II SA/Op 484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz odroczenia terminu jego spłaty postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 września 2016 r. K. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której wskazał, że zwraca się z prośbą o rozpatrzenie decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego, dotyczącej zwrotu pobranego przez niego wynagrodzenia za staż, który odbywał u E. M. "A". Podał też numer zaskarżonej decyzji: [...], a ponadto oświadczył, że nie rozumie, dlaczego ma zwracać pobrane świadczenia za wykonaną pracę. Odpowiadając na skargę, Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że według niego, przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...], o odmowie umorzenia w całości nienależnie pobranego świadczenia oraz o odroczeniu na okres 6 miesięcy spłaty nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 5.910,70 zł. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 26 września 2016 r., K. R. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie i jednoznaczne oznaczenie zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu), czynności lub bezczynności oraz oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, w szczególności określenie, czy skarżący wnosi skargę na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr [...], czy też na inny akt, inną czynność lub bezczynność organu administracji publicznej. Wezwanie to zawierało pouczenie, że brak odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Na wezwanie skarżący odpowiedział pismem z dnia 6 października 2016 r., w którym oświadczył, że we wszystkich wcześniejszych odwołaniach prosił o wyjaśnienie, dlaczego ma zwracać wynagrodzenie za wykonany staż, na który został skierowany przez Urząd Pracy w [...]. Po odbyciu stażu został poinformowany, że pozbawiono go statusu osoby bezrobotnej i kazano mu zwrócić pobrane wynagrodzenie. Ze względu na trudną sytuację materialną zwracał się z prośbą o umorzenie zwrotu pobranego wynagrodzenia. Wobec dalszych wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 11 października 2016 r., skarżącego ponownie wezwano o jednoznaczne określenie - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - czy złożył skargę na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, czy na decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...], w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz odroczenia spłaty tego świadczenia. Pouczono skarżącego, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie spowoduje uznanie, że jego wolą było zaskarżenie decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie z dnia 20 października 2016 r. skarżący stwierdził, że nie jest prawnikiem i nie wie, na którą instancję składa skargę. Wskazał, że od ponad roku pisze odwołania, a chodzi mu o to, że Urząd Pracy w [...] nakazał zwrot pobranego wynagrodzenia za odbyty przez niego staż. Jak się mu wydaje, skarga jest skierowana do Urzędu Pracy w [...], który nakazał mu zwrot pobranego świadczenia lub na decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego, który decyzję Urzędu Pracy utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W niniejszej sprawie, w pierwszym rzędzie, należało określić przedmiot zaskarżenia. W związku z tym Sąd dwukrotnie występował do skarżącego o dokładne wskazanie zaskarżonego aktu, precyzując w wezwaniach, że w szczególności chodzi o jednoznaczne określenie, czy wniesiona skarga dotyczy - tak jak uznał organ drugiej instancji - postanowienia Wojewody Opolskiego z dnia 2 sierpnia 2016 r., czy też decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r. (lub innego aktu). Jednoczenie Sąd pouczył skarżącego w wezwaniu z dnia 12 października 2016 r., że w razie braku jednoznacznej odpowiedzi zostanie uznane, iż skargą objęto decyzję Starosty. Pomimo wezwań w powyższym zakresie K. R. nie podał konkretnie, który akt zaskarżył, twierdząc ogólnie, że nie zgadza się z koniecznością zwrotu pobranego świadczenia. W tych okolicznościach Sąd uznał, zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu z dnia 12 października 2016 r., że skarga dotyczy decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia i odroczenia terminu jego spłaty. Na ten akt, a nie postanowienie Wojewody Opolskiego, skarżący wskazał bowiem w skardze, podając numer decyzji i wydający ją organ, czyli Starostę Kędzierzyńsko-Kozielskiego. Również z ogólnych wyjaśnień skarżącego wynika, że jego wolą nie było kwestionowanie postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania. Z uwagi na tak określony przedmiot zaskarżenia odnotować przyjdzie, że od decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...], K. R. przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do Wojewody Opolskiego, o czym został pouczony i z prawa tego skorzystał. Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda Opolski stwierdził jednak, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia (postanowienie z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr [...]). Natomiast na kwestionowaną decyzję z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...], skarżącemu nie przysługiwało prawo złożenia skargi do tut. Sądu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do treści art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z treści przywołanych przepisów wynika, że do wojewódzkiego sądu administracyjnego można złożyć skargę tylko na taką decyzję administracyjną, która została wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę w postępowaniu administracyjnym, a zatem na decyzję organu drugiej instancji. W niniejszej sprawie K. R. zaskarżył do tut. Sądu decyzję organu pierwszej instancji, od której wniósł również, po terminie, odwołanie do Wojewody Opolskiego. Tymczasem - jak wyjaśniono wyżej - skarga przysługuje jedynie na decyzję organu drugiej instancji, wydaną w wyniku rozpoznania odwołania. W tym wypadku, z uwagi na stwierdzone przez organ drugiej instancji niedotrzymane terminu do złożenia odwołania, skarga przysługuje właściwie tylko na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Jednak skarżący - wezwany dwukrotnie do wskazania zaskarżonego przez siebie aktu - nie podał, że skarży właśnie to postanowienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a. Niedopuszczalność skargi "z innych przyczyn" występuje w szczególności, gdy skarga zostanie złożona na decyzję organu pierwszej instancji, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.