II SA/Op 488/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 października 2017 r. o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 8 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania, we wznowionym postępowaniu, prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu postanawia odmówić zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca K. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 8 września 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kluczborskiego z dnia 28 lipca 2017 r. orzekającą o uchyleniu decyzji: - Starosty Kluczborskiego z dnia 17 września 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od 1 października 2014 r., - Starosty Kluczborskiego z dnia 9 stycznia 2015 r., nr [...] w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015 r. oraz orzekającej o odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła w skardze o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej do czasu zakończenia niniejszej sprawy prawomocnym wyrokiem. W odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w dniu 9 listopada 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) złożyła pismo procesowe datowane na 8 listopada 2017 r., w którym, odnosząc się do treści postanowienia z dnia 30 października 2017 r., wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego. W piśmie tym, przedstawiając swoją złą sytuację materialną, zawarła uzasadnienie mające przemawiać za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, którego nie zawarła w pierwotnym wniosku o wstrzymanie. Wobec tego na zarządzanie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, zwrócono się do skarżącej o jednoznaczne oświadczenie, czy jej pismo procesowe z dnia 8 listopada powinno być uznane za zażalenie na postanowienie z dnia 30 października 2017 r., i poinformowano skarżącą, że brak oświadczenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, spowoduje przyjęcie, że pismo to stanowi zażalenie. Skarżąca, zachowując wyznaczony termin, w piśmie z dnia 21 listopada 2017 r. oświadczyła, że jej pismo nie stanowi zażalenia na postanowienie z dnia 30 października 2017 r., a wniosek o przywrócenie terminu do uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm), dalej: P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z regulacją art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania skarżonego aktu, czynności czy decyzji, wydane na podstawie art. § 2 i § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności sprawy. W związku z zacytowanym przepisem art. 61 § 4 P.p.s.a. pismo procesowe skarżącej z dnia 8 listopada 2017 r. nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, należało rozpatrzyć, jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 30 października 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie z poglądem wyrażonym w literaturze przedmiotu "Nie można (...) przywrócić terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli uchybienie terminu do dokonania czynności nie spowodowało żadnych negatywnych skutków procesowych dla strony, a także wtedy, gdy skutki uchybienia terminu mogą być w inny sposób usunięte, np. strona może ponownie wnieść pismo w postępowaniu sądowym, zawierające jej wnioski lub oświadczenia." (patrz. T. Woś(red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Komentarz do art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex, stan prawny 2016.06.01.). Analiza omówionych przepisów, w kontekście zaprezentowanego poglądu, prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy strona może na każdym etapie postępowania sądowego, aż do jego prawomocnego zakończenia, złożyć kolejny, nowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, to nie może nastąpić uchybienie terminu do złożenia takiego wniosku, a co za tym idzie i do złożenia jego uzasadnienia. Wobec tego pismo procesowe skarżącej z dnia 8 listopada 2017 r., jak już wyżej wskazano, jest rozpatrywane, jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 30 października 2017 r. o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim potrzeba wyjaśnić skarżącej, że zasadniczym powodem odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji był fakt, że decyzja ta nie nakłada na nią żadnych obowiązków, które mogłyby stanowić przedmiot wstrzymania. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 października 2017 r., o którego zmianę wnioskuje skarżąca, wskazano, że zaskarżona decyzja, która utrzymuje w mocy decyzję orzekającą o uchyleniu decyzji o przyznaniu prawa do stypendium oraz o utracie stypendium, nie podlega wykonaniu. Podkreślono także, że wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu, a przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów. Natomiast przez pojęcie "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie - nie każdy wymaga wykonania (tak: Tadeusz Woś [w:] Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., wydanie 5, Wydawnictwo LexisNexis, s. 486-490). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy, nie posiada ona więc przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania. Decyzja ta nie nakłada na skarżącą obowiązku zwrotu pobranych świadczeń z tytułu stypendium stażowego. Jednocześnie wyjaśniono, że dopiero jeśli zostanie wydana w stosunku do niej decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wówczas ta decyzja będzie podlegała wykonaniu. Dlatego Sąd w postanowieniu z dnia 30 października 2017 r. stwierdził, że w stosunku do zaskarżonej decyzji, która nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Tymczasem skarżąca w uzasadnieniu wniosku o zmianę postanowienia z dnia 30 października 2017 r., za jaki uznano jej pismo procesowe z dnia 8 listopada 2017 r., wskazuje na złą sytuację materialną a wszczęcie wobec niej przez Powiatowy Urząd Pracy egzekucji zgłoszonego wobec niej roszczenia przed zakończeniem postępowania sądowego, spowoduje znaczące pogorszenie jej i tak skromnego poziomu życia. Podczas gdy skarżącej wyjaśniono omówionym postanowieniu, że zaskarżona decyzja z dnia 8 września 2017 r. jest decyzją o odmowie przyznania stypendium stażowego, a nie decyzją nakładającą obowiązek zwrotu tego stypendium i nie będzie podlegała egzekucji. Brak jest więc podstaw do zmiany postanowienia z dnia 30 października 2017 r. o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, jako, że nie nakłada ona na skarżącą żadnych obowiązków, a zatem nie nadaje się do bezpośredniego wykonania, które mogłoby wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.