II SA/Op 515/21
WyrokWSA w Opolu2022-02-17
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie planowanej inwestycji budowlanej (budowy obory) mają status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Samo sąsiedztwo lub odczuwanie uciążliwości nie jest wystarczające do nadania statusu strony, jeśli nie przekracza to dopuszczalnych norm prawnych i nie ogranicza w sposób realny korzystania z nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obory, argumentując, że inwestycja będzie uciążliwa dla ich nieruchomości ze względu na emisje i hałas. Organy administracji odmówiły im statusu strony, uznając, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę, przeprowadzając szczegółowe analizy oddziaływania inwestycji, które potwierdziły brak przekroczenia dopuszczalnych norm i ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. L. i H. L. na decyzję Wojewody O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. L. i H. L. jest decyzja Wojewody O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] nr [...], odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu z dnia [...]., nr a, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obiektu inwentarskiego w B., inwestorom A. Z. i W. Z.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorom A. Z. i W. Z. budynku obory z dojarnią i częścią socjalną o obsadzie do 40 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą w B. przy ul.[...], na działce ewidencyjnej nr b, obręb B., jednostka ewidencyjna U. Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu 25 stycznia 2019 r. wpłynął wniosek R. L. i H. L. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. We wniosku podali, że planowana inwestycja będzie bezpośrednio oddziaływać na wnioskodawców i mieszkańców wsi przez uciążliwe emisje, gdyż obora ma powstać w odległości mniejszej niż 100 m od istniejącej zabudowy budynków mieszkalnych, w tym ich nieruchomości. R. i H. L., wywodzili stąd, że winien przysługiwać im status stron postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] organ wznowił postępowanie w sprawie, przy czym jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Po wznowieniu postępowania, Starosta S. w dniu [...] wydał decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Wojewoda O. decyzją z dnia [...]. Natomiast wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Op 450/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił obie decyzje, wskazując, iż organy przedwcześnie uznały, że nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji, na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane, wystąpił do projektanta o podanie ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń gazowych i hałasu w odniesieniu do wartości dopuszczalnych określonych w przepisach szczególnych, z uwzględnieniem działki nr c. Ponadto wezwał o wskazanie, dlaczego inwestycja nie będzie oddziaływać na działkę skarżących z uwzględnieniem jej zagospodarowania, ukształtowania terenu, zieleni istniejącej i projektowanej.
W odpowiedzi z dnia 24 lutego 2021 r. projektant przekazał Staroście S. analizę obliczeniową oddziaływania akustycznego oraz zanieczyszczenia powietrza obory z dojarnią i częścią socjalną o obsadzie do 40 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą w B.
Po przeanalizowaniu akt sprawy Starosta S. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]., nr [...]. Organ stwierdził, że odwołującym nie przysługuje przymiot stron, ponieważ działka nr ewid. c nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ustalonego według art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane. Organ podkreślił, że dokonał analizy obszaru oddziaływania w oparciu o przepisy odrębne, tj. ustawy i rozporządzenia, natomiast w postępowaniu wznowieniowym podmiot, który wystąpił o wznowienie i przypisuje sobie przymiot strony winien wykazać swój interes prawny, tj. przepis prawa, z którego wynikałoby objęcie działki stanowiącej jego własność obszarem oddziaływania projektowanego obiektu. Natomiast odwołujący takiego przepisu nie wskazali. W konsekwencji ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Konieczne jest wypełnienie przesłanki znajdowania się w obszarze odziaływania obiektu. Organ wskazał też, że gospodarstwo rolne inwestorów jest gospodarstwem istniejącym, a w wyniku przedmiotowego zamierzenia zwierzęta rozproszone w starych zabudowaniach zostaną przeniesione do nowego obiektu, przy czym obsada stada nie ulegnie zmianie. Stąd uciążliwości zapachowe i emisje są już istniejące, natomiast dzięki nowemu obiektowi stan hodowli zgodnie z normami unijnymi ulegnie poprawie.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się R. i H. L., którzy pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. wnieśli odwołanie wskazując, iż naruszono art. 28 k.p.a. w związku z 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że nie przysługuje im przymiot strony.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda O., decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz omówił przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Wojewoda wskazał, że R. L. i H. L. swój interes prawny do udziału w postępowaniu wznowieniowym, wywodzą z tytułu oddziaływania spornej inwestycji na ich nieruchomość oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem c, obręb B. Jak wynika z projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty S. z dnia [...] nr [...], przedmiotowa inwestycja polega na budowie wolnostojącego budynku obory dla krów o obsadzie 39,9 DJP z dojarnią i częścią socjalną oraz infrastrukturą towarzyszącą - zbiornikiem na gnojowicę (zlokalizowanym pod posadzką obory) o maksymalnej pojemności [...] m3. Obecnie inwestor prowadzi produkcję rolną - hodowlę bydła mlecznego w rozproszonych zabudowaniach gospodarczych skoncentrowanych wokół budynku mieszkalnego. Wielkość obecnej obsady, tj. 39,9 DJP (krowy, jałówki, cielęta) zostanie utrzymana, ma jedynie zostać przeniesiona do projektowanego budynku nowej obory, usytuowanego w głębi działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem b. Zgodnie z § 12 ust. 1 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273 ww. rozporządzenia, nie może być sytuowany ścianą z oknami lub drzwiami w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 3. Budynek obory został zaprojektowany, od strony północnej: w odległości od ok. 5,9 m do ok. 9 m od granicy działki nr f oraz od ok. 16 m do ok. 22 m od granicy działki nr g, od strony południowej: w odległości od ok. 6,5 m do ok. 20 m od granicy działki nr d. Od strony wschodniej oraz zachodniej projektowany budynek obory został zlokalizowany w znacznej odległości od granicy działki (tj. w odległości od ok. 38 m do ok. 46 m od strony zachodniej oraz ok. 80 m od strony wschodniej). Odległość projektowanego budynku do najbliższych zabudowań, tj. do budynków gospodarczych zlokalizowanych na tej samej działce należącej do inwestorów, wynosi od 8 m do ok 15 m. Odległość projektowanego budynku do najbliższych zabudowań mieszkalnych zlokalizowanych na działkach sąsiednich wynosi ok. 50 m i więcej. Działka nr b, w obrębie której ma powstać przedmiotowa inwestycja, nie graniczy bezpośrednio z działką skarżących, tj. działką nr c, bowiem jest od niej oddzielona działką drogową nr e. Odległość pomiędzy projektowanym obiektem budowlanym, a zabudowaniami należącymi do skarżących wynosi ok. 80 m. Ponadto, jak zauważył Wojewoda, zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81 ze zm.), odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych, powinny wynosić co najmniej 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 15 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach, 4 m od granicy działki sąsiedniej. Część zewnętrzna zbiornika na gnojowicę, tj. zaprojektowana studnia czerpalna, usytuowana jest w odległości przekraczającej 8 m od granicy najbliżej zlokalizowanej działki sąsiedniej oraz w odległości przekraczającej 50 m od najbliższych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich. A zatem inwestycja ta, zdaniem organu odwoławczego, jest zgodna z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.
W dalszej kolejności, odwołując się do zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie U. dla terenów w granicach administracyjnych wsi B., Wojewoda stwierdził, iż z § 6 ust. 3 pkt 2, 3 i 9 ww. uchwały, wynika, że uciążliwość prowadzonej aktywności bytowej i gospodarczej w zakresie emisji substancji i energii nie może powodować przekroczenia w sąsiedztwie standardów jakości środowiska i nie może wykraczać poza granice terenu, do którego prowadzący działalność posiada tytuł prawny. Dopuszczalny poziom hałasu i substancji wonnych w środowisku przyjmować jak dla terenów zabudowy zagrodowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi. Przy lokalizacji obiektów inwentarskich, w których obsada zwierząt przekracza 25 DJP nakazuje się zachowanie odległości min. 100 m od sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej (MN, MM) oraz jednostek terenowych oznaczonych na rysunku planu symbolami UC i UP. Ustalono, że działka skarżących zlokalizowana jest w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem MR - tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie określają minimalnych dopuszczalnych odległości lokalizowanego obiektu inwentarskiego względem zabudowy zagrodowej i mieszkalnej zlokalizowanej w obrębie jednostki terenowej oznaczonej na rysunku planu symbolem MR. Również dopuszczalny poziom hałasu i substancji wonnych w środowisku, w obrębie działki inwestora, zgodnie z przywołanymi zapisami ww. uchwały, należy przyjmować jak dla zabudowy zagrodowej, a nie mieszkaniowej. Z projektu budowlanego wynika, że przewidziano rozwiązania projektowe chroniące środowisko (strona 11 projektu budowlanego), tj. "projektuje się system wolnostanowiskowy z zastosowaniem rusztów, powodujący powstawanie gnojowicy - wartościowych nawozów naturalnych, przewiduje się wentylację grawitacyjną, ograniczającą zużycie energii w obiekcie oraz brak emisji hałasu z części hodowlanej, projektuje się budowę szczelnego zbiornika na gnojowicę - pod posadzką obory - o wielkości zapewniającej okres przetrzymywania gnojowicy przez co najmniej 4 miesiące, pozwalający na jej przefermentowanie przed nawożeniem gruntów, jako środki myjące i dezynfekujące będą stosowane łatwo rozkładalne i biodegradowalne produkty znanych firm". Z pkt 4.4. opisu technicznego do projektu budowlanego (strona 12 i 13 projektu), określającego dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie, wynika ponadto, że w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji nie wystąpi emisja pyłów, emisja zapachów z obory oraz urządzeń towarzyszach rozprzestrzeniać się będzie zgodnie z różą wiatrów w kierunku wschodnim i nie będzie oddziaływać niekorzystnie na najbliższą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Nie zostaną przekroczone maksymalne stężenia gazów, w tym amoniaku i siarkowodoru, a emisja hałasu nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, jak dla zabudowy mieszkaniowej, tj. 50 dB w porze dnia i 40 dB w porze nocy (nie zostaną zatem również przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku dla zabudowy zagrodowej, tj. 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy, zgodnie załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112 ze zm.). W pkt 5 ww. opisu, określającego obszar oddziaływania inwestycji, wskazano, że "wielkość emisji hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza nie będzie przekraczała dopuszczalnych norm na granicy terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny". Równocześnie Wojewoda zauważył, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż przedsięwzięcie dotyczące hodowli bydła mlecznego o obsadzie 39,9 DJP nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.). Natomiast w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 22 września 2020 r., sygn. akt. II SA/Op 450/19, sporządzono analizę obliczeń oddziaływania akustycznego oraz zanieczyszczenia powietrza dla przedmiotowej inwestycji. Z analizy tej wynika (str. 14), że w okresie dnia hałas w otoczeniu obory kształtować się będzie w granicach 55-60 dB, a zasięg izolinii 55 dB od strony północnej nie będzie wykraczał poza teren gospodarstwa, natomiast po stronie południowej także będzie obejmował wyłącznie tereny nie wymagające ochrony przed hałasem. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa (zagrodowa) znajdować się będzie w zasięgu hałasu o poziomie 40-50, przy czym przy samych elewacjach budynków będzie jeszcze ciszej (...). Poziom hałasu w okresie nocy, tj. w okresie najbardziej niekorzystnych kolejno po sobie następujących 60 minut występujących pomiędzy godziną 22.00 a 06.00 sięgać może nieco poniżej 55 w sąsiedztwie samej obory, od 35 do 52 dB na granicy gospodarstwa, gdzie znajduje się obora i około 40dB na granicy najbliższych posesji mieszkalnych (punkty kontrolne PK1 i PK3). Organ odwoławczy zauważył też, że poziom hałasu w miejscu lokalizacji punktów kontrolnych 40 dB stanowi efekt odbicia się dźwięku od elewacji budynku i nie jest to bezpośrednia immisja hałasu od obory. Natomiast rejon zabudowy mieszkaniowej znajdującej się po południowej stronie terenu gospodarstwa narażony będzie na hałas rzędu 35 dB, zatem zbliżony do poziomu obecnego tła akustycznego. Wojewoda zwrócił również uwagę, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa z zakresu ochrony środowiska brak jest regulacji prawnych określających dopuszczalne poziomy substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza. Zgodnie z art. 222 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. c3 ze zm.) minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, może określić, w drodze rozporządzenia, wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza. Wyżej wymienione rozporządzenie dotychczas nie zostało wydane. Brak regulacji prawnych w sprawach odorowych powoduje, że nie ma możliwości prawnych do oceny i określenia uciążliwości zapachowych. Z załączonej analizy wynika natomiast, że stężenie maksymalne emisji zanieczyszczeń atmosferycznych i odorów przedmiotowej obory w jej otoczeniu nie przekroczy wartości dopuszczalnych. Stężenie maksymalne dla emisji amoniaku będzie osiągać wartości 352,4 pg, co jest mniejsze od wartości wskazanej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., nr 16, poz. 87), tj. 400 pg. Natomiast maksymalne stężenie dla emisji siarkowodoru będą osiągać wartości 1,77 pg, co jest mniejsze od wskazanej w wyżej wymienionym załączniku wartości 20 pg. Skoro zatem w otoczeniu samej obory nie będzie przekroczona dopuszczona wartość emisji zanieczyszczeń, to tym bardziej na działce nr c, która oddalona jest o około 80 m od projektowanego obiektu nie można mówić o przekroczeniu wartości emisji zanieczyszczeń. Z uwagi zatem na brak negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji (w tym pod względem akustycznym oraz emisji zanieczyszczeń) na nieruchomość sąsiednie, jak również z uwagi na zaprojektowanie budynku obory wraz z infrastrukturą towarzyszącą w znacznej odległości od zabudowań na działkach sąsiednich (w tym zabudowań mieszkalnych), jak i w znacznej odległości od granicy działki należącej do skarżących, znacząco przekraczającej odległości określone w przywołanych powyżej przepisach rozporządzeń, w ocenie Wojewody uznać należało, że przedmiotowa inwestycja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości nr c, której właścicielem są R. L. i H. L. Wojewoda uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie braku oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomość skarżących, wobec czego nie przysługuje im przymiot stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję R. i H. L. zarzucili wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że nie przysługuje im przymiot strony;
- art. 7 oraz 77 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nierozstrzygnięcie o istotnych zarzutach odwołujących;
- art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia rzetelnych ustaleń ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz zdrowia ludzi i błędne przyjęcie, że powyższa inwestycja nie będzie stwarzać uciążliwości powodowanych przez hałas i odór, w sytuacji gdy wniosek inwestora dotyczy budowy obory z dojarnią i częścią socjalną o obsadzie 40 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą w B., która będzie generowała znaczny wzrost zanieczyszczeń gazowych i hałasu, przy czym inwestycja ma zostać przeprowadzona w bardzo bliskiej odległości od budynku mieszkalnego i podwórza R. oraz H. L.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W skardze zawarli również wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów postępowania, z uwagi na ciężką sytuację materialną. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż Wojewoda O. dokonał nieprawidłowej i zawężającej wykładni art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, przyjmując, iż nie posiadają indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż brak jest przepisu prawa materialnego, który ograniczałby zagospodarowanie czy też użytkowanie przedmiotowej nieruchomości, co do których skarżący posiadają tytuł prawny. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazali, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu, stosownie do przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy ograniczyły się do ustaleń odnośnie obszaru oddziaływania obiektu wyłącznie przez pryzmat przepisów prawa budowlanego, stwierdzając, że inwestycja pozostaje zgodna z tymi przepisami. Pominęły zatem przepisy prawa cywilnego gwarantujące ochronę własności jako te, które mogą wpłynąć na ustalenia w kwestii zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących. Organ zobowiązany był, ustalając obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zapewnić poszanowanie osób trzecich, a zatem wszystkim właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora, poprzez wyznaczenie obszaru oddziaływania z uwzględnieniem norm cywilnoprawnych gwarantujących prawo własności właścicieli nieruchomości graniczących z działką inwestora, a czego organ nie dokonał w tej sprawie poprzestając na wyznaczeniu obszaru analizowanego z uwzględnieniem norm techniczno-budowlanych. W dalszej kolejności skarżący wskazali, że budowa została usytuowana na terenie wsi w bezpośredniej bliskości nieruchomości i budynków przeznaczonych do zamieszkiwania ludzi, tym samym zlokalizowanych w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania to nie jest teren, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem obiektu, jest to bowiem oddziaływanie faktyczne przedsięwzięcia, które w pewnych okolicznościach może stanowić podstawę do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego. Dlatego legitymacja skarżących wynika również z tytułu prawa własności lokalu znajdującego się w obszarze oddziaływania obiektu. Tymczasem organ odwoławczy, pozbawiając ich przymiotu strony ograniczył się jedynie do wyjaśnienia położenia projektowanego budynku w odniesieniu do działki skarżących stwierdzając, że przepisy techniczno-budowlane dotyczące budynków nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, oraz że inwestycja nie wpływa na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez skarżących. Nie podjął natomiast próby rozważenia wpływu prowadzonej działalności na stan zdrowia mieszkańców. Podnieśli również, że Ministerstwo Środowiska przeprowadziło badania świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski, wskazując, że nie tylko argumenty, które podnieśli ale również "odór" jest poważnym problemem w naszym kraju. Zgodnie z dokumentem "Informacja o realizacji zadań Inspekcji Ochrony Środowiska za 2017 r." najbardziej istotne są "zapachy" związane z dużymi obiektami typu przemysłowe fermy chowu zwierząt. Zaznaczyli, iż z uwagi na ilość wniosków o podjęcie interwencji dotyczących występowania uciążliwości zapachowych konieczne było określenie minimalnej odległości dla planowanej inwestycji, która w myśl proponowanych przepisów będzie wynosić ok. 210 m. Reasumując skarżący stwierdzili, że Wojewoda O. nie rozważył