II SA/Op 524/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka-Sinicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2018 r. wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia: ustanowić M. K. adwokata. M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. wydanym w trybie uproszczonym, tut. Sąd oddalił skargę M. K., wniesioną w niniejszej sprawie. Odpis wyroku został doręczony skarżącej w dniu 19 marca 2018 r. (por.: k-50 akt sądowych). Pismem z dnia 1 maja 2018 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 26 marca 2018 r. (por: k-52 akt sądowych), dotyczącym – jak sama skarżąca podała – "odwołania od wyroku," skarżąca przedstawiła swoje stanowisko co do przebiegu zdarzeń, jakie doprowadziły do wydania przez organy administracyjne kwestionowanych decyzji, a także wskazała na swoją trudną sytuację życiową. Na skutek powyższego pisma z dnia 1 maja 2018 r., przesłano skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy typu PPF oraz zwrócono się o jednoznaczne oświadczenie w terminie 7 dni, czy ww. pismo stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów postępowania, przyznania adwokata lub radcy prawnego), czy też powinno być uznane za skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 13 marca 2018 r. Jednocześnie Sąd poinformował skarżącą, że skarga kasacyjna może być wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika oraz że pouczenie co do terminu i sposobu jej wniesienia zawarte zostało w druku doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Sąd wskazał, że brak odpowiedzi na wezwanie spowoduje uznanie, że skarżąca żądała przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał ponadto, że jeżeli intencją skarżącej było złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów postępowania, przyznania adwokata lub radcy prawnego), to wniosek ten należy złożyć na przesłanym przez Sąd formularzu (druk PPF) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Opisana korespondencja sądowa została doręczona skarżącej w dniu 21 maja 2018 r. (por. potwierdzenie odbioru przesyłki, k-69 akt sądowych), a w dniu 22 maja 2018 r. skarżąca za pośrednictwem poczty nadała wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu. We wniosku zwróciła się o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając żądanie wskazała, że jest osobą schorowaną, inwalidką i nie wyobraża sobie swego życia bez możliwości korzystania z samochodu, z uwagi także na okoliczność, że mieszka na uboczu miasta. Oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², o wartości 50.000 zł, a także samochód osobowy o wartości 3.000 zł (19-letni). Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1.780 zł netto. Skarżąca wykazała także, że jest zadłużona na kwotę łączną 3.600 zł (kredyty w bankach). Skarżąca oświadczyła, że ponosi miesięcznie wydatki mieszkaniowe w łącznej wysokości ok. 500 zł (opłata za mieszkanie, energię elektryczną i wodę), a także wydatki za leki – od 150 zł do 200 zł oraz za paliwo – od 300 zł do 400 zł. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) referendarz zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zwróciła się ustanowienie adwokata, a zatem stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawnia ją do przyznania prawa pomocy. Referendarz ocenę taką przyjął po dokonaniu analizy sytuacji przedstawionej we wniosku, a także wynikającej z dokumentów przedłożonych przez skarżącą w ramach rozpoznawania wcześniej złożonego przez nią wniosku z dnia 11 października 2018 r., zakończonego wydanym przez referendarza sądowego w dniu 24 stycznia 2018 r. postanowieniem o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych. Referendarz uwzględnił zatem status rodzinny skarżącej, dochody oraz jej stan majątkowy i uznał o konieczności udzielenia pomocy. Za takim poglądem przemawia przede wszystkim niski dochód skarżącej uzyskiwany z tytułu emerytury, kształtujący się na poziomie 1.780 zł miesięcznie, przy 800 zł wysokości wykazanych miesięcznych wydatków mieszkaniowych i wydatków związanych z utrzymaniem samochodu. Uwzględnić przy tym należy także koszty zakupu żywności, leków, środków czystości – których skarżąca nie podała, a które przecież jest zmuszona ponosić w celu prawidłowej egzystencji. Zdaniem referendarza, który posiada wiedzę życiową co do przeciętnych, niezbędnych kosztów utrzymania mieszkańca kraju, wysokość dochodu uzyskiwana przez skarżącą, nie gwarantuje jej zaoszczędzenia środków na dodatkowe, inne cele, takie jak wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wykazane niskie dochody, brak zgromadzonych oszczędności, a także zły stan zdrowia skarżącej wskazują na trudności z wygospodarowaniem środków z podanego tytułu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Referendarz uznał zatem, że skarżąca spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na względzie wyżej przedstawione okoliczności sprawy, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.