II SA/Op 503/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu w przedmiocie świadczeń rodzinnych postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2011 r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. Z. wniosła do skargę, w której wskazała, że składa "zażalenie z odwołaniem się od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, który działając we wspólnym porozumieniu z pracownikiem działu świadczeń rodzinnych zmuszał ją do podpisania w dniu 20 lipca 2011 r. sfałszowanej decyzji będącej niezgodną w treści z postanowieniem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w tej sprawie". Skarżąca wniosła w związku z powyższym o nadzór tych organów nad prawidłowym wykonaniem tych postanowień wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę przez Kierownika OPS w Kietrzu, gdyż będzie zmuszona wnieść sprawę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie do Strasburga, gdyż Kierownik OPS w Kietrzu nie stosuje się do zapisów ustawy i od trzech lat nie wypłaca należnych świadczeń zagwarantowanych prawnie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu w piśmie z dnia 4 października 2011 r. wskazał, że K. Z. złożyła powyższe pismo z do OPS w Kietrzu w dniu 2 sierpnia 2011 r., nie precyzując czego ono dotyczy, a wcześniej, w dniu 16 lipca 2011 r., odmówiła odebrania w siedzibie OPS decyzji z dnia 15 lipca 2011 r., przyznającej skarżącej zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. wraz z dodatkami na dziecko R. Z. w związku z czym decyzję tę wysłano pocztą. Poza tym, pismem z dnia 9 sierpnia 2011r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Kietrzu zwrócił się do skarżącej o określenie, od jakiej decyzji się odwołała, gdyż w skardze do WSA w Opolu nie znalazła się data ani numer takiej decyzji. Skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie pisemnie, a jedynie w rozmowie w siedzibie OPS w Kietrzu, stwierdziła, że odwoływała się od notatki służbowej. W załączeniu organ przesłał kopię powyższej decyzji ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pismo z dnia 9 sierpnia 2011 r. oraz kopię notatki służbowej z dnia 20 lipca 2011 r. sporządzonej na okoliczność odmowy przez skarżącą osobistego odbioru decyzji z dnia 15 lipca 2011 r., nr [...], i odesłania tej decyzji pocztą. W związku z wniesioną skargą, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 października 2011 r., K. Z. wezwana została do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu), lub zaskarżonej czynności. Wskazano przy tym, że o ile skarga nie dotyczy konkretnego aktu lub czynności, to skarżąca powinna sprecyzować żądanie skierowanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 13 października 2011 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru (k. 14 akt sąd.). Do dnia dzisiejszego skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzanie wymagań formalnych. Wymagania formalne skargi wskazane zostały w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym skarga powinna zawierać niezbędne elementy składowe pisma procesowego strony, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu prawnego lub czynności. Jeśli skarga nie spełnia tych wymogów, Sąd wzywa stronę do ich uzupełnienia, jako braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ostatnio powołany przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie i taka sytuacja miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Na zasadzie art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. Ponadto, stosownie do treści art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, objętych przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanej dalej K.p.a. Powyższa zasada znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie. Z treści pisma z dnia 1 sierpnia 2011 r. wynika, że skarżąca jest niezadowolona działań Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, podejmowanych wobec niej w związku z wypłatą świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca nie wskazała jednak konkretnie, jakiej decyzji bądź postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym dotyczy skarga. Nie sprecyzowała też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które zgodnie z powołanymi wyżej uregulowaniami mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, co skutkowało wezwaniem jej do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie, na które to wezwanie – pomimo pouczenia o rygorze jego niewykonania – nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Okoliczność ta wyczerpywała przesłankę odrzucenia skargi, określoną w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zauważyć w tym miejscu należy, że w przedłożonych wraz ze skargą aktach sprawy zalega wprawdzie decyzja wydana przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, działającego z upoważnienia Burmistrza Kietrza z dnia 15 lipca 2011 r., nr [...], jednak decyzja ta nie może stanowić przedmiotu skargi, gdyż jest decyzją organu pierwszej instancji. Przysługiwała od niej droga odwoławcza do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, a nie bezpośrednio do sądu administracyjnego, co wskazano w pouczeniu zamieszczonym w tej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do treści art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie. Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Jednocześnie, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być jedynie akt wydany przez organ wyższego stopnia po rozpoznaniu środka odwoławczego. Sformułowanie treści skargi - w zestawieniu z brakiem odpowiedzi skarżącej na wezwanie o sprecyzowanie zaskarżonego aktu lub czynności - pozwala przy tym na stwierdzenie, że wniesiona skarga dotyczy działalności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, czyli nosi znamiona skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 K.p.a. Przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Należy zauważyć, że postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów K.p.a. jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu. W myśl art. 229 pkt 3 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, w sprawie, której przedmiotem skargi są zadania lub działalność wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw zleconych w ramach zadań z zakresu administracji rządowej, organem właściwym jest rada gminy. W tych okolicznościach, do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu w przedmiocie wykonywania działalności należącej do zadań własnych gminy, właściwa jest Rada Gminy. Jest to postępowanie jednoinstancyjne, stąd wnoszącemu tego rodzaju skargę nie służy dalsza skarga do sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., złożona w takich warunkach skarga podlega odrzuceniu przez sąd, jako niedopuszczalna. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, orzeczono jak w sentencji.