II SA/Op 474/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i R. H. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 27 czerwca 2006 r., A. i R. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], oddalające ich wniosek, przeciwko Burmistrzowi [...], o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr A art. M. 05 o powierzchni 1,199,00 ha, jest nieuzasadnione. W skardze tej, podnosząc zarzuty dotyczące podwyższenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego oraz postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O., zakwestionowali jednocześnie właściwość sądu powszechnego do rozpoznania niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych, określona została w art. 3 i art. 4 Prawa o postępowaniu (...). Stosownie do art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu (...), obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Ponadto jak stanowi art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu (...) do właściwości sądów administracyjnych należy także orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zaś z art. 4, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, sądy administracyjne są właściwe również do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec przyjdzie, iż obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Zauważyć przy tym dodatkowo można, iż w niektórych przypadkach przepisy ustaw szczególnych, regulujące określone stosunku prawne, określają wprost właściwości jakich sądów poddane są wynikające z nich spory. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności, dostrzec przyjdzie, iż sprawa dotycząca ustalenia wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie wynika ze stosunku administracyjnego. Stosunek prawny stanowiący podstawę do obciążenia użytkownika wieczystego ustaloną przez organ jednostki samorządu terytorialnego opłatą, jest bowiem stosunkiem wynikającym z umowy cywilnoprawnej. O cywilnoprawnym charakterze przedstawionego przez skarżącego sporu, rozstrzyga cywilny charakter stosunku użytkowania wieczystego. Użytkowanie wieczyste jest bowiem stosunkiem z zakresu prawa cywilnego. Powstaje ono na podstawie umowy i normowane jest przez kodeks cywilny. Wprawdzie szczególne uregulowania dotyczące oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w tym dotyczące ustalania opłat, zawiera ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), jednakże powstały w oparciu o przepisy tej ustawy stosunek użytkowania wieczystego jest stosunkiem cywilnoprawnym, który stosownie do art. 27 wskazanej ustawy nawiązywany jest na podstawie umowy. Wszystkie wynikające z niego spory są zatem sporami z zakresu prawa cywilnego. Zaznaczyć ponadto należy, iż wskazana ustawa o gospodarce nieruchomościami, określa wprost właściwość sądu, kognicji którego podlegają spory dotyczące zaktualizowanej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. W myśl bowiem art. 80 ust. 1 ustawy, od orzeczenia kolegium, wydanego na skutek wniesienia, stosownie do art. 78 ust. 2, wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, przysługuje sprzeciw. Wniesienie sprzeciwu jest natomiast równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy w przypadku wniesienia sprzeciwu, po przekazaniu go do sądu, wniosek o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew. Do rozpoznania pozwu w sprawie cywilnej stosuje się przepisy procedury cywilnej. Pozew wniesiony na podstawie art. 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zatem rozpoznawany w trybie art. 189 kpc. Ponieważ wskazany powyżej przepis art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi wprost o właściwości w niniejszej sprawie sądu powszechnego, nie można przyjąć, iż zaskarżone orzeczenie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skoro zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych uznać należało, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu (...). Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie.