II SA/Op 501/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu wniosku skarżącego J. L. o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego J. L. od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (słownie: sto złotych), 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. J. L. i A. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W związku z tym skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Wezwanie to oboje skarżący odebrali w tym samym dniu to jest 17 października 2011 r. W odpowiedzi na nie w dniu 19 października 2011 r. 2011 r. J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz pismo z tego samego dnia opisujące sytuację zdrowotną jego i żony A. L., a także zaświadczenia lekarskie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprosił o zwolnienie go z kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek napisał, że skarga dotyczy posesji, którą mu sądownie zabrano na własność Skarbu Państwa z wniosku wójta Gminy [...], samowolnie dokonującego przebudowy wieży remizy OSP w odległości 2 m od nowego budynku mieszkalnego mimo wcześniejszego przeznaczenia budynku remizy do rozbiórki w związku ze znacznym zbliżeniem nowego budynku mieszkalnego do istniejącej, prawie stu letniej remizy, co stanowi rażące zagrożenie dla ludzi i mienia wynikające z nieprzestrzegania odległości między budynkami określonymi w Prawie budowlanym. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, trójką dzieci w tym dwóch pełnoletnich synów i małoletnia córka oraz z matką. Jeden z synów D. i córka uczą się w szkole, a syn R. nie pracuje. Łączny dochód rodziny skarżącego to 1890 zł z tytułu rolnictwa, a dochód matki skarżącego E. to 850 zł z tytułu emerytury. Majątek skarżącego to dom o powierzchni 150 m2, 12,21 ha użytków rolnych, ciągnik wartości 2000 zł, maszyny rolnicze o wartości 1800 zł i samochód osobowy o wartości 5000 zł. W piśmie z dnia 17 października 2011 r. skarżący podniósł, że leczy się od 2003 r. w poradni ortopedycznej na [...], czeka na operację na [...], ma ogromne bóle, zwyrodnienie [...], bóle [...] i zwyrodnienie [...], bóle głowy szum w uszach, [...]. Żona również leczy się poradni ortopedycznej w [...] od kilku lat ma [...], ogromne bóle utrudniające chodzenie. Jeżdżą na rehabilitację do szpitala w [...]. Na powyższe okoliczności skarżący przesłali szereg zaświadczeń lekarskich z okresu od roku 2009 do roku 2011. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącego J. L. do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez: - jakiej wysokości są koszty utrzymania domu poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości za energię elektryczną, wodę itp., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, - nadesłanie jego zeznania podatkowego za rok 2010 potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - wskazanie czy on lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie korzystają w okresie ostatnich 3 miesięcy ze świadczeń z pomocy społecznej jeśli tak to jakich i w jakiej wysokości, w tym np. także w formie stypendiów lub zapomóg w szkole, - przesłanie zeznania podatkowego za rok 2010 złożonego przez małżonkę A. L. potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - wyjaśnienie czy pani E. L. należy do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a jeśli tak to o nadesłanie dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość jej emerytury, - wskazanie daty produkcji posiadanych maszyn rolniczych i dokładnego ich rodzaju, a także daty produkcji i marki samochodu osobowego, - przesłanie zaświadczenia odnośnie R. L., iż jest osobą bezrobotną z Urzędu Pracy. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 4 listopada 2011 r., wyjaśnił w nim, że koszty utrzymania domu to następujące opłaty miesięczne: za prąd 185,54 zł, za kanalizację 72,82 zł, za telefon abonament 45 zł, za opał 635 zł. Wskazał, że za lekarstwa płaci średnio 100 zł miesięcznie. Przedłożył swój wyciąg bankowy, za okres września z saldem 1619,31 zł, zeznanie podatkowe swoje i żony za rok 2010 r. według, których nie osiągnęli oni dochodu do opodatkowania. Napisał, że w dniu 13 września 2011 r. osiągnął dochód ze sprzedaży trzody chlewnej w kwocie 8949,80 zł. Otrzymuje świadczenie pomocy społecznej z tytułu zasiłku rodzinnego dla córki M. wynoszące 91 zł miesięcznie i dla syna D. 98 zł miesięcznie. Matka E. L. jest członkiem gospodarstwa domowego i ma emeryturę 850 zł miesięcznie. Syn R. L. jest osobą bezrobotną, nie zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, utrzymuje się z pracy w gospodarstwie. Skarżący ma majątek ruchomy, taki jak ciągnik C-330 z 1990 r. o wartości 2000 zł, sprzęt towarzyszący (pług, brony, kultywator itp.) wartości około 1800 zł, samochód marki skoda rok produkcji 2005 wartości około 10000 zł. Skarżący załączył kopie rachunków za media i opał, decyzję z dnia 24 października 2011 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dzieci i jednorazowego zasiłku dla córki M. w związku rozpoczęciem roku szkolnego w kwocie 100 zł oraz dodatku do zasiłku rodzinnego dla syna D. w kwocie 50 zł miesięcznie z tytułu kosztów dojazdów do szkoły. Załączył też kopie faktur za lekarstwa na kwotę 171,98 zł z 14 października 2011 r. i z 7 września 2011 r. na kwotę 95,31 zł. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku i uzupełnieniu do niego i stwierdził, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu swoich podstawowych potrzeb życiowych. Łączny dochód rodziny skarżącego to 2740 zł miesięcznie (dochód podany przez skarżącego gospodarstwa i dochód jego matki 850 zł), do tego należy dodać środki pomocy społecznej w łącznej kwocie 239 zł miesięcznie otrzymywane na dzieci oraz średni miesięczny dochód wynikający z podzielenia ostatnio uzyskanej kwoty ze sprzedaży trzody chlewnej czyli 745,81 zł, suma tych wielkości to 3963 zł. Dochód zatem aktualnie na osobę w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 660,50 zł netto. Od dochodu tego należy odjąć kwotę 172 zł wynikającą z podziału kwoty miesięcznych wydatków na media lekarstwa opiewającej na około 1037 zł przez liczbę 6 osób w gospodarstwie domowym skarżącego. Pozostały po tym odejmowaniu dochód około 487 zł na osobę nie pozwala, w ocenie referendarza, ponieść skarżącemu pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania swojego i rodziny, ale też biorąc pod uwagę całościowy obraz sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny nie przemawia on za przyznaniem zwolnienia kosztów sądowych w całości. Skarżący ma bowiem gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 12 ha, i jak widać przedstawionych przez niego oświadczeń jest to gospodarstwo dające dochód, ostatnio np. ze sprzedaży trzody chlewnej. Ponadto przy tej wielkości gospodarstwie rolnym, jak uczy doświadczenie życiowe, skarżący może z niego zaspokajać wiele potrzeb żywnościowych swojej rodziny. Poza tym jak przedstawił to skarżący ma on też pewien majątek ruchomy oraz pewne środki na koncie oszczędnościowym. Reasumując zdaniem referendarza przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go w całości z wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, jest adekwatne do jego sytuacji materialnej i pozwoli mu na poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.