II SA/Op 489/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. W. i M. W. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia A. W. od kosztów sądowych, 2. ustanowić A. W. radcę prawnego z urzędu. A. W. i M. W. wnieśli skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego stałego od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Obojgu skarżącym, jak wynika ze zwrotnych pocztowych potwierdzeń odbioru, doręczono to wezwanie w dniu 4 października 2007 r., a w dniu 8 października 2007 r., (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), A. W. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jedynym źródłem utrzymania jej rodziny są świadczenia z ZUS, to jest jej nauczycielska emerytura i minimalna renta jej męża. Mąż jest inwalidą słuchu, a ona od lipca 2005 r., po nieudanej operacji neurochirurgicznej kręgosłupa jest kaleką i nie może samodzielnie funkcjonować. Wymaga stałej opieki męża. Leki obojga, aparaty słuchowe męża, jej dojazdy do specjalistów, rehabilitacja, pochłaniają znaczną część ich dochodów. Mają na utrzymaniu córkę na V Roku Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Spłacają kredyt mieszkaniowy w banku. Muszą korzystać z pomocy materialnej syna, aby egzystować i uiścić należności. Skarżąca wskazała, że jej emerytura wynosi miesięcznie brutto 2114 zł, a renta męża to brutto 460 zł miesięcznie. Poinformowała, że ich przychody netto to 2150 zł, a stałe opłaty to rata kredytu 407 zł, akademik córki 300 zł, utrzymanie mieszkania około 600 zł. Podała, że mają majątek w postaci mieszkania o powierzchni 112,5 m2 i garażu o powierzchni 16 m2. Skarżąca przedłożyła też orzeczenie z dnia 16 lutego 2007 r., o uznaniu jej za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do pracy, wydane na okres do 30 kwietnia 2009 r., zaświadczenie o studiach córki z dnia 23 lutego 2007 r., PIT-40 swój i męża za rok 2006, na podstawie których dochód skarżącej wyniósł 25119,62 zł, a dochód jej męża wyniósł 5461,18 zł. Nadesłała też kopie legitymacji emeryta – rencisty swoją i męża. A. W. wskazała, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i pełnoletnią córką. Wniosek A. W. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżąca wykazała, że łączny dochód na troje członków jej rodziny wynosi netto 2150 zł. miesięcznie, co daje na jedną osobę kwotę netto 716, 66 zł. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił zwolnić ją od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niej radcę prawnego. Za taką oceną sytuacji materialnej skarżącej przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2007 r. ustalono w kwocie brutto 936 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r (Dz. U. nr 171, poz. 227). Jest ono zatem nieznacznie niższe niż dochód na członka rodziny skarżącej, który wynosi netto 716,66 zł, ponieważ minimalne wynagrodzenie netto wynosi 675,40 zł. Przyznanie prawa pomocy w całości obejmuje, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Jak już wyżej stwierdzono dochód na członka rodziny skarżącej wynosi obecnie 716,66 zł i jest tylko o 41,26 zł wyższy od aktualnego minimalnego wynagrodzenie za pracę, stanowiącego według orzecznictwa pewien rodzaj kryterium dochodowego dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy. Przemawia za tym, też fakt, że skarżąca jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej opieki męża, jak sama wskazała, musi przeznaczać pieniądze z emerytury na zakup lekarstw, rehabilitację, dojazdy do lekarzy. Mąż skarżącej, M. W. jest inwalidą słuchu, i musi również przeznaczać pieniądze na leki i aparaty słuchowe. Córka skarżącej studiuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców, co miesiąc opłacają jej oni akademik, opłata wynosi 300 zł. Skarżąca wykazała, że opłaty związane z mieszkaniem kredyt mieszkaniowy i opłaty za media to łącznie około 1007 zł miesięcznie. Majątek rodziny skarżącej nie jest natomiast zdaniem referendarza sądowego tej wielkości, aby mógł stanowić istotne źródło dochodu. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącą zły stan zdrowia jej i męża, wiążące się z tym wydatki, referendarz sądowy uznał, że nawet fakt korzystania z pomocy materialnej syna, nie powinien wykluczać przyznania skarżącej prawa pomocy, i zaniechał badania jakiego rzędu jest to pomoc j jakie są możliwości finansowe pomagającego. Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącej prawo pomocy w całości. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.