II SA/Op 526/07

WyrokWSA w Opolu2008-03-06

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja tablicy informacyjnej o wymiarach 3x6m, posadowionej na fundamencie prefabrykowanym, stanowi robotę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, czy też robotę budowlaną polegającą na instalacji urządzenia reklamowego, która wymaga jedynie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Instalacja tablicy informacyjnej, która polega na zespoleniu prefabrykowanych elementów, w tym fundamentu, w całość, która może być w każdym czasie zdemontowana i przeniesiona w inne miejsce, stanowi robotę budowlaną polegającą na instalacji urządzenia reklamowego, która wymaga jedynie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy błędnie zakwalifikował takie roboty jako wymagające pozwolenia na budowę, naruszając tym samym przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. zgłosiła zamiar zainstalowania tablicy informacyjnej o wymiarach 3x6m. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że tablica jest wolnostojącym obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, a nie instalacją urządzenia reklamowego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że montaż tablicy nie jest instalacją, a wymaga pozwolenia na budowę. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, argumentując, że instalacja tablicy mieści się w zakresie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz A S.A. w W. kwotę 500 (słownie: pięćset ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 maja 2007 r., A Spółka Akcyjna z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika, powołując się na treść przepisów art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgłosiła zamiar zainstalowania tablicy informacyjnej "[...]" o wymiarach 3x6m na terenie działki nr A w N. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazała, iż tablica jest znakiem informującym związanym z potrzebami użytkowników ruchu. Znajduje się poza pasem drogowym, nie powoduje zmian we włączeniu do drogi, nie wymaga więc uzgodnienia z zarządcą drogi, a nadto nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia. Do zgłoszenia dołączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt konstrukcyjno-budowlany. Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zainstalowania tablicy określonej w powyższym zgłoszeniu. W uzasadnieniu organ podał, iż tablica informacyjna, zaprojektowana w sposób wynikający z przedłożonych dokumentów, nie spełnia wymogów określonych dla zamkniętego katalogu budów i robót budowlanych określonych w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, dopuszczających tryb zgłoszenia. Podkreślił, iż instalowanie tablic reklamowych, opisane w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, dotyczy wykonywania robót budowlanych (instalowania) na istniejącym obiekcie budowlanym, natomiast zgłaszana tablica jest obiektem wolnostojącym, niepowiązanym z innym obiektem budowlanym, posadowionym bezpośrednio na gruncie poprzez prefabrykowaną stopę fundamentową. W konkluzji organ stwierdził, iż objętą zgłoszeniem tablicę reklamową należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany (obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem), którego montaż (budowa) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła rażące naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 7 K.p.a. oraz naruszenie art. 107 K.p.a., wywodząc, iż w konsekwencji błędnej, niemającej oparcia w przepisach prawa interpretacji, organ niewłaściwie zakwalifikował prace objęte zgłoszeniem jako wymagające pozwolenia na budowę, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga instalacja urządzeń reklamowych. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyje, skarżąca podkreśliła, iż ustawodawca nie uzależnił wyjątku od trybu zgłoszeniowego, wynikającego z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są one trwale związane z gruntem, wkopane czy też ustawione na konstrukcji naziemnej. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., podniosła natomiast, że organ, z uchybieniem ciążącego na nim obowiązku, nie wskazał – poza przepisami prawa materialnego i procesowego – żadnego przepisu kompetencyjnego, który pozwalał na wydanie decyzji, co przesądza o wadliwości tejże decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną swej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, natomiast w uzasadnieniu, powołując się na przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, podał, że nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Ponadto wskazał na brak ustawowej definicji robót budowlanych polegających na instalacji, które to pojecie zostało użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, podnosząc, iż w art. 3 ust. 7 tej ustawy zdefiniowano natomiast roboty budowlane jako prace polegające m.in. na montażu. Dalej organ wywiódł, że montaż i instalacja, pomimo, że są robotami budowlanymi, nie są jednak pojęciami zamiennymi, co oznacza, że montaż