II SA/Op 521/13

WyrokWSA w Opolu2014-02-18

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów zagrażających życiu lub zdrowiu, wydana na podstawie art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, może zostać utrzymana w mocy, jeśli przedsiębiorca kwestionuje prawidłowość przeprowadzonej kontroli i zarzuca naruszenie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej oraz K.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne prawidłowo zastosowały art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wstrzymując wprowadzanie do obrotu produktów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Sąd stwierdził, że przesłanka uzasadnionego podejrzenia zagrożenia zaistniała, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i K.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza w kontekście możliwości odstąpienia od niektórych wymogów proceduralnych w sytuacjach niecierpiących zwłoki ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.
Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kędzierzynie-Koźlu wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów o nazwach "Imitacja produktu – Rozpałka do pieca" oraz "Imitacja produktu – Granulat koloru białego", uznając je za potencjalne środki zastępcze zagrażające życiu lub zdrowiu. Firma "A" Sp. z o.o. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym brak okazania legitymacji i upoważnień podczas kontroli. Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy. Firma wniosła skargę do WSA w Opolu, powtarzając zarzuty dotyczące wadliwości kontroli i braku uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w [...] na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 13 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia do obrotu produktu zagrażającego życiu lub zdrowiu oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kędzierzynie-Koźlu, opierając się o ustalenia kontroli z dnia 4 lipca 2013 r. ujęte w protokole nr [...], przeprowadzonej w sklepie "[...]" w [...], ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła firma A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (dalej zwana Spółką), wydał w dniu 5 lipca 2013 r. decyzję nr [...]. Ww. decyzją nakazano Spółce wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów o nazwach: a) Imitacja produktu - Rozpałka do pieca w kolorze seledynowym, b) Imitacja produktu – Rozpałka do pieca w kolorze zielonym, c) Imitacja produktu – Granulat koloru białego, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, ale nie dłużej niż na okres 18 miesięcy, liczonych od daty doręczenia decyzji oraz zaprzestanie prowadzenia działalności w przedmiotowym obiekcie, w którym stwierdzono wprowadzanie do obrotu opisanych produktów, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, ale nie dłużej niż na okres 3 miesięcy, liczonych od daty doręczenia decyzji. Jako podstawę prawną swojej decyzji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kędzierzynie-Koźlu podał następujące przepisy: art. 27 ust. 1 i 2, art. 27c ust.1 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 104 K.p.a. oraz art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że skład zatrzymanych produktów nie jest znany, a tym samym nie jest znane oddziaływanie na zdrowie lub życie ludzi, w związku z czym wprowadzanie ich do obrotu jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zostały naruszone wymagania zdrowotne. Tym samym zachodzi uzasadnione podejrzenie, że produkty te stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia. Jednocześnie organ podniósł, że zagrożenie to jest realne. Produkty te sprzedawane są w cenach od 30 do 50 zł za opakowanie; tak wysokie ceny produktów są nieadekwatne do cen rynkowych produktów podobnego przeznaczenia (deklarowanego na opakowaniu) oraz ich ilości w opakowaniu. Ilość środków w opakowaniu, cena, występowanie podobnych produktów i wprowadzanie ich do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, w przekonaniu organu, wskazuje, że są to środki zastępcze. Organ, powołując się na publikowane w mediach na temat rodzajów, działania i szkodliwości środków zastępczych, potocznie zwanych dopalaczami, uznał, że produkty, które sprzedawane są jako np. środki do konserwacji komputerów osobistych, odświeżacze powietrza, ozdoby świąteczne lub też substancje zapachowe, elementy dekoracyjne, w rzeczywistości są środkami zastępczymi, co potwierdzają liczne decyzje wydawane przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych, podawane do wiadomości przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Zaznaczył, że doniesienia prasowe dotyczące zatruć po spożyciu środków zastępczych, jak i posiadane wyniki badań wskazują, że wprowadzanie do obrotu nieznanych w zakresie składu, produktów może naruszać art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przez co powstaje uzasadnione podejrzenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Dlatego koniecznym stało się wstrzymanie wprowadzania do obrotu ww. produktów do czasu przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, a w związku z tym nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji oraz umorzenie w całości postępowania pierwszej instancji, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1, art. 81, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 108. Podniosła też zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Uzasadniając swoje stanowisko wywodziła, że organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że zatrzymane produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Zakwestionowała też prawidłowość przeprowadzonej kontroli, bowiem przed wszczęciem czynności kontrolnych nie okazano stronie legitymacji służbowych, nie doręczono upoważnień, nie poinformowano o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Skarżąca dowodziła, że wszystkie zatrzymane i wycofane środki nie stanowią środków zastępczych w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zarzuciła, że w uzasadnieniu swoje decyzji organ nie wskazał żadnych dowodów, na których mógłby oprzeć swoje wnioski, nie odniósł się także do okoliczności, że zatrzymane produkty nie są przeznaczone do spożycia, zawierają odpowiednie ostrzeżenia i wskazówki ich zastosowania. Ponadto uznała, że zaskarżona decyzja została poprzedzona postępowaniem administracyjnym obarczonym licznymi błędami natury proceduralnej. Stronę pozbawiono prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i ustosunkowania się do materiału dowodowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Opolski Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 13 września 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego żaden z zarzutów podniesionych przez stronę nie zasługiwał na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne wobec formy "A" Spółka z o.o. w [...] prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kontrolę sanitarną sklepu "[...]", mieszczącego się w [...] przy ul. [...] przeprowadzono bez naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kędzierzynie-Koźlu posiadali dokumenty upoważniające do kontroli, z wykonanych czynności kontrolnych sporządzono protokół, którego egzemplarz pozostawiono w sklepie, zaś art. 79 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dopuszcza możliwość niezawiadamiania przedsiębiorcy o planowanej kontroli w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Zważywszy na ustalenia kontroli (powzięcie podejrzenia o wprowadzeniu do obrotu środków zastępczych), organ odwoławczy zgodził się, że wystąpiło potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Mając natomiast na uwadze art. 10 § 2 K.p.a., który w takim wypadku pozwala na odstąpienie od zapewnienie stronie czynnego udziału na każdym etapie prowadzonego postępowania uznał, że odstąpienie od wysłuchania osób, które prawdopodobnie prowadzą obrót tzw. "dopalaczami" jest w pełni uzasadnione. Nadmienił, że informacja o odstąpieniu od zasady wysłuchania stron dołączona jest do akt sprawy. Nadto organ argumentował, że nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., albowiem organ ten podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a uzasadnienie skarżonej decyzji należało uznać za wyczerpujące. Skargę na powyższą decyzję wniosła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym: - art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3, w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia, przez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Polegało ono na nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów skarżącej podnoszonych w sprawie, w tym niewyjaśnienie wątpliwości, na jakiej podstawie prawnej organ - wbrew art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - nie wstrzymał faktycznych czynności kontrolnych po wniesieniu przez stronę sprzeciwu; niewystarczającym wskazaniu faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż co do wskazanych w decyzji produktów istnieje podejrzenie, że są to środki zastępcze; niewyjaśnienie okoliczności, z powodu których organ uznał, iż produkty te stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia; niewyjaśnienie przez organy obu instancji zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz okoliczności, braku wskazania, jakiemu konkretnie przestępstwu kontrola miałaby zapobiec, pomimo iż wielokrotnie powoływano się na taką okoliczność; - art. 108 przez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej; - art. 10 § 1 oraz art. 81 przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez organ pierwszej instancji, co polegało na braku zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, Spółka wskazała na naruszenie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym: - art. 27c ust. 1 przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do produktów wymienionych w decyzji; - art. 27c ust. 3 pkt 2 przez jego zastosowanie, w sytuacji braku niezbędnych przesłanek, niewskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro kwestionowane przez organ substancje zostały zatrzymane. Ponadto Spółka postawiła zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów, tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mającym wpływ na wynik tej kontroli. W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. Ponadto, zdaniem skarżącej, doszło do naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ organ odwoławczy nie rozważył stawianych czynnościom kontrolnym zarzutów, mimo że ich ocena ma decydujące znaczenie dla wniosków mogących płynąć z przeprowadzonej kontroli. W ocenie Spółki, organ błędnie też przyjął, że naruszenie art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi przestępstwo. Nie uzasadniono także podstaw do zastosowania art. 79 ust. 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zarówno w decyzji, jak i protokole kontroli. Zarzucono również, że organ drugiej instancji nie rozpatrzył zarzutów odwołania oraz nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: P.p.s.a. W niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą wstrzymano wprowadzania do obrotu produktów o nazwach: "Imitacja produktu – Rozpałka do pieca w kolorze seledynowym; "Imitacja produktu – Rozpałka do pieca w kolorze zielonym"; "Imitacja produktu – Granulat koloru zielonego", na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, ale nie dłużej niż na okres 18 miesięcy liczonych od daty doręczenia decyzji, a także nakazano zaprzestania prowadzenia działalności w sklepie "[...]", przy ul. [...] w [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła "A" Sp. z o.o. w [...], a w której to placówce stwierdzono wprowadzanie do obrotu wymienionych wyżej produktów, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, ale nie dłużej niż na okres trzech miesięcy liczonych od daty doręczenia decyzji. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zauważyć należy, że w art. 44 b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz. U. 2005 r., nr 179 poz. 1485) zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 przywołanej ustawy jest natomiast udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie natomiast z art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27 c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm., dalej także ustawa o PIS ). W art. 27c ust. 1 tej ustawy o PIS przewidziano, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2). Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 27c ustawy o PIS, uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Niewątpliwie przesłanka ta, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała. Z protokołu z kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2013 r. w sklepie "[...]" przy ul .[...] w [...], w którym skarżąca Spółka prowadziła działalność handlową, stwierdzono, że są tam wprowadzane do obrotu, m.in. następujące produkty: rozpałka do pieca w kolorze seledynowym – po wrzuceniu do pieca nadaje seledynowy kolor płomieniom, rozpałka do pieca w kolorze zielonym – po wrzuceniu do pieca nadaje płomieniom kolor zielony, granulat koloru białego przyspieszający rozpalanie ekogroszku w piecu, dodatkowo rozpalony ekogroszek zmienia barwę na pomarańczową. W trakcie kontroli ustalono, że oferowane do sprzedaży produkty zawierają nieznane, bo nieujawnione na opakowaniach substancje chemiczne, które mogły stanowić środki zastępcze. Na produktach znajdowały się ostrzeżenia "nie do spożycia", "chronić przed dziećmi". Prawidłowo zatem przyjął organ I instancji, kierując się doświadczeniem i znajomością dostępnych produktów chemicznych, że brak wskazania składu produktów oznakowanych jako przyśpieszających rozpalanie w piecu ekogroszku, który po rozpaleniu zmienia barwę, uzasadnia podejrzenie, że chodzi w rzeczywistości o tzw. "dopalacze". Podejrzenie to potęgowała wysoka cena saszetek (50 zł) w stosunku do występujących na rynku produktów podobnego przeznaczenia. Także niewielka ilość produktu nie była adekwatna do jego ceny. Z tych powodów organ pierwszej instancji był zobowiązany do przeprowadzenia kontroli, jak i wstrzymania wprowadzania do obrotu produktów o nazwach podanych w decyzji, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Podkreślić należy, że organ I instancji nie miał obowiązku przed wydaniem decyzji udowadniania okoliczności, iż zatrzymywane produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Ustawa bowiem wprost wskazuje sytuację, kiedy na podstawie art. 27c ustawy o PIS wydawana jest decyzja. Stanowi ją wystąpienie uzasadnionego podejrzenia, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. A taka sytuacja, jak już wyżej powiedziano, w ocenie Sądu, wystąpiła. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż jak to podaje skarżąca Spółka, na opakowaniach znajdowały się napisy " nie do spożycia", " chronić przed dziećmi", " produkt do użytku zewnętrznego". Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 4 pkt 27 przy definicji środków zastępczych używa określenia, że są one " (...) używane (...)". "Spożycie" i "użycie" nie są tożsame w znaczeniu. Zakaz odnoszący się do niespożywania, nie oznacza, że nie powinny być używane w inny sposób, stwarzający zagrożenie życia lub zdrowia. Faktem bowiem powszechnie znanym jest, iż używanie środków odurzających lub substancji psychotropowych czy środków zastępczych może odbywać się także poprzez drogi oddechowe. Tym samym, niezależnie od uwag i napisów znajdujących się na opakowaniach tych środków, w świetle poczynionych ustaleń przez organy sanitarne, nie może budzić wątpliwości to, iż mogły być one używane (a nie spożywane) przez małoletnich, skutkiem czego występowały zachorowania. Tak więc informacje zawarte na opakowaniach nie były skuteczne i nie powstrzymywały młodych osób przed ich używaniem. Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi obligowało z kolei organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa, a także do ich zatrzymania. Okoliczność, że środki zastępcze mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego jest oczywista, powszechnie znana i jakiekolwiek wywody w tej kwestii są zbędne. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu oraz nakazaniu zaprzestania działalności w sklepie przy ul. [...] w [...] na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: art. 79, art. 79a, art. 79 b, art. 82 i art. 84 c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r. Nr 173 poz. 1807 ze zm., także jako u.s.d.g.). Stosownie do art. 79 ust. 1 organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego przepisu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, ta przesłanka bezspornie zaistniała w stanie faktycznym sprawy. W art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie "[...]" w [...] dnia 4 lipca 2013 r. były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli. W protokole znajdują się zapisy wskazujące na brak zawiadomienia o kontroli ze wskazaniem podstawy prawnej uzasadniającej brak uprzedzenia (art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g.) oraz zapis o odnotowaniu tego faktu w książce kontroli przedsiębiorcy. Pracownik kontrolowanego przedsiębiorcy został poinformowany o zakresie przedmiotowym kontroli, czyli o przestrzeganiu zakazu wprowadzania na terytorium RP środków zastępczych w związku z wystąpieniem uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia i zdrowia ludzi poprzez wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Ustalono również, że sprzedawczyni pracująca w sklepie nie była upoważniona przez właściciela obiektu do reprezentowania "A" spółki z o.o. w trakcie kontroli oraz do podpisywania dokumentów (oświadczenie A. J., że właściciel sklepu nie upoważnił jej do podpisania protokołu), zatem nie istniała możliwość poinformowania przedsiębiorcy lub pełnomocnika o jego prawach i obowiązkach w trakcie prowadzonej kontroli, dlatego też niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczące kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zakazujący – z enumeratywnie wymienionymi wyjątkami - równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Organ inspekcji sanitarnej podjął tylko jedną kontrolę w skarżącej Spółce – w sklepie w [...], którą zakończył zaskarżoną decyzją. Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g., wyłączający możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, gdyż jak wyżej wykazano, organ inspekcji sanitarnej nie naruszył przepisów tej ustawy. Nie można podzielić także zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ inspekcji sanitarnej nie naruszył art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., gdyż w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji, istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego. Ponadto, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, OSAiwsa 2005, z. 4, poz. 66, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiwsa 2006/6/157). Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji również nie jest zasadny. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutu w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić trzeba, że jako podstawę rygoru wskazano potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego, co w sytuacji uzyskania wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem środków zastępczych należy uznać za zasadne. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 K.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, również, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Taka konieczność ochrony zaistniała w kontrolowanej sprawie. Nie można więc zarzucić organowi administracji , iż naruszył przepisy postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 145 § 1 ust. 1 c P.p.s.a. wymaga, aby naruszenie to miało charakter kwalifikowany tj. " mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Reasumując powyższe, uznać należy, że organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło