia 30 maja 2007r. Uchwała ta opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z 10 grudnia 2007r. i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia. Uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą ma charakter konstytutywny. Wywołuje skutek na przyszłość ( ex nunc ) co oznacza, że przerywa wywoływanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia 30 maja 2007r. nie wywołała jednak żadnych skutków prawnych także w okresie jej obowiązywania. Wynika to wprost z oświadczenia procesowego Wójta Gminy Walce, który podał, że zaskarżona uchwała nie była wykonywana. Skoro zatem nie podejmowano żadnych czynności prawnych w oparciu o uregulowania zaskarżonej uchwały w okresie jej obowiązywania i jednocześnie została ona uchylona, stwierdzić należało zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. Wobec braku przedmiotu zaskarżenia postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z tej przyczyny i z mocy powołanego wyżej przepisu orzeczono jak w sentencji.