nie jest instalacją i zwolnieniu nie podlegają żadne roboty polegające na montażu. Organ wyraził pogląd, iż różnica pomiędzy tymi pojęciami sprowadza się do tego, że instalacja dokonywana jest na istniejącym obiekcie, a nie na gruncie. Przytaczając treść dołączonego do zgłoszenia projektu konstrukcyjno - budowlanego oraz rysunków, organ stwierdził, że zgłoszenie obejmuje zamiar wykonania następujących elementów: tablicy informacyjnej z ekranem jednostronnym o wymiarach 6,0 m x 3,0 m, pionowego elementu nośnego stanowiącego słup z rur D=406 mm o grubości płaszcza 8 mm ze stali St3SX, a także podstawy słupa z blachy stalowej St3S o wymiarach 750 x 750 mm i grubości 16 mm oraz fundamentu w postaci płyty prefabrykowanej – prostopadłościanu o wymiarach 2,30 × 3,80 m i wysokości 0,40 m, zbrojonej dołem krzyżowo Ø 16, poprzecznie co 18 cm a podłużnie co 15 cm ze stali 34 GS (beton B 20), przy czym kotwienie podstawy słupa do stopy fundamentowej ma nastąpić za pomocą 8 śrub kotwowych M36 o długości 500 mm klasy 3.6 (III). Na podstawie tych ustaleń organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do konieczności wniesienia sprzeciwu, wskazał, iż pomimo posadowienia fundamentu na gruncie, zamierzone roboty budowlane nie polegają na instalacji urządzenia reklamowego, ale co najmniej na jego montażu i nie zostały wymienione w art. 29 ustawy Prawo budowlane, zatem wymagają pozwolenia na budowę. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż przepisem upoważniającym Starostę [...] do wydania decyzji był przepis art. 82 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), jednak nieprzytoczenie przez organ tych przepisów w sytuacji gdy podstawa prawna istnieje, nie jest wadą skutkującą uchyleniem decyzji. Powyższą decyzję A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o uchylenie zarówno tej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, iż obie decyzje nie uwzględniają stanu prawnego i oderwane są od przedstawionych organom dokumentów i stanu faktycznego – wydane zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego i uchybiają interesowi strony. W skardze powtórzono podnoszony już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzut rażącego naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, podtrzymując w ogólnym zarysie przedstawiane wcześniej w odwołaniu argumenty odnośnie interpretacji tego przepisu, wskazując na orzeczenia sądowoadministracyjne, w których wskazywano, że dla przyjęcia trybu zgłoszeniowego nie ma znaczenia ani wielkość urządzenia ani fakt czy tablice wkopane są w ziemię czy ustawione na konstrukcji naziemnej. Dodatkowo skarżąca Spółka podniosła, że w komentarzu do Prawa budowlanego wyrażono pogląd, iż przepis ten dotyczy zarówno instalowania tablic jak i urządzeń reklamowych na budynkach, jak i jako samodzielnych obiektów. Poza tym, powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA 3662/03, podniosła, że pojęcie "zainstalowanie", o jakim mowa w tym przepisie, obejmuje także montaż poszczególnych elementów konstrukcji urządzenia reklamowego, a tym samym objęta przedmiotowym zgłoszeniem inwestycja może być realizowana w trybie zgłoszeniowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), podkreślić należy, iż ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując wniesioną skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podjęta została bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W wyniku tego uchybienia zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, stanowiące podstawę prawną jej wydania. Od razu należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Na gruncie tej ustawy obowiązuje zasada wynikająca z jej art. 28 ust. 1, że roboty budowlane, do jakich w myśl art. 3 pkt 7 należy budowa (czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, co wynika z art. 3 pkt 6), oraz prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od zasady tej ustawodawca dopuścił jednakże wyjątki, wymieniając enumeratywnie w art. 29 ustawy obiekty budowlane oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, wskazując jednocześnie w art. 30 ust. 1 te z nich, które mogą być realizowane po wcześniejszym zgłoszeniu właściwemu organowi. Wśród robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy wskazane zostało również instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W przepisie art. 30 ust. 5 ustawy określono, iż do robót budowlanych wymagających zgłoszenia można przystąpić po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi zgłoszenia, jeżeli w tym terminie organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu w formie decyzji. Z kolei w art. 30 ust. 6 wskazano przypadki obowiązkowego wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu, jakimi są sytuacje, gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętym obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 1), gdy budowa lub wykonywanie robot budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (pkt 2) oraz gdy zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (pkt 3). Poza tym, stosownie do treści art. 30 ust. 7 ustawy, organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (pkt 1), pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków (pkt 2), pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych (pkt 3) albo wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 4). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż organ odwoławczy uznał za uzasadnione działanie oparte o przepis art. 30 ust 6 pkt 1 ustawy, polegające na wniesieniu sprzeciwu. Konsekwencją w postaci wymogu uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, w odniesieniu do tablicy informacyjnej, jakiej zamiar wykonania zgłosiła skarżąca Spółka, było przyjęcie przez organ odwoławczy, że instalacja dokonywana jest na istniejącym obiekcie, a nie na gruncie, a nadto stwierdzenie, że mimo posadowienia fundamentu zgłoszonej tablicy na gruncie, zamierzone roboty budowlane nie polegają na instalowaniu, a co najmniej na montażu urządzenia reklamowego, co wymaga pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że ta ostatnia teza nie została przez organ szerzej rozwinięta i uzasadniona w zaskarżonej decyzji. Na gruncie rozpoznawanej sprawy skonstatować wypada, że jej istota dotyczy rozstrzygnięcia, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane miały polegać na instalowaniu urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Jak podniósł organ odwoławczy, definicję robót budowlanych ustawodawca zawarł w przytoczonym już wyżej przepisie art. 3 pkt 7 ustawy, jednak wśród wymienionych tam robót niebędących budową brak jest pojęcia "instalacja"; przepis ten wymienia natomiast pojęcie "montaż". W świetle uregulowań ustawy Prawo budowlane nie może być jednak, zdaniem Sądu, żadnych wątpliwości co do tego, że roboty polegające na instalowaniu urządzeń reklamowych ustawodawca traktuje jako rodzaj robót budowlanych. Argumentem przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest okoliczność, iż pojęcie to zostało użyte w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, wymieniającym roboty budowlane, których wykonywanie nie wymaga pozwolenia na budowę. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno to pojęcie, jak i pojęcie "montaż", nie zostały wyjaśnione przez ustawodawcę w przepisie art. 3 omawianej ustawy, zawierającym słowniczek określający definicje legalne pojęć na jej użytek. W związku z tym należy dokonać ustalenia zakresu znaczeniowego użytych pojęć zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą interpretacji, przyznającą pierwszeństwo wykładni językowej przed pozajęzykowymi metodami wykładni, tj. wykładnią systemową bądź funkcjonalną, które mogą jednakże wzmacniać wyniki wykładni językowej. Poza tym, dokonując interpretacji tekstu prawnego, kierować należy się również tym, że ustawodawca był racjonalny, używając takich a nie innych słów (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 1998r., sygn. akt FPS 9/97, opubl. ONSA 1998 nr 4, poz. 110, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1916/04, System Informacji Prawnej LEX nr 168094, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 25/99, OTK 2000, nr 5, poz. 141). Stosownie do powyższego uznać należy, że "instalowanie" oznacza "zakładanie, montowanie urządzeń technicznych (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. St. Dubisza, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. I, s. 1221), natomiast "montaż" to "składanie maszyn, aparatów, urządzeń z gotowych części; zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych" (tamże t. II s. 712), łączenie oddzielnych części w całość (por. "Słownik wyrazów obcych" pod red. J.Tokarskiego, PWN Warszawa 1989, s. 490). W związku z przytoczonymi definicjami nie sposób nie zauważyć, że pojęcie "montaż" i "instalacja" są bliskoznaczne i odnoszą się do takiego sposobu działania, w efekcie którego z niezależnie od siebie istniejących części powstaje wytwór będący zupełnie nową całością. Na gruncie powyższych ustaleń uprawniony jest, zdaniem Sądu, pogląd, że instalacja stanowi formę montażu, jest szczególnym rodzajem takich robót wyróżnionym przez ustawodawcę. Nie jest natomiast uprawniony wniosek, jaki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiódł organ odwoławczy, że instalacja dokonywana jest na istniejącym obiekcie, a nie na gruncie. We wskazywanych przez organ odwoławczy przepisach art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca precyzyjnie określił roboty polegające na instalowaniu na obiektach budowlanych, wskazując, że dotyczą one instalowania krat oraz instalowania urządzeń. Jeśli wolą racjonalnego ustawodawcy byłoby, jak to przyjął Wojewoda [...], aby rozróżnienie pomiędzy pojęciem "instalacja" a pojęciem "montaż" opierało się o kryterium miejsca dokonywania instalacji, wówczas z całą pewnością dałby temu wyraz np. poprzez rozszerzenie katalogu robót wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15 ustawy o roboty określone w art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy, ewentualnie poprzez wskazanie w ostatnio powołanym przepisie, że objęte nim roboty budowlane dotyczą instalacji na obiektach budowlanych. Tymczasem w przypadku robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, o których mowa w omawianym art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, brak jest zapisu dotyczącego instalowania na jakichkolwiek obiektach. Dla wzmocnienia argumentacji przypomnieć w tym miejscu wypada, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 grudnia 1997 r. stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych. Przepis ten został zmieniony na mocy art. 1 pkt 12 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726) w ten sposób, że skreślono w nim zapis dotyczący wykonywania robót na istniejących obiektach budowlanych. W konsekwencji tej zmiany z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolniono zatem co do zasady roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych niezależnie od tego, czy są one wykonane na istniejących obiektach budowlanych. Odnotować w tym miejscu przyjdzie wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, zasługujący na akceptację pogląd, iż instalacja urządzenia reklamowego może odbywać się zarówno na istniejącym obiekcie budowlanym, jak również roboty polegające na złożeniu, zespoleniu urządzenia reklamowego mogą być wykonane od podstaw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 931/05, System Informacji Prawnej Lex nr 266955). Takie samo stanowisko prezentowane jest również w literaturze przedmiotu (por. Z Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", Wyd. ODDK, Gdańsk 2005, s. 77) i przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r.), na które to okoliczności wskazywano w skardze. Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że intencją omówionego wyżej zabiegu legislacyjnego, dokonanego przez racjonalnego ustawodawcę, było uproszczenie procedury w odniesieniu do robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. W ocenie Sądu, powyższe odformalizowanie dotyczy jednak wyłącznie takich urządzeń reklamowych, które powstają w wyniku robót budowlanych polegających na instalowaniu, a nie - jak to zdaje się wynikać z treści wyroków powołanych w skardze - wszystkich bez wyjątku urządzeń reklamowych. W szczególności z zestawienia przepisów art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji wynika, iż nie wszystkie roboty budowlane dotyczące tablic i urządzeń reklamowych objęte są zwolnieniem z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przyjętym przez ustawodawcę wyznacznikiem uzasadniającym wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wyłącznie przedmiot robót budowlanych, tj. tablice i urządzenia reklamowe, ale rodzaj prac wykonywanych przy wnoszeniu tablic i urządzeń reklamowych. Z tego względu obowiązek zgłoszenia dotyczy jedynie robót polegających na ich instalowaniu, co a contrario implikuje stwierdzenie, że roboty budowlane, które nie polegają na instalowaniu tablicy lub urządzenia reklamowego, wymagają pozwolenia na budowę. W konkluzji przyjąć trzeba, że o tym, czy realizacja urządzenia reklamowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia, przesądza charakter robót budowlanych niezbędnych do jego wykonania, nie miejsce jego umieszczenia. Z kolei o właściwym zakwalifikowaniu robót budowlanych przy realizacji urządzenia reklamowego decyduje projektowana technologia wykonania tych robót. Zgłoszenie sprzeciwu byłoby zasadne jedynie w razie ustalenia, że urządzenie reklamowe powstanie w wyniku budowy, a nie w wyniku instalacji w wyżej przedstawionym rozumieniu. Jeśli natomiast urządzenie reklamowe ma powstać na skutek zainstalowania - złożenia go z kilku osobnych części, w następstwie ich połączenia, co jednocześnie przesądza o tym, iż może być ono poddane również procesowi odwrotnemu – rozinstalowania, poprzez rozłączenie tych części bez ich uszkodzenia, a następnie może zostać ponownie zainstalowane w innym miejscu, to takie roboty, zdaniem Sądu, wyczerpują treść art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy mieć na względzie treść dołączonego do zgłoszenia z dnia 25 maja 2007 r. projektu konstrukcyjno-budowlanego, dotyczącego tablicy informacyjnej "[...]" typ 63-J R6 N – I strefa wiatru. Z opisu konstrukcji wynika, iż objęta zgłoszeniem tablica informacyjna składa się w istocie z czterech elementów, jakimi są: pionowy element nośny (słup stalowy), podstawa słupa z blachy stalowej, fundament oraz ekran jednostronny o wymiarach 6,0×3,0 m, składający się z siedmiu paneli o wymiarach 3200×872×25mm. Fundament, w postaci prostopadłościanu o wymiarach 2,30 × 3,80 × 0,4 m, zbrojony dołem krzyżowo, ma być płytą prefabrykowaną wykonaną z betonu B20. Do stopy fundamentowej ma zostać zakotwiona za pomocą 8 śrub podstawa słupa fundamentowego, zamocowana do tego słupa spoinami pachwinowymi. W opisie technicznym wskazano, iż posadowienie urządzenia reklamowego nastąpi na gruncie rodzimym nośnym. Jednocześnie na rysunku nr 03-00 zaznaczono umieszczenie płyty fundamentowej na gruncie nieznacznie poniżej poziomu terenu. Zdaniem Sądu, zdjęcie wierzchniej warstwy ziemi w celu dotarcia do ustabilizowanej warstwy gruntu rodzimego, tak samo jak i potrzeba naturalnego utwardzenia gruntu, które to prace nie wymagają dokonywania wykopów, nie ma znaczenia dla oceny robót budowlanych. W realiach niniejszej sprawy najistotniejsze znaczenie ma natomiast sposób wykonania płyty fundamentowej. Okoliczność, że została ona zaprojektowana jako płyta prefabrykowana, może świadczyć o tym, iż jest to gotowy element, wyprodukowany poza miejscem budowy i łączony z innymi elementami w całość (por. "Uniwersalny słownik..." op. cit, t. III, s. 547). Jednocześnie w projekcie opisano szczegółowo konstrukcję fundamentu, natomiast w informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dla inwestycji objętej zgłoszeniem wskazano, że wykonanie fundamentu jest standardowe dla tego typu konstrukcji, wobec czego nie wymaga specjalnego opracowania projektu montażu. Z rodzaju i zakresu realizacji urządzenia reklamowego przedstawionego w projekcie konstrukcyjno-budowlanym wynika zatem, że do jego wykonania może dojść w wyniku instalacji, skoro wszystkie jego elementy składowe, w tym płyta fundamentowa, mogą zostać dostarczone na miejsce i tam następnie zespolone w całość. Urządzenie to nie zostanie przy tym połączone na trwale z gruntem, a zatem tak zainstalowane na miejscu urządzenie reklamowe może być w każdym czasie zlikwidowane przez rozłączenie poszczególnych jego elementów tj. fundamentu, słupa i ekranu, a następnie przeniesione w inne miejsce. W świetle powyższego istniałyby podstawy do przyjęcia, iż wynikający ze zgłoszenia zamiar wykonania robót budowlanych, polegających na instalacji urządzenia reklamowego, podlegał reżimowi wynikającemu z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy. W tym miejscu, w związku z sygnalizowanym wcześniej stanowiskiem organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącym oceny zgłoszonych robót, należy jednak wskazać, że w wypadku, gdyby płyta fundamentowa miała zostać wykonana na miejscu, poprzez jej wylanie na wcześniej przygotowanym, utwardzonym gruncie, należałoby uznać, iż w tym zakresie mamy do czynienia z robotami budowlanymi, które nie polegają na instalowaniu i z tego względu wymagają pozwolenia na budowę, co z kolei uzasadniałoby zgłoszenie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy w odniesieniu do całego urządzenia reklamowego. Ta istotna i przesądzająca okoliczność, dotycząca miejsca wykonania fundamentu, nie wynika, zdaniem Sądu, w dostateczny sposób z treści projektu i powinna zostać przez organ odwoławczy jednoznacznie wyjaśniona w ramach art. 136 K.p.a., poprzez podjęcie działań w trybie art. 30 ust. 2 ustawy i zażądania, w drodze postanowienia, uzupełnienia zgłoszenia oraz dołączonego do niego projektu w określonym terminie. Jeśli w następstwie uzupełnienia postępowania dowodowego dojdzie do ustalenia, że przedmiotowy fundament będzie jedynie na miejscu posadowienia instalowany, wówczas będą podstawy do przyjęcia, że i całe urządzenie reklamowe będzie podlegało trybowi określonemu w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Końcowo zauważyć jeszcze należy, iż okoliczność, że instalacja urządzenia reklamowego objęta jest obowiązkiem zgłoszenia nie oznacza jeszcze, by przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł zostać nałożony na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 30 ust. 7 ustawy. W tym kontekście rozważenia wymaga, czy z uwagi na wysokość spornego urządzenia reklamowego, wynoszącą wedle projektu 9,60 m od poziomu gruntu, a także ze względu na powierzchnię ekranu, wynoszącą 6,0×3,0 m, przy jednoczesnym niezwiązaniu na trwale z gruntem płyty fundamentowej, mogą wystąpić przesłanki z ostatnio przywołanego przepisu, uzasadniającego wydanie decyzji nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i rozważania prawne, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., polegających na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności oraz wadliwej ocenie materiału dowodowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i niewłaściwym zastosowaniu art. 30 ust. 6 pkt 1 tej ustawy, stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego orzeczenia, zawarte w punkcie 2 wyroku, oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast w punkcie 3, o zwrocie kosztów postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Konsekwencją kasacyjnego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i wypływających z niej wskazań co do dalszego postępowania. O ile w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nie ulegnie zmianie stan faktyczny sprawy, jaki Sąd przyjął za podstawę rozważań, zachodzić będzie przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania przed tym organem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło