II SA/Op 494/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. E. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która to skarga została wyrokiem oddalona. W dniu 21 grudnia 2018 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) skarżąca - działając przez pełnomocnika adwokata A. R. - wniosła skargę kasacyjną. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 21 grudnia 2018 r., poprzez: - nadesłanie pełnomocnictwa procesowego obejmującego w sposób jednoznaczny upoważnienie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zaznaczono, że przedłożone pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do reprezentowania skarżącej tylko w sprawie przed WSA); - złożenie, stosownie do art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w 2 egzemplarzach wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy; - nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej lub jednego egzemplarza jego kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Jednocześnie w tej samej przesyłce, działając na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II także z dnia 28 grudnia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka z dnia 31 grudnia 2018 r. zawierające powyższe wezwania wróciła do Sądu z adnotacją, że była dwukrotnie awizowana, pierwszy raz w dniu 11 stycznia 2019 r., a drugi raz w dniu 22 stycznia 2019 r., o czym - jak wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzeniu odbioru przesyłki – zawiadomienie pozostawiono w drzwiach adresata. Przesyłka nie została odebrana przez adresata. Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 4 lutego 2019 r. (k. 120 akt sąd.) pozostawiono ją w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 25 stycznia 2019 r. W dniu 12 lutego 2019 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W załączeniu przesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, dwa egzemplarze pisma z informacją, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz odpis skargi kasacyjnej. Pełnomocnik w uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 5 lutego 2019 r. skontaktował się telefonicznie z sekretariatem Sądu i uzyskał informację, że pismem z dnia 31 grudnia 2018 r. Sąd wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik stwierdził, że w styczniu 2019 r. nie otrzymał żadnej informacji o kierowanej do niego korespondencji sądowej, nie pozostawiono awiza w skrzynce pocztowej, a prawdopodobna przyczyną tego był fakt, że obsługujący [...] we [...] listonosz od grudnia 2018 r. przebywa na zwolnieniu. Pomimo tego, że na parterze budynku znajdują się skrzynki pocztowe przypisane do każdego lokalu, pełnomocnik nie odnotował pozostawienia żadnego awiza w miesiącu styczniu. Z informacji, jakie uzyskał, pozostali najemcy również zgłaszali problemy z prawidłowym dostarczaniem korespondencji. Zaniepokojony tą sytuacją raz w tygodniu pytał w placówce pocztowej o ewentualną korespondencję, na dowód, czego jak wskazał we wniosku, przedkłada oświadczenie wraz z potwierdzeniem zgłoszenia reklamacji. Pełnomocnik ponadto stwierdził, że w dniu 25 stycznia 2019 r. odebrał w placówce pocztowej pozostawioną korespondencję, o której wiedzę pozyskał w trakcie nadawania przesyłki poleconej, ale nie zawierała ona listu z WSA w Opolu, pomimo, że w tym okresie list powinien być w placówce pocztowej, skoro jego zwrotu nastąpił w dniu 29 lutego 2019 r. Do wniosku pełnomocnik dołączył kserokopię oświadczenia firmy A Sp. z o.o., że w styczniu oraz w lutym 2019 r. zostały ujawnione problemy z prawidłowym dostarczaniem korespondencji przez Pocztę Polską w budynku przy [...],[...][...] oraz, że w dniu 4 lutego 2019 r. została zgłoszona reklamacja drogą elektroniczną, której treść stanowi załącznik do oświadczenia. Reklamacja, przesłana Poczcie Polskiej S.A. drogą elektroniczną, została złożona w kserokopii. Reklamację tę wystosowała do Poczty Polskiej, w imieniu firmy A Sp. z o.o., która zajmuje się wynajmowaniem powierzchni biurowych, A. S., administratorka. Administratorka wskazała, że w dniu 4 lutego 2019 r. najemca zgłosił jej, że przesyłka adresowana do niego została opisana formułą "adresat nieznany". Jest to niemożliwe, gdyż budynek jest czynny 24 godziny na dobę. Na parterze jest ochrona, która zna wszystkich najemców i zawsze pomaga każdej pracownicy/pracownikowi dostarczającym listy. Administratorka podniosła, że często zdarzało się przed 4 lutego 2019 r., że nie było pracownika poczty przez kilka dni, a "jest to niemożliwe przy tak dużej ilości najemców", jakimi są kancelarie, firmy finansowe, bank. Administratorka "dzwoniła w dniu 4 lutego 2019 r. na infolinię i jak zawsze była miło potraktowana, otrzymała telefon do placówki pocztowej na [...] do kierownika, ale tam nikt nie odebrał". Zwróciła się do Poczty z prośbą o rozwiązanie problemu, tłumacząc, że najemcy tracą cierpliwość i nie chce by powodem wypowiedzenia umowy najmu było niewłaściwe wykonywanie pracy przez Pocztę Polską. Pełnomocnik przesłał tez kopię dwóch awizowanych do niego przesyłek od Komornika Sądowego z [...] wraz z dotyczącymi ich wydrukami ze śledzenia przesyłek doręczanych przez Pocztę Polską. W związku z wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącej odnośnie nieprawidłowego awizowania przesyłki zawierającej wezwania Sądu o uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej i uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi (w tym miejscu przychodzi dodać, że pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), na zarządzenie Sądu z dnia 4 marca 2019 r. zwrócono się do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją tejże przesyłki. W załączniku do reklamacji Sąd uzasadniając jej wysłanie wskazał, że "adresat przesyłki oświadczył, że w styczniu 2019 r. nie otrzymał żadnej przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ani awiza, a interwencja w Urzędzie Pocztowym [...] nie odniosła skutku. Adresat zaznaczył też, że na parterze budynku są skrzynki pocztowe przypisane do każdego wynajmowanego lokalu, a obiekt z reklamacji administratorki budynku wynika, że obiekt jest czynny i chroniony 24 godziny na dobę, a osoby z ochrony przebywają na parterze budynku". Sąd zwrócił też uwagę, że prosi o szczególnie staranne rozpatrzenie reklamacji, gdyż jej wynik rodzi poważne skutki procesowe dla strony postępowania. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Poczta Polska S.A. - Biuro Wsparcia Klientów udzieliło odpowiedzi dotyczącej przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącej. Na podstawie śledzenia przesyłek i wyjaśnień właściwego pracownika (doręczyciela), stwierdzono, iż przedmiotowa przesyłka została awizowana w dniu 11 stycznia 2019 r. z uwagi na niezastanie osoby uprawnionej do jej odbioru. Sporządzone zawiadomienie doręczający pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej, pod adresem A. R., [...], [...] [...]. Powtórne zawiadomienie zostało doręczone po upływie 7 dniowego terminu zalegania przesyłki w dniu 21 stycznia 2019 r. w opisany powyżej sposób. W konsekwencji z uwagi na brak podjęcia wymienionej przesyłki w ustawowym terminie jej zalegania, w dniu 29 stycznia 2019 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęta w terminie". Poczta Polska uznała reklamację przesyłki za nieuzasadnioną. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 494/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W postanowieniu tym wskazał, że strona skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w terminie, ani nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia tego wpisu. Pełnomocnik strony skarżącej odebrał postanowienie z dnia 4 kwietnia 2019 r. w dniu 6 maja 2019 r., co dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzanie odbioru (k. 157 akt sąd.). W dniu 13 maja 2019 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącej złożył zawarty w piśmie procesowym z dnia 10 maja 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego do skargi kasacyjnej. W piśmie tym wskazał, że wnosi o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, oraz, że przedkłada potwierdzenie uiszczenia opłaty od skargi w znakach opłaty sądowej. W załączeniu przedłożył dowód uiszczenia w dniu 13 maja 2019 r. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł na rachunek bankowy Sądu w formie przelewu z rachunku bankowego. Wskazał przy tym, że do uchybienia terminu terminowi doszło bez jego winy, bowiem w dniu 5 lutego 2019 r. kontaktując się telefonicznie z sekretariatem Sądu uzyskał informację, że pismem z dnia 31 grudnia 2018 r. Sąd wezwał go do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi kasacyjnej. O tym, że Sąd wezwał go również do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez uiszczenie opłaty sądowej dowiedział się z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 4 kwietnia 2019 r. doręczonego mu w dniu 6 maja 2019 r. Ponownie – tak jak w wyżej opisanym wniosku z dnia 12 lutego 2019 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej - powtórzył, że w styczniu 2019 r. nie otrzymał żadnej informacji o kierowanej do niego korespondencji sądowej. Nie pozostawiono żądnego awiza w skrzynce pocztowej, a prawdopodobna przyczyna tego był fakt, że obsługujący rejon [...], listonosz od grudnia 2018 r. przebywał na zwolnieniu. Podkreślił, że takie same problemy z prawidłowym doręczaniem korespondencji mieli inni najemcy, dlatego zaniepokojony raz w tygodniu pytał placówce pocztowej o ewentualną korespondencję. Powołał się przy tym na oświadczenie wraz z potwierdzeniem reklamacji złożone już wcześniej do akt sądowych. W aktach sądowych istotnie znajduje się przesłane przez skarżącego, opisane wyżej oświadczenie A. S., administratora budynku przy [...] o zgłoszeniu reklamacji dotyczącej niewłaściwego doręczenia przesyłek przez pocztę pod wskazany adres. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że termin 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, powinien być, bowiem liczony od dnia, w którym uzyskał informację o brakach fiskalnych skargi tj. od dnia 6 maja 2019 r., czyli w dacie odebrania przez niego postanowienia z dnia 4 kwietnia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd może na wniosek strony przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie przesłanki określone w powyżej przywołanych przepisach, zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 P.p.s.a. Po pierwsze, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało zbadać, czy zostały spełnione formalne przesłanki do rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym, a na postanowienie to przysługuje zażalenie. Dokonując oceny dochowania powyższych przesłanek, Sąd uznał, że w sprawie nie zachowano wymaganego terminu siedmiu dni, w jakim należało złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej, wyjaśnił, że przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ustała w dacie 6 maja 2019 r., kiedy otrzymał postanowienie WSA w Opolu o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, z którego dowiedział się, że w przesyłce zawierającej pisma z dnia 31 grudnia 2018 r. było także wysłane do niego wezwanie do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik stwierdził także, że informacji o tym wezwaniu nie otrzymał w dniu 5 lutego 2019 r., kiedy telefonicznie skontaktował się z sekretariatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Przychodzi w tym miejscu wskazać, że jak wynika z załączonego do akt sprawy wyjaśnienia Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej WSA w Opolu, pracownicy sekretariatu tego wydziału udzielają informacji w sprawach osobom zainteresowanym na podstawie danych wprowadzonych przez pracowników wydziałów orzeczniczych do Systemu Obsługi Spraw Orzekanych. Do wyjaśnienia dołączono wydruk zrzutu ekranu z Systemu Spraw Orzekanych wszystkich zarządzeń wydawanych w sprawie w dniach od 12 października 2017 r. do 5 lutego 2019 r. Wśród nich znajdowało się zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia 28 grudnia 2018 r., wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 31 grudnia 2018 r., a także wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej z dnia 31 grudnia 2018 r. Należy zaznaczyć, że zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1177) "Wezwanie do uiszczenia wpisu należy połączyć z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi. "Łączne doręczanie jedną przesyłką wezwań o wpis oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym również skargi kasacyjnej, jest praktyką powszechnie stosowaną w sądach administracyjnych, a także w sądach powszechnych. Odpowiadający treści cyt. § 33 ust 2 rozporządzenia Prezydenta RP przepis znajduje się, bowiem także w § 126 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2316 ze zm.) określającym, że "jeżeli pismo nie jest opłacone, a ponadto zawiera braki, wezwanie do ich usunięcia i uiszczenia opłaty należy objąć jednym zarządzeniem". Powyższe okoliczności i zasady postępowania sądowego przeczą twierdzeniu pełnomocnika strony skarżącej, jakoby w dacie 5 lutego 2019 r. nie wiedział, że awizowane przesyłka sądowa z dnia 31 grudnia 2018 r. zawierała oprócz wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, także wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Podkreślić ponownie trzeba, że informacja udzielona była przez Wydział Informacji Sądowej na podstawie danych z komputerowego Systemu Obsługi Spraw Orzekanych, gdzie odnotowano wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Po drugie, mając na uwadze powołane wyżej przepisy regulaminów urzędowania sądów, będących przepisami powszechnie obowiązującymi, fachowy pełnomocnik powinien zarówno na podstawie znajomości tych przepisów, jak i z praktyki sądów, wiedzieć, że wezwania do uzupełnienia braków pisma, w tym wypadku skargi kasacyjnej, są łączone z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego. Dlatego zdaniem Sądu należy, uznać, że pełnomocnik skarżącej składając w dniu 13 maja 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, uczynił to po wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a. siedmiodniowym terminie. Jak natomiast wskazano już wyżej, stosownie do art. 88 P.p.s.a., sąd odrzuci spóźniony wniosek o przywrócenie terminu. W konsekwencji nie zachodziła potrzeba merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 86 § 1 P.p.s.a., czyli uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Końcowo wypada tylko stwierdzić, że argumentem mającym przemawiać za brakiem winy skarżącej w uchybieniu terminu miała być wedle jej pełnomocnika, wyżej już szczegółowo w stanie faktycznym sprawy opisana okoliczność, iż poczta nieprawidłowo działała przy doręczaniu mu przesyłki sądowej z dnia 31 grudnia 2018 r. Tymczasem z odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. z dnia 20 marca 2019 r. załatwiającej reklamację przesyłki sądowej z dnia 31 grudnia 2018 r., sporna przesyłka była prawidłowo awizowana i nie było podstaw do kwestionowania jej doręczenia pełnomocnikowi skarżącej, w trybie art. 73 P.p.s.a. Tym bardziej, że pełnomocnik skarżącej, pomimo przedstawionych pism administratora budynku, w którym mieści się jego Kancelaria, nie przedstawił żadnego dowodu przeciwnego do odpowiedzi Poczty z dnia 20 marca 2019 r. Poza tym aktualne pozostają rozważania, szczegółowo przedstawione w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 494/17, tu jedynie krótko zasygnalizowane gdzie rozważano wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej na podstawie art. 88 P.p.s.a., jako spóźniony należało odrzucić.