II SA/Op 511/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. A. na działalność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 24 maja 2010 r. o numerze [...] Prezydent Miasta Opola zawiadomił D. A., że z uwagi na nabycie prawa użytkowania gruntu Skarbu Państwa (działki nr [...] i [...], położone w G.) zobowiązany jest do ponoszenia z tego tytułu opłat rocznych wynoszących 24,85 zł za rok 2010 (płatne w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma) oraz opłat wynoszących tę samą kwotę za rok 2011 i następne, które należy uiścić, bez odrębnych wezwań, w terminie do dnia 31 marca każdego roku. W powyższym zawiadomieniu poinformowano D. A. m.in. o możliwości złożenia wniosku w sprawie udzielenia bonifikaty od opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Pismem z dnia 26 maja 2010 r. D. A., powołując się na art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wystąpił o udzielenie 50% bonifikaty od opłat rocznych, do ponoszenia których jest zobowiązany. Wskazał, że podstawę żądania stanowi zeznanie podatkowe PIT-37 za 2009 r., określające roczny dochód na kwotę 8.548 zł, zaś dowód powyższego uprawnienia stanowić może kwota dochodu z kopii PIT A40 za 2009 r., pomniejszonego o przysługujące odliczenia od dochodu. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i złożenia deklaracji - wypełnienia (osobiście lub korespondencyjnie) przesłanego wniosku, D. A. złożył w dniu 7 czerwca 2010 r. do Przewodniczącego Rady Miasta Opola skargę na Prezydenta Miasta, zarzucając mu m.in. niewłaściwy sposób działania i brak podstaw prawnych do wystąpienia z przedmiotowym wezwaniem. Zaakcentował przy tym, że jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym nie podlega obowiązkowi osobistego stawiennictwa lub korespondencyjnego udzielania informacji na wezwanie organu. Uchwałą z dnia 8 lipca 2010 r., Nr [...], Rada Miasta Opola uznała skargę na działalność Prezydenta Miasta Opola za nieuzasadnioną. W piśmie z dnia 23 września 2010 r. D. A. złożył dwie skargi, pierwszą - na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 8 lipca 2010 r., Nr [...], oraz drugą - na niewłaściwe działalnie Prezydenta Miasta Opola w sprawie wezwania z dnia 24 maja 2010 r., nr [...], która to skarga stanowi przedmiot niniejszego postępowania. W uzasadnieniu skargi zrelacjonował stan faktyczny sprawy związanej z ubieganiem się o udzielenie bonifikaty od opłat rocznych oraz podkreślił, że jego wniosek z dnia 26 maja 2010 r. spełniał wszystkie wymogi formalne, a mimo to nie został rozpoznany. Ponadto nadmienił, że w dniu 10 września 2010 r. odebrał wezwanie do zapłaty opłaty wraz z odsetkami, co w okolicznościach sprawy stanowi nieuzasadnione żądanie finansowe. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, akcentując, że pismo z dnia 24 maja 2010 r. nazwane przez skarżącego wezwaniem w istocie było zawiadomieniem o obowiązku wnoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Informacja zawarta w przedmiotowym piśmie wynika z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stąd nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia. Również z uwagi na cywilnoprawny charakter zobowiązania skarga nie powinna być rozpoznawana przez sąd administracyjny. Dalej organ wyjaśnił, że - pomimo braku takiego obowiązku - poinformował skarżącego w przedmiotowym piśmie o możliwości udzielenia bonifikaty osobom, które spełniają kryteria określone w art. 74 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Złożony w tym zakresie wniosek skarżącego był niekompletny, gdyż brakowało w nim oświadczenia o liczbie członków rodziny tworzących gospodarstwo domowe, nie wskazano też roku, którego wniosek dotyczy. Dlatego D. A. został poproszony o jego uzupełnienie, choć niekoniecznie musiało to nastąpić na przesłanym druku. Następnie organ podniósł, iż wobec braku możliwości rozpatrzenia wniosku w sprawie bonifikaty skarżący jest zobowiązany do wniesienia opłaty w wysokości 24,85 zł rocznie, zatem zarzut odnośnie nieuzasadnionego wezwania do zapłaty jest chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do pkt 1 wskazanej regulacji, przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zatem badał, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej akty lub czynności takiej kontroli sądowej nie podlegają. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, oraz stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z przytoczonych regulacji wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisach. W szczególności nie jest on uprawniony do rozpoznawania skarg, w potocznym tego słowa znaczeniu, na sposób funkcjonowania organów administracji publicznej. Skargi te są rozpatrywane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszących się do skarg i wniosków (Dział VIII) i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zresztą, D. A. z tego trybu skorzystał, składając skargę na działalność Prezydenta Miasta Opola do Rady Miasta Opola, która uchwałą z dnia 8 lipca 2010 r., Nr [...], uznała skargę za nieuzasadnioną. Jak wynika z akt sprawy, skarżący kwestionuje działania organu, który - jego zdaniem - w sposób nieuprawniony wezwał go do uzupełnienia wniosku o udzielenie bonifikaty od opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych, podczas gdy wniosek ten był kompletny. Biorąc pod uwagę tak określony przedmiot zaskarżenia odnotować trzeba, że prawo użytkowania wieczystego jest prawem rzeczowym, którego treść i granice zostały zasadniczo określone w przepisach Kodeksu cywilnego oraz w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Obowiązek uiszczania opłat rocznych i udzielanie bonifikat (por. art. 71, 73 i 74 w/w ustawy) stanowią element treści prawa użytkowania wieczystego. Wykonywanie tego prawa opiera się na zasadach cywilnoprawnych i nie stanowi realizacji zadań z zakresu prawa publicznego. Stąd, w sprawach tych wyłączona jest droga administracyjna, co w praktyce oznacza, że kształtowanie wysokości opłat rocznych nie następuje w drodze decyzji, czy postanowienia organu, nie dochodzi też do ich ustalenia przez podjęcie czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa a jednocześnie należących do spraw z zakresu administracji publicznej. Skarżący nie wskazał, by takie akty lub czynności zostały podjęte. Co prawda bonifikaty udziela organ administracji, jednak sama sprawa - jak wywodzono wyżej - ma charakter cywilnoprawny, zatem wymyka się spod kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy skarga skierowana do tut. Sądu, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.