II SA/Op 502/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant : starszy sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia zawiesić postępowanie. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające między innymi na stosowaniu przepisu art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 w związku z art. 129 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w sytuacji gdy nie mogą one stanowić podstawy wydania postanowienia, ze względu na brak notyfikacji ustawy o grach hazardowych, w tym wskazanych przepisów, przez Komisję Europejską, pomimo tego, że zawierały przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/Deparlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L.98.204.37 ze zm.). Zdaniem skarżącej wskazane przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 u.g.h., prowadzą do stopniowego wygaszenia działalności prowadzonej w dotychczasowej formie gry na automatach o niskich wygranych i uniemożliwiają wydanie nowych zezwoleń na prowadzenie tego rodzaju działalności, przedłużanie dotychczasowych oraz zmianę miejsca prowadzenia gry. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne pozostające w związku rozpoznawaną sprawą i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), zwana dalej "u.g.h.", zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h., nie mogą być przedłużane. Natomiast wskazany art. 129 ust. 1 u.g.h. stanowi, iż działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygnaturze II GSK 686/13 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.) są zgodne: z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W uzasadnieniu wskazano, że: - obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej projektu regulacji prawnych zawierających przepisy techniczne stanowi element konstytucyjnego trybu ustawodawczego, a jego naruszenie może być kwestionowane jako naruszenie zasady rzetelnej legislacji. Jedynym organem, który ma kompetencję, aby o takim naruszeniu orzec jest Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem NSA, skoro zakaz wynikający z przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (prowadzenia gier na automatach poza kasynem gry, sankcjonowany karą pieniężną) stanowi normę techniczną, to nienotyfikowanie tych przepisów świadczy o niezgodności ich wprowadzenia do obrotu prawnego z normami konstytucyjnymi, tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP; - przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sposób nieproporcjonalny i niespełniający wymagania niezbędności ingerują w wolność działalności gospodarczej, co stanowi o naruszeniu przez nie art. 20 i 22 (zasady wolności działalności gospodarczej) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (klauzuli proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw). Treść powyższego pytania prawnego, a w szczególności jego uzasadnienie, wskazują, że udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi będzie miało wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd podziela wątpliwości sformułowane przez NSA odnośnie zgodności z Konstytucją RP wskazanych wyżej przepisów ustawy hazardowej. Co prawda w ww. pytaniu prawnym zakwestionowano konstytucyjność innych norm (art. 14 ust.1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), niż będących podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia (art. 138 ust. 1 u.g.h.), to jednak przesądzenie o konstytucyjności przepisów wymienionych przez NSA będzie stanowiło punkt wyjścia dla oceny zgodności z wzorcami konstytucyjnymi (art. 2, 7, 20, 22, 31 ust. 3 Konstytucji RP) również tych przepisów, które stanowią podstawę prawną postanowienia zaskarżonego w sprawie niniejszej. Innymi słowy, od zgodności z Konstytucją RP przepisów u.g.h. wskazanych przez NSA w pytaniu prawnym, zwłaszcza art. 14 ust. 1, uzależnione będzie zastosowanie przepisu art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 1 u.g.h. Należy bowiem mieć na względzie, że regulacje zawarte w art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 1 u.g.h. są konsekwencją normy z art. 14 ust. 1 u.g.h., poddanej w wątpliwość przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do jej konstytucyjności, zezwalającej na urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach wyłącznie w kasynach gry. W związku z tym kwestia konstytucyjności art. 14 ust. 1 u.g.h. ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązań prawnych przyjętych w całej ustawie o grach hazardowych, w tym dla art. 138 ust. 1, stanowiącego de facto jego wypełnienie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. (w drodze stwierdzenia niekonstytucyjności) nie pozostanie zatem bez wpływu na byt prawny przepisu art. 138 u.g.h. i możliwość jego zastosowania jako przepisu zgodnego (lub niezgodnego) ze wskazanymi przez NSA wzorcami konstytucyjnymi. Nadto także w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się rozbieżność co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych jej przepisów. Problem ten wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie P 4/11 (OTK-A 2013, nr 6, poz. 82). Wskazać też należy, że z wymienionych powodów również NSA dostrzega potrzebę zawieszania postępowań w sprawach, w których poddawane są jego kontroli wskutek skarg kasacyjnych wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, wydawane w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie: -zmiany miejsca lokalizacji automatów do gier o niskich wygranych, -kary pieniężnej, -odmowy dokonania zmiany decyzji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia działalności związanej z urządzaniem gier na automatach do gier o niskich wygranych, -odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach do gier o niskich wygranych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 131 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.