istotnych dla sprawy okoliczności i nie zweryfikował ich w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Pozbawienie przez organ odwoławczy statusu strony właściciela działki znajdującej się w bezpośredniej bliskości z terenem objętym inwestycją uniemożliwiło im wzięcię czynnego udziału w postępowaniu w celu ochrony swoich interesów. Natomiast odmawiając im przymiotu strony a także nie rozpoznając wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda O., podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, pełnomocnik uczestników postępowania poparł stanowisko organów i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 114/21 starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na rozprawie sądowej w dniu 17 lutego 2022 r. pełnomocnik uczestników postępowania wnosił o oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz uczestników postępowania od skarżących. Jednocześnie oświadczył, iż nie ma wiedzy, na temat tego, czy inwestycja w postaci budowy obory została już zrealizowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, wykazała, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do wniosku o braku podstaw do uwzględnienia skargi, w pierwszej kolejności odnotować należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w prawomocnym wyroku z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Op 450/19, którym uchylono wydane wcześniej decyzje organów obu instancji z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało więc mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Natomiast naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Dostrzec również trzeba, że związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 p.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, a więc okoliczności, które nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie.
Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany zarówno ustaleniami, jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Op 450/19. W związku z tym celowe jest przypomnienie, że w ww. wyroku Sąd stwierdził, że organy nienależycie ustaliły i oceniły okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżących i co najmniej przedwcześnie uznały, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym brak jest podstaw do przyznania im statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. i art. 28 k.p.a. Sąd podkreślił, że już sama możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomość świadczyć może o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., a przymiot strony daje określonemu podmiotowi możliwość uczestniczenia w takim postępowaniu i wpływania na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora. Sąd wskazał też, że skarżący powoływali się na przysługujący im interes prawny, jako właścicieli działki o nr c położonej ich zdaniem w obszarze oddziaływania inwestycji objętej kwestionowaną decyzją, co narusza możliwość zagospodarowania ich działki. Wobec powyższego Sąd uznał, że konieczne jest zbadanie indywidualnie, czy pomimo oddalenia nieruchomości skarżących od terenu inwestycji, projektowana zabudowa będzie oddziaływała na ich nieruchomość, wprowadzając ograniczenia w możliwości jej zagospodarowania. Oddziaływanie na sąsiednią nieruchomość to także emisje gazów i pyłów oraz hałasu. Sąd przyznał również rację organom, że mimo delegacji ustawowej wynikającej z art. 222 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1396 ze zm.) minister właściwy do spraw środowiska nie wykonał jej i nie określił wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metod oceny zapachowej jakości powietrza. Prawidłowo również, zdaniem Sądu, organy zastosowały w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2014 r., poz. 112 ze zm.) odnośnie do podstaw prawnych oceny inwestycji pod względem emisji hałasu oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2010 r. Nr 16, poz. 87), np. w zakresie oceny stężenia amoniaku. Jednakże, ogólnikowe powołanie się organów na obowiązujący w dacie decyzji stan prawny (w sensie tytułu aktu prawnego), bez przytoczenia jednostek zastosowanych przepisów - w ocenie Sądu - jest niewystarczające dla uznania, że wskazane w decyzjach obu instancji przepisy zastosowano właściwie. Poza tym do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego konieczne było bezwzględnie ustalenie stanu faktycznego sprawy, czyli podjęcie czynności wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7 w związku z art.77 § 1 k.p.a. Sąd zobligował, więc organy do oceny poziomu hałasu i uciążliwości odorowych z terenu inwestycji na teren skarżących i ewentualnego wpływu na możliwość zagospodarowania działki nr c. Podkreślił, że jednym z elementów tej oceny winien być także opis ukształtowania terenu i ukształtowania zieleni istniejącej oraz projektowanej w rozumieniu § 12 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze, w zw. z § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu projektu budowlanego (Dz. U. 2012 poz. 462 ze zm.), obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę.
Oceniając zatem kwestionowaną obecnie decyzję stwierdzić należy, że organy zastosowały się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonego wyroku. W szczególności organy obu instancji, orzekając w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Starosty S. z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę - inwestorom A. Z. i W. Z. - budynku obory z dojarnią i częścią socjalną o obsadzie do 40 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą w B. przy ul.[...], na działce ewidencyjnej nr b, obręb B., jednostka ewidencyjna U., zasadnie odmówiły jej uchylenia, uznając, że skarżącym nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu z uwagi na brak oddziaływania spornej obory na ich nieruchomość. Wbrew zarzutom skargi - ponownie prowadząc postępowanie organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego, a postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Zauważyć również trzeba, że organ pierwszej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, które miało na celu usunięcie wątpliwości wskazanych w wyroku z dnia 22 września 2020 r. i przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. Organ dokonał również analizy zatwierdzonego decyzją Starosty S. projektu budowlanego wraz z uzupełnioną analizą obliczeniową oddziaływania akustycznego oraz zanieczyszczenia powietrza obory z dojarnią i częścią socjalną o obsadzie do 40 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą, pod kątem ustalenia ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń gazowych i hałasu w odniesieniu do wartości dopuszczalnych określonych w przepisach szczególnych w uwzględnieniem działki nr c, będącej własnością skarżących. W ramach opracowania wykonano klasyfikację akustyczną terenów na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz stanu faktycznego zagospodarowania i użytkowania terenów w sąsiedztwie przedmiotowej obory. Opracowano również model akustyczny 3D, zawierający źródła dźwięku oraz czynniki wpływające na propagację hałasu w rejonie obory. Dodatkowo wykonano obliczenia poziomu dźwięków w siatce receptorów dla obszaru w otoczeniu terenu obory oraz w dodatkowych punktach kontrolnych (PK), w celu odzwierciedlenia oddziaływania akustycznego na granicach posesji najbliższych budynków. Z analizy tej wynika, że w okresie dnia hałas w otoczeniu obory kształtować się będzie w granicach 55-60 dB, a zasięg izolinii 55 dB od strony północnej nie będzie wykraczał poza teren gospodarstwa, natomiast po stronie południowej także będzie obejmował wyłącznie tereny niewymagające ochrony przed hałasem. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa (zagrodowa) znajdować się będzie w zasięgu hałasu o poziomie 40-50. Natomiast poziom hałasu w okresie nocy, tj. pomiędzy godziną 22.00 a 06.00 sięgać będzie poniżej 55 dB w sąsiedztwie samej obory, od 35 do 52 dB na granicy gospodarstwa, gdzie znajduje się obora i około 40 dB na granicy najbliższych posesji mieszkalnych (punkty kontrolne PK1 i PK3). Z przeprowadzonej analizy wynika również, że stężenie maksymalne emisji zanieczyszczeń atmosferycznych i odorów przedmiotowej obory w jej otoczeniu nie przekroczy wartości dopuszczalnych. Stężenie maksymalne dla emisji amoniaku będzie osiągać wartości 352,4 pg, co jest mniejsze od wartości wskazanej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, tj. 400 pg. Natomiast maksymalne stężenie dla emisji siarkowodoru będą osiągać wartości 1,77 pg, co jest mniejsze od wskazanej w załączniku wartości 20 pg. W związku z powyższym podzielić należało stanowisko organów, że skoro w otoczeniu samej obory nie będzie przekroczona dopuszczona wartość emisji zanieczyszczeń, to tym bardziej na działce nr c, która oddalona jest o około 80 m od projektowanego obiektu. Dlatego w tym konkretnym przypadku nie można mówić o przekroczeniu wartości emisji zanieczyszczeń. Z uwagi zatem na brak negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji (w tym pod względem akustycznym oraz emisji zanieczyszczeń) na nieruchomości sąsiednie, jak również z uwagi na zaprojektowanie budynku obory wraz z infrastrukturą towarzyszącą w znacznej odległości od zabudowań na działkach sąsiednich (w tym zabudowań mieszkalnych), jak i w znacznej odległości od granicy działki należącej do skarżących, znacząco przekraczającej odległości określone w przywołanych powyżej przepisach rozporządzeń, zgodzić należało się z Wojewodą, że przedmiotowa inwestycja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości nr c, której właścicielami są R. L. i H. L.
W przedmiotowej sprawie skarżący, na co słusznie zwrócił organ odwoławczy, nie wyjaśnili, w jaki sposób, prawo korzystania z ich nieruchomości zostanie naruszone lub ograniczone przez realizację przedmiotowej inwestycji. A swój interes prawny wywodzili wyłącznie z usytuowania działki położonej - ich zdaniem - w obszarze oddziaływania inwestycji. Dlatego stwierdzić należy, iż skarżący nie posiadają indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż brak jest przepisu prawa materialnego, który ograniczałby zagospodarowanie, czy też użytkowanie ich nieruchomości.
Wbrew twierdzeniu skarżącym organy orzekające w tej sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co skutkowało uznaniem braku wystąpienia po stronie skarżących przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji zasadnie orzeczono o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a zarzuty skargi należy w tym zakresie uznać za polemikę z ustaleniami organów. Zauważyć należy, iż kwestie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę reguluje art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będący przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a., zgodnie z którym, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania określono w ustawie Prawo budowlane jako teren wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Przez przepisy odrębne należy rozumieć wszystkie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. O obszarze oddziaływania obiektu za każdym razem będą także decydowały indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi jedynie o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz także o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. Z danych charakteryzujących wpływ obiektu na środowisko oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie, zawartych w projekcie budowlanym oraz z analizy obliczeniowej oddziaływania akustycznego oraz zanieczyszczenia powietrza obory z dojarnią i częścią socjalną wynika, że projektowana inwestycja nie będzie źródłem ponadnormatywnych oddziaływań poza granice działki, na której zlokalizowano inwestycję.
Zgodzić się trzeba z Wojewodą, że skarżący w żaden sposób nie wykazali, iż nastąpiło naruszenie ich interesu prawnego koncentrując się na próbie wykazania naruszenia interesu faktycznego przez sporną inwestycję. Nie wskazali żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z ich nieruchomości. Jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami prawa, to spowodowane realizacją inwestycji faktyczne dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące zaistnienia immisji wskutek realizacji obory nie mogą być uznane za ewentualne naruszenie ich interesu prawnego, a jedynie interesu faktycznego. Posadowienie spornego obiektu zrealizowane będzie w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami, a inwestycja zgodna jest z planem miejscowym oraz wymaganiami ochrony środowiska. Zauważyć również należy, iż przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a ponadto delegacja ustawowa z art. 222 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska do określenia wartości zapachowych i metody oceny jakości powietrza nie została nadal wykonana.
Wobec powyższego brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że pomimo sąsiedztwa nieruchomości skarżących z terenem inwestycji, projektowana zabudowa będzie oddziaływała na ich nieruchomość, wprowadzając ograniczenia w możliwości jej zagospodarowania, w szczególności w jej zabudowie.
Warto zwrócić uwagę na zapisy projektu budowlanego w części, w jakiej odwołuje się on do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w gminie U. dla terenów w granicach administracyjnych wsi B. W szczególności planowana obora i obiekty jej towarzyszące realizowana będzie na terenie "MR" - tereny zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej. Również działka skarżących usytuowana jest na terenie oznaczonym symbolem "MR". Dla obszaru tego ustalono maksymalną wysokość zabudowy - 10 m, licząc od poziomu terenu do kalenicy oraz wprowadzono zakaz lokalizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w tym o obsadzie zwierzęcej wyższej niż 50 DJP. Ponadto, przy lokalizacji obiektów inwentarskich, w których obsada przekracza 25 DJP wprowadzono nakaz zachowania odległości min. 100 m od sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej (MN) oraz jednostek terenowych oznaczonych symbolami UC i UP. Gmina U. przewidziała zatem wpływ charakteru uciążliwości konkretnego przeznaczenia na teren sąsiedni. Zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie określają natomiast minimalnych dopuszczalnych odległości lokalizowanego obiektu inwentarskiego względem zabudowy zagrodowej i mieszkalnej zlokalizowanej w obrębie jednostki terenowej oznaczonej na rysunku planu symbolem "MR". Z projektu budowlanego wynika również, że przewidziano rozwiązania projektowe chroniące środowisko, tj. " projektuje się system wolnostanowiskowy z zastosowaniem rusztów, powodujący powstawanie gnojowicy - wartościowych nawozów naturalnych, przewiduje się wentylację grawitacyjną, ograniczającą zużycie energii w obiekcie oraz brak emisji hałasu z części hodowlanej, projektuje się budowę szczelnego zbiornika na gnojowicę - pod posadzką obory - o wielkości zapewniającej okres przetrzymywania gnojowicy przez co najmniej 4 miesiące, pozwalający na jej przefermentowanie przed nawożeniem gruntów, jako środki myjące i dezynfekujące będą stosowane łatwo rozkładalne i biodegradowalne produkty znanych firm. Obiekt zlokalizowany będzie w odległości ok. 130 m od najbliższych terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz ok. 280 m od terenów oznaczonych symbolem UP, UC. Odległości te przekraczają zatem 100 m, tj. warunek opisany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Sąd podkreśla, że nie jest zasadny zarzut skarżących, iż organy, ustalając krąg podmiotów posiadających status strony w przedmiotowej sprawie, błędnie ograniczyły się jedynie do przepisów Prawa budowlanego i aktów wykonawczych, pomijając przepisy prawa cywilnego gwarantujące ochronę prawa własności. Istotnie własność jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie. Stosownie jednak do treści art. 64 ust. 3 Konstytucji RP prawo to może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Sytuacja jednostki jako podmiotu własności nieruchomości poddana jest reglamentacji administracyjnoprawnej, której elementem jest regulacja Prawa budowlanego oraz - w ramach wyraźnej delegacji - aktów wykonawczych do tej ustawy. Wskazane unormowania prawa publicznego wprowadzają różnego rodzaju precyzyjnie określone ograniczenia w zakresie możliwości zabudowy nieruchomości, do której inwestor posiada tytuł prawny. Są to ograniczenia ilościowe, jakościowe, gabarytowe, a także ograniczenia przestrzenne w zakresie konieczności zachowania odpowiednich odległości zabudowy. Celem wprowadzenia tych normatywnych ograniczeń było nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa w budownictwie, ale także ochrona interesu publicznego oraz ochrona interesu indywidualnego podmiotów mających tytuł prawny do nieruchomości pozostającej w zakresie oddziaływania obiektu (inwestycji). Zakres oddziaływania obiektu wyznaczany jest indywidualnie przez zastosowanie wskazanych wyżej normatywnych ograniczeń. Z drugiej strony te ograniczenia normatywne gwarantują realizację wolności zabudowy tym inwestorom, których zamierzenie inwestycyjne ich nie przekracza. Wskazane regulacje administracyjnoprawne stanowią lex specialis wobec regulacji prawa cywilnego – i one, a nie ogólnie rozumiane prawo cywilne, wyznaczają przesłanki uzyskania przez konkretny podmiot statusu strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz uzyskania pozwolenia na budowę. Oczywiście ustalenie tych przesłanek wymaga szczegółowej weryfikacji przewidzianych w nich warunków technicznych. To jest już rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu prowadzonym z poszanowaniem reguł wyznaczonych treścią art. 7, 77 i 107 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, zgodnie ze wskazaniami Sądu w trybie art. 153 p.p.s.a., prawidłowo przeprowadziły weryfikację warunków technicznych, od których uzależnione jest uzyskanie statusu strony w postępowaniu, należycie rozważyły i oceniły wszystkie okoliczności faktyczne, podnoszone przez skarżących i na tej podstawie prawidłowo uznały, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, zatem skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, a tym samym brak jest podstaw do przyznania statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Nie zaistniała zatem przesłanka do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło