II SA/Op 513/07
PostanowienieWSA w Opolu2008-02-08
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej, korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie domagać się ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która z mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. jest zwolniona z mocy prawa od kosztów sądowych, nie musi wnosić o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów. Postępowanie w tym zakresie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Niemniej jednak, strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący G. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek okresowy. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał na niskie dochody z pomocy społecznej, jednakże w aktach sprawy znajdowało się również zaświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej. Referendarz sądowy uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy wniesionego przez G. G. postanawia : 1. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę z dnia 17 września 2007 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, z dnia [...], nr [...], postanawiającej przyznać zasiłek okresowy w kwocie 446 od 1 lutego 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. i nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. tut. Sąd oddalił skargę. Wyrok wraz z wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na skutek wniosku skarżącego został mu doręczony 14 stycznia 2008 r.
W dniu 6 lutego 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek, na urzędowym formularzu o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
G. G. we wniosku wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim małoletnim synem K. G. Jedyny dochód jego i syna stanowią środki z pomocy społecznej. Wskazał, że dochód miesięczny z tego tytułu wynosi 234 zł. G. G. nie ma żadnego majątku, mieszka z synem w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 65 m2. Ponadto w aktach administracyjnych załączonych do sprawy znajdują się kopie miesięcznych rachunków za energię elektryczną na kwotę 45,22 zł, gaz w kwocie 26,84 zł, za czynsz w kwocie 256,12 zł. Z w/w akt, wynikało też, że G. G. a prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu, na okoliczność tę przedłożył kopię zaświadczenia z Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, nr [...] ,jednakże wobec tajemnicy skarbowej, na uchylenie której skarżący nie wyraził zgody nie wskazano jaki osiąga z tej działalności przychód. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 7 lutego 2007 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, iż nie osiąga on przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej.
Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego.
Jednakże z uwagi na fakt, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało postępowanie z jej wniosku o prawo pomocy w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec tego wniosek skarżącego należało rozpatrywać, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a mianowicie w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej przysługującego K. G., w kwocie netto 234 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy uznał, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu. Za taką oceną sytuacji materialnej strony skarżącej przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2008 r. ustalono w kwocie brutto 1126 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. (Dz. U. nr 171, poz. 1209). Jest ono zatem wyższe niż dochód strony skarżącej, który wynosi netto 234 zł, ponieważ minimalne wynagrodzenie netto wynosi 845,17 zł. i stanowi ono według orzecznictwa pewien rodzaj kryterium dochodowego dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy.
Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 i art. 239 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło