II SA/Op 515/17

WyrokWSA w Opolu2017-12-21

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego może być skierowana do wspólnoty mieszkaniowej zarządzanej przez osobę fizyczną, czy też powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli lokali?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, w przypadku tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej (do 7 lokali), powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli, a nie do wspólnoty zarządzanej przez osobę fizyczną. Wskazano, że w takiej sytuacji zarząd nieruchomością wspólną podlega przepisom o współwłasności, a wszyscy współwłaściciele mają przymiot strony postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę nadbudowanej części komina. Skarżąca, będąca właścicielką jednego z lokali, domagała się również przywrócenia możliwości podłączenia jej pieca typu "koza", który został odłączony w wyniku remontu dachu i rozbiórki komina. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z przepisami i nakazały przywrócenie stanu poprzedniego, jednak decyzję skierowano do Wspólnoty Mieszkaniowej zarządzanej przez M. K. Skarżąca kwestionowała prawidłowość skierowania decyzji do wspólnoty, domagając się przywrócenia stanu sprzed samowoli budowlanej, w tym możliwości ponownego podłączenia pieca.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim. Zasądził od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz S. B. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia 27 czerwca 2017 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz S. B. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez S. B., decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 września 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia 27 czerwca 2017 r., nr [...], nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej budynku nr [...][...] zarządzanej przez M. K., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: Na skutek interwencji pisemnej M. B. z dnia 11 października 2016 r., w sprawie robót budowlanych (remontu dachu oraz rozbiórki komina) wykonanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w miejscowości [...] na działce nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim (zwany dalej: PINB), przeprowadził kontrolę na miejscu w dniu 21 listopada 2016 r. W trakcie kontroli PINB stwierdził, że przedmiotowy budynek wykonany jest w technologii tradycyjnej murowanej, dwukondygnacyjny o 4 lokalach mieszkalnych i stropodach pokryty papą. Stwierdzono również, że podczas wymiany pokrycia dachowego z papy, dokonano także rozbiórki komina składającego się z 2 kanałów o przekroju 14x14 cm do poziomu stropodachu. Do komina tego, prowadzonego z lokalu na parterze budynku, wpięty był - do jednego kanału - piec typu "koza", natomiast drugi kanał był nieużytkowany. Ustalono, że rozbiórki komina ponad dachem i wymiany pokrycia dachu dokonano na przełomie sierpnia i września 2016 r. Ponadto, w trakcie kontroli zobowiązano zarządcę do dostarczenia dokumentów, zgodnie z art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z póżn. zm), zwanej dalej: ustawa p.b. Zobowiązana M. K. przedłożyła: protokół z dnia 10 grudnia 2015 r.,nr [...], z okresowej kontroli przewodów kominowych; protokół z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...] z częściowej kontroli obiektu, tj. ocena stanu technicznego obiektu - dostateczna: uwagi - dokonanie remontu dachu oraz pilnie wykonać remont komina zbędne kominy usunąć w mieszkaniu; uchwałę nr [...], z dnia 10 lipca 2016 r. w sprawie wykonania remontu duchu i kominów. PINB powiecie namysłowskim pismem z dnia 8 marca 2017 r. zawiadomił strony, tj. M. K. oraz S. B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych z remontem dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości [...], działka [...] Dodatkowo, pismem z dnia 8 marca 2017 r., PINB w powiecie namysłowskim poinformował interweniującego M. B., o nieposiadaniu w tej sprawie interesu prawnego. W dniu 30 marca 2017 r. M. K. - w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przekazała PINB: protokół z dnia 15 grudnia 2016 r., nr [...], z częściowej kontroli obiektu budowlanego (ocena stanu technicznego obiektu: dobry: uwagi - wymienić okna na parterze i podmurować komin nad kuchnią); protokół z dnia 15 lutego 2017 r., nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, w tym "w celu ulepszenia ciągów w przewodach kominowych dymowych, do którego podłączony jest trzon kuchenny w pomieszczeniu kuchnia, parter oraz kocioł c.o. na opał stały w pomieszczeniu łazienka, parter - zamontować nasady kominowe." PINB przeprowadził oględziny wykonanych robót budowlanych w dniu 18 maja 2017 r., podczas których stwierdził, że w mieszkaniu S. B., zlokalizowanym na parterze budynku czterorodzinnego w pokoju od strony północnej podłączony jest piec tzw. "koza". W pomieszczeniu tym brak jest wentylacji. Stwierdzono, że cały lokal mieszkalny ogrzewany jest za pomocą centralnego ogrzewania (kocioł na paliwo stałe usytuowany w łazience). W wyniku robót remontowych, związanych z wymianą pokrycia dachu rozebrano komin, do którego podłączony jest piec "koza". Przy czym "w pomieszczeniach kuchni i łazienki widoczne kratki wentylacyjne. Kuchnia wyposażona w trzon kuchenny węglowy." Podczas oględzin stwierdzono, że przewody kominowe wyprowadzono ponad dach i zostały przebudowane tj. jeden z przewodów wychodzących z mieszkania na parterze został nadbudowany do wysokości około 180 cm ponad połać dachową. Pozostałe przewody posiadają wyloty na wysokość około 120 cm. Nadbudowany przewód jest przewodem dymowym. W wyniku nadbudowy przewodu kominowego, podczas używania trzonu kuchennego zlokalizowanego w mieszkaniu S. B. następuje zakłócenie ciągu w przewodzie kominowym wyprowadzonym z kuchni. Stwierdzono również, że komin z dwoma przewodami wychodzącymi z pokoju mieszkania S. B. został rozebrany od poziomy stropodachu i obecnie nie ma możliwości używania pieca w ww. pokoju. Pismem z dnia 22 maja 2017 r. PINB zawiadomił ww. strony postępowania o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W tak ustalonym stanie faktycznym, PINB w powiecie namysłowskim decyzją z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku nr [...] [...], zarządzanej przez M. K., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nadbudowanej części komina i zakończeniu go czapą betonową, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN-B-10425:1989 - Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowe z cegły - Wymagania techniczne i badania przy odbiorze, w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w [...], [...], na terenie działki nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że wykonane roboty budowlane polegające na nadbudowie jednego z przewodów kominowych wykonane zostały niezgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) i przywołał § 140 ust. 1 tego rozporządzenia. Podał, że wykonana nadbudowa jest niedopuszczalna z uwagi na zakłócenie ciągu w sąsiednich przewodach kominowych oraz uniemożliwia wykonanie prawidłowej czapy kominowej. Doprowadzenie obiektu (nadbudowanego komina) do stanu zgodnego z prawem wymagałoby nałożenia przez organ powiatowy dodatkowych robót inwestycyjnych polegających na nadbudowie pozostałych przewodów kominowych do jednego poziomu. Jednocześnie organ zaznaczył, że powyższego nie może nałożyć, bowiem niemożliwa jest również odbudowa rozebranego podczas wymiany pokrycia komina z uwagi na to, że byłoby to sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Ponowne podłączenie pieca typu "koza" w jednym z pokoi mieszkania wyposażonego w centralne ogrzewanie, bez spełnienia podstawowych wymagań dotyczących wentylacji i dopływu powietrza jest niedopuszczalne i zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. B., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. Uznając rażące naruszenie prawa w tej sprawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ instancji. Podała, że wprawdzie zgadza się z wydaną decyzją w zakresie przywrócenia stanu poprzedniego, jednakże w jej ocenie, przywrócenie stanu poprzedniego powinno łączyć się również z przywróceniem podłączenia jej pieca zgodnie ze stanem sprzed wykonania robót budowlanych przez Wspólnotę. S. B. akcentowała, że wprawdzie ma ogrzewanie c.o., z którego korzysta, ale do czasu rozbiórki komina dogrzewała pokój piecem typu "koza" i nadal żąda takiego stanu. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej: OWINB), po otrzymaniu ww. odwołania wraz z aktami sprawy, wystosował zapytanie do M. K., która udzielając odpowiedzi przekazała organowi uchwałę z dnia 5 maja 2014 r. nr [...], jaką Wspólnota Mieszkaniowa (składająca się z 4 mieszkań) budynku nr [...] [...], powierzyła jej zarządzanie tą nieruchomością. OWINB w Opolu przywołaną na wstępie decyzją z dnia 15 września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie S. B. - zwanej dalej skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rozstrzygnięcie PINB w powiecie namysłowskim jest prawidłowe. W uzasadnieniu decyzji OWINB przedstawił w sposób chronologiczny podejmowane działania w tej sprawie i przywołał przepisy ustawy p.b. mające w niej zastosowanie. Podzielając w pełni ustalenia organu pierwszej instancji, OWINB dodatkowo podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika czy .S. B. (skarżąca) miała zgodę na umieszczenie i użytkowanie pieca typu "koza" od pozostałych członków Wspólnoty (tzw. mała wspólnota). Organ potwierdził też, że komin z dwoma przewodami wychodzącymi z pokoju mieszkania skarżącej został rozebrany od poziomu stropodachu i obecnie nie ma możliwości używania ww. pieca w jej pokoju. Jednocześnie organ stwierdził, że opisany przypadek robót budowlanych polegających na nadbudowie komina należy uznać jako przebudowę istniejącego obiektu budowlanego, zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy p.b., a zaistniałe skutki należy likwidować w trybie art. 51 tej ustawy. Wykonane wyżej prace przez Wspólnotę są także niezgodne z § 140 ust. 1 cyt. rozporządzenia, gdyż zrealizowana nadbudowa jest niedopuszczalna z uwagi na zakłócenie ciągu w sąsiednich przewodach kominowych oraz uniemożliwia wykonanie prawidłowej czapy kominowej. Stąd prawidłowy i zasadny jest nakaz Wspólnocie, zarządzanej przez M. K., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nadbudowanej części komina i zakończenie go czapą betonową zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy. Podsumowując, organ zaakcentował, iż wykonanie przedmiotowych robót niezgodnie z obowiązującymi przepisami należało zakwalifikować jako samowolę budowlaną, podlegającą reżimowi przepisów art. 50- 51 ustawy p.b. Stwierdził też, że ponowne podłączenie pieca typu "koza" w jednym z pokoi mieszkania wyposażonego w centralne ogrzewanie, bez spełnienia podstawowych wymagań dotyczących wentylacji i dopływu powietrza jest niedopuszczalne i zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia. Organ dodał, że na powyższe skarżąca winna uzyskać zgodę pozostałych właścicieli budynku mieszkalnego nr [...] [...]. OWINB dostrzegł, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego Wspólnota reprezentowana była przez zarządcę – M. K., czyli przez pełnomocnika nieposiadającego stosownego upoważnienia. Jednakże organ odwoławczy przyjął, że pełnomocnik, jak i strony "byli przekonani", że M. K. może działać w ich imieniu i że skarżąca nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w sprawie (wniosła odwołanie), stąd te okoliczność pozostały bez wpływu na całokształt postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję S. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia następujących norm prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania oraz prawa materialnego, tj.: 1) art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy oraz podejmowanie działań stojących w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli; 2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., tj. brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co naruszony został interes skarżącej do ponownego podłączenia pieca typu "koza"; 3) art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej udziału na każdym etapie postępowania, przez brak informowania o podejmowanych czynnościach; 4) art. 51 ust. 1 ustawy p.b. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji w sytuacji, gdy powinien zostać przywrócony stan z dnia sprzed samowoli budowlanej, tj. podłączenia skarżącej pieca typu "koza", który był przez nią używany. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z decyzją, bowiem organ pominął roszczenia skarżącej, która wcześniej korzystała ze swojego pieca. Zdaniem skarżącej, należało nakazać ponowne podłączenie pieca w jej mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości skargę i zarzutu oraz wnioski w niej zawarte. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż w niej podanych powodów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - decyzji ją poprzedzającej, wykazała, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie była decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 września 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia 27 czerwca 2017 r., nr [...], którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej budynku nr [...] [...], zarządzanej przez M. K., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nadbudowanej części komina i zakończenie go czapą betonową. Podstawę prawną wydanej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim, dalej zwanego PINB lub organem pierwszej instancji, stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane, zwanej nadal ustawą p.b. Zgodnie z tym przepisem, nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b., w tym doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Jeśli doszło do wykonania robót budowlanych naruszających obowiązujący porządek prawny, to wówczas na zasadzie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b. organ może nakazać rozbiórkę bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W kontrolowanej sprawie w pierwszej kolejności należało ocenić, czy zaskarżoną decyzją obowiązek doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego został nałożony na właściwy podmiot, tj. stronę (strony) przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych. Wydanie bowiem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b. wiąże się dla stron z obowiązkiem określonego działania. Dlatego od razu podnieść trzeba, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólna wywodzona z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nakazująca organowi, niezależnie od inicjatywy uczestników postępowania, podejmować z urzędu wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia. Tak formułowany obowiązek organu nie podważa oczywiście przyznanego organowi uprawnienia do zobowiązania osoby lub podmiotu uczestniczącego we wszczętym postępowaniu administracyjnym do przedstawienia niezbędnych wyjaśnień. W niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie w przedmiocie wykonanego w czterorodzinnym budynku mieszkalnym remontu dachu (wymiany pokrycia dachowego) i rozbiórki części komina dwukanałowego oraz nadbudowy jednego z przewodów dymowych sąsiedniego komina (do wysokości ok. 180 cm ponad połać dachową). W tym postępowaniu, co wynika jednoznacznie z akt sprawy, z inicjatywy organu udział wzięła skarżąca, jako właścicielka jednego z mieszkań tego czterorodzinnego budynku mieszkalnego oraz M. K - zarządzająca Wspólnotą Mieszkaniową budynku nr [...]. Obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji, tj. doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, został nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową budynku nr [...] [...], zarządzaną przez M. K. W tej sprawie, co należy podkreślić, organ orzekał co do robót wykonanych w części wspólnej budynku wielorodzinnego (czterorodzinnego), w którym występuje własność 4 samodzielnych lokali mieszkalnych, a zatem w takim przypadku w grę wchodzą przepisy dotyczące dysponowania rzeczą wspólną. Skoro w tej sprawie organ rozstrzygał w przedmiocie robót wykonanych w części wspólnej tego budynku, to zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, z pózn. zm.), jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. W świetle powyższego przepisu, właściciele lokali budynku [...] [...] tworzą tzw. małą wspólnotę mieszkaniową. Uwzględniając powyższe uwagi, należało rozważyć, kto powinien być adresatem ww. obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją. Według organów orzekających w niniejszej sprawie, obowiązki te powinna wykonać wspólnota, zarządzana przez osobę fizyczną. W ocenie Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy takie stanowisko organu jest błędne, bowiem - jak sygnalizowano wyżej - do zarządu nieruchomością wspólną w przypadku małych wspólnot mieszkaniowych, odpowiednie zastosowanie znajduje m.in. art. 199 Kodeksu cywilnego (k.c.). Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu był upoważniony przez współwłaścicieli tego budynku inny podmiot bądź inna osoba fizyczna. Z załączonej do akt administracyjnych organu odwoławczego kopii uchwały właścicieli budynku nr [...] [...] z dnia 5 maja 2014 r., Nr [...], wynika jedynie, że M. K. powierzono zarządzanie ww. nieruchomością. W takim przypadku, gdy mała wspólnota mieszkaniowa, jest zarządzana na podstawie przepisów art. 19 ustawy o własności lokali w związku z art. 199 k.c. i nie ma zarządu (działającego jako zarządca nieruchomości wspólnej, ani też rozumianego jako organ wspólnoty), oznacza to, że tylko wszyscy jej członkowie (wspólnota) mogą działać w postępowaniu administracyjnym i oni mają przymiot strony, a nie osoby trzecie, które nie posiadają wyraźnego i stosownego upoważnienia udzielonego w drodze pełnomocnictwa lub uchwały. Stosownie do regulacji zawartych w przepisach art. 199 -209 k.c. zarządcami są wszyscy współwłaściciele, którzy są jednocześnie zarządcami. Skoro stroną postępowania administracyjnego są wszyscy członkowie małej wspólnoty, to oni winni mieć zapewniony udział w postępowaniu administracyjnym, na każdym jego etapie (art. 10 § 1 K.p.a.), jak również pisma powinny być doręczane wszystkim członkom, jako stronie postępowania (art. 39 K.p.a.) lub właściwie (prawidłowo) upoważnionemu pełnomocnikowi. W świetle art. 19 ustawy o własności lokali i art. 199 k.c. mała wspólnota zarządzana przez osobę fizyczną, na podstawie uchwały tej wspólnoty, nie może być stroną decyzji, gdyż status małej wspólnoty i osoby nią zarządzającej nie daje im uprawnień do występowania w charakterze strony w sprawie, w której przedmiotem jest doprowadzenie obiektu (części wspólnych) do stanu poprzedniego, na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie poczynił żadnych ustaleń w tej kwestii, czym naruszył wymogi wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., natomiast organ odwoławczy podjął jedynie próbę wyjaśnienia umocowania do działania w tej sprawie przez M. K., zobowiązując ją do przedstawienia dokumentu w tej materii, natomiast błędnie przyjął, i to bez wykazania w uzasadnieniu, że w jej przeświadczeniu działała ona w imieniu wspólnoty, a ponadto w postępowaniu brała udział właścicielka jednego z czterech mieszkań tego budynku wielorodzinnego. Stąd też, zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów procedury oraz art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a. Oba organy nie wykazały, że przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu posiada Wspólnota Mieszkaniowa budynku nr [...][...], zarządzana przez M. K., na którą został nałożony obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy p.b. Ponadto, ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby właściciele lokali w tej małej wspólnocie mieszkaniowej oddali zarządzanie swoją nieruchomością profesjonalnemu zarządcy, zawierając z takim zarządcą umowę o zarządzanie nieruchomością. Podobnie z okoliczności sprawy nie wynika też, aby właściciele lokali budynku nr [...], we wskazanej w art. 18 ustawie o własności lokali, m.in. w formie aktu notarialnego ustanowili zarząd wspólnoty, rozumiany jako organ zarządzający wspólnoty mieszkaniowej, taki, o jakim w przypadku dużych wspólnot mieszkaniowych jest mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji wadliwie, sprzecznie z art. 51 ust. 1 ustawy p.b. w związku z art. 19 ustawy o własności lokali i art. 199 k.c., określiły adresata decyzji. Wydana decyzja w przedmiocie nałożenia obowiązku jest niewykonalna z uwagi na wadliwe skierowanie obowiązku nie na stronę, bowiem w opisanym stanie faktycznym, obciążenie obowiązkiem winno dokonywać się poprzez nałożenie obowiązku na każdego ze współwłaścicieli czterorodzinnego budynku mieszkaniowego, gdyż wszyscy oni są zobowiązani do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Dodać jedynie można, że decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego nadaje się do wykonania, czyli przymuszenia zobowiązanych takim nakazem. Wydanie takiej decyzji wiąże się z ustanowieniem dla stron obowiązku określonego działania. Inaczej mówiąc, decyzja ta wywołuje skutki materialnoprawne, a organy inspekcji budowlanej mają możliwość użycia środków prawnych do doprowadzenia do żądanego stanu zgodnego z treścią decyzji. Z uwagi zatem na stwierdzone naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 200 a art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wpisu od skargi ustalonego w kwocie 500 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozważenia statusu strony postępowania w kontekście nałożenia obowiązku przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, a tym samym do właściwego skierowania zawartego w decyzji administracyjnej nakazu, który powinien mieć również odzwierciedlenie w materiale dowodowym, w tym przypadku dokumentacyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło