II SA/Op 513/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia przywrócić termin. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku na piśmie wniósł skarżący w dniu 19 grudnia 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). Wyrok wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 14 stycznia 2008 r. Termin zatem do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 15 stycznia 2008 r. i zakończył się w dniu 14 lutego 2008 r. W dniu 6 lutego 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), skarżący złożył wniosek, na urzędowym formularzu o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, postępowanie, co do kosztów z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego ze względu na przedmiot sprawy, umorzył. Wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy nie przerywało biegu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie o ustanowieniu radcy prawnego z urzędu wraz z pismem o wyznaczenie jego osoby, referendarz tut. Sądu przesłał do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O., zostało ono odebrane w dniu 13 lutego 2008 r. Pismem z dnia 18 lutego 2008 r. OIRP w O. powiadomiła tut. Sąd o wyznaczeniu radcy prawnego z urzędu dla skarżącego – A. B. W dniu 25 marca 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), wpłynęła do tut. Sądu skarga kasacyjna strony skarżącej, sporządzoną przez radcę prawnego z urzędu. Skarga ta nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną, jako wniesioną po terminie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego z urzędu w dniu 15 kwietnia 2008 r., a ten w dniu 22 kwietnia 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) złożył do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku tym pełnomocnik z urzędu wskazał, że o fakcie wyznaczenia go do tej funkcji, dowiedział się z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia 18 lutego 2008 r., przesłanego mu w dniu 25 lutego 2008 r. Pełnomocnictwo od skarżącego radca prawny z urzędu otrzymał w dniu 26 lutego 2008 r. Skargę kasacyjną radca prawny złożył w terminie 30 dni od wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że w jego ocenie, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia, którym dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do bezcelowości przyznawania prawa pomocy, bowiem w sytuacji, gdy pełnomocnik dowie się o wyznaczeniu go do sprawy z urzędu na krótko przed terminem upływu do złożenia środka zaskarżenia lub po jego upływie, spowoduje to ograniczenie jego uprawnień procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika skarżącego z urzędu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd działając na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Pełnomocnik skarżącego wykazał, iż o fakcie wyznaczenia go na tę funkcję, dowiedział się w dniu 25 lutego 2008 r., kiedy zostało mu doręczone pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. Wskazał, że niezwłocznie w dniu 6 lutego uzyskał niezbędne pełnomocnictwo od skarżącego, aby móc zapoznać się z aktami sprawy. Następnie w terminie 30 dni od dnia kiedy powziął wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu złożył do tut. Sądu skargę kasacyjną. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożył w terminie 7 dni od kiedy dowiedział się o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jako wniesionej z uchybieniem terminu. W temacie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, publikowane OSNC 2001/1/7, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia tej skargi, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Orzeczenie to, zostało wydane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, ale znajdzie ono, ze względu na takie samo uregulowanie instytucji przywrócenia terminu, w przepisach obu procedur – cywilnej i przed sądami administracyjnymi, zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z tym orzeczeniem adwokat miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zakresu kasacji i po sporządzeniu kasacji. Czynności te adwokat miał obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki, ale przy uwzględnieniu jego normalnego obciążenia pracą zawodową. Wobec tego że w typowej sytuacji procesowej ustawa przewiduje dla tych czynności termin miesięczny (art. 3934 k.p.c., i jego odpowiednik w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 177 § 1), skrócenie tego okresu stronie, dla której ustanowiono pełnomocnika, byłoby ograniczeniem jej uprawnień. Dlatego w takim wypadku za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia kasacji w rozumieniu art. 169 § 1 in fine k.p.c., i do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 in fine Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należy uznać nie dzień zawiadomienia radcy prawnego o ustanowieniu go pełnomocnikiem, ale dzień w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji (skargi kasacyjnej), nie późniejszy jednak niż miesiąc od dnia takiego zawiadomienia. Jeżeli w tym terminie adwokat nie złoży wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, to od okoliczności danego przypadku będzie zależało uznanie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji. Przyjęcie poglądu odmiennego jak np. w postanowieniu z dnia 17 listopada 1998 r., II UZ 122/98, OSNP 1999, nr 22, poz. 736, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego ustanowieniu praktycznie uniemożliwia mu dochowanie terminu wskazanego w art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu (patrz. Bogusław Dauter [w;], Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005, s. 217). Pełnomocnik skarżącego z urzędu dowiedział się o fakcie wyznaczenia na tę funkcję, w dniu 25 lutego 2008 r., i już w dniu 25 marca 2008 r. złożył do tut. Sądu skargę kasacyjną, mieszcząc się w dopuszczalnym przez orzecznictwo terminie 30 dni od dnia kiedy dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto spełnił pozostałe warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, co do 7 dniowego terminu złożenia tego wniosku i dokonania z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie. Wniosek bowiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej złożył do tut. Sądu w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z której to dowiedział się o uchybieniu terminu do jej złożenia, mieszcząc się w przepisanym zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., terminie. Moment ten bowiem był dla niego jednocześnie momentem ustania terminu przyczyny uchybienia terminu. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie postanowienia.