II SA/Op 504/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić skarżącemu radcę prawnego z urzędu, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę T. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną tegoż organu z dnia [...], w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Opolu o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W dniu 29 stycznia 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego, złożony na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podał, że jest emerytem z uprawnieniami nauczycielskimi, od kilku lat choruje na serce i wydaje z tego tytułu miesięcznie znaczne środki finansowe. Wyjaśnił, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką, która także jest osobą schorowaną. Jego rodzina uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu emerytur, posiada dom o powierzchni 115 m², a także posiada zgromadzone oszczędności w wysokości 4.500 EURO. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w części, orzekając o ustanowieniu skarżącemu radcy prawnego, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie referendarz wskazał na zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że skarżący, wobec jego oświadczenia, osiąga dochody kształtujące się na poziomie 4.201.31 zł, wydaje na lekarstwa (łącznie ze współmałżonką) kwotę około 1.000 zł miesięcznie. Ponadto wydatkami miesięcznym rodziny są potwierdzone stosownymi rachunkami opłaty za media (kwota 1.400 zł wyliczona na podstawie miesiąca grudnia 2009 r.), koszty sprzątania mieszkania przez wynajętą do tego osobę – 300 zł, koszty wyżywienia – 700 zł, wydatki na ubranie 400 zł i inne wydatki. W tak przyjętym stanie faktycznym, referendarz uznał zatem o konieczności przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, biorąc pod uwagę dochód łączny uzyskiwany przez obojga małżonków oraz ich stan majątkowy. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł sprzeciw z dnia 25 lutego 2010 r., w którym zarzucił referendarzowi nieprawidłowe przyjęcie poglądu, że o sytuacji skarżącego przesądza kwestia posiadanych przez niego oszczędności w walucie EURO. Wyjaśnił, że są to środki pozyskane przez jego żonę w wyniku ciężkiej pracy za granicą. Wywodził, że nadal wnosi o przyznanie adwokata lub radcy prawnego oraz o całkowite zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych. Podał, że jego dochód miesięczny z tytułu pobieranej emerytury wynosi 2.401, 95 zł (podobnie jak dochód żony z tego samego tytułu) a niezbędne wydatki miesięczne stanowią kwotę ok. 1.415 zł. Dodatkowo zarzucił, że będzie zmuszony do poniesienia kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem i remontem domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, wynikającą z przedstawionych dokumentów i oświadczeń należy stwierdzić, że znajduje się on w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem z treści oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż jego sytuacja dochodowa, nie pozwala na samodzielne ustanowienie i opłacenie fachowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W ramach jego gospodarstwa domowego uzyskiwany jest stały dochód w wysokości 4.201,31 zł netto, który pozwala na płynne regulowanie wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania. Tym samym z powyższego wynika, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na przeznaczenie ich niewielkiej części na opłaty sądowe, zważywszy, iż wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Poza rozważaniami Sądu pozostała więc analiza sytuacji finansowej skarżącego obejmującej jego oszczędności i posiadany majątek, w tym nieruchomy. Reasumując, w ocenie Sądu, stan majątkowy skarżącego, uzasadnia przyjęcie, że stać go na częściowe ponoszenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, to znaczy z wyłączeniem kosztów związanych z opłaceniem fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.