II SA/Op 526/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej postanawia: umorzyć postępowanie. I. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie odstąpienia od ustalenia skarżącemu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od opłaty za wniesienie skargi. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczęte na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości, należało umorzyć. W procesie sądowoadministracyjnym, regulowanym przepisami P.p.s.a. istnieje obowiązek fiskalny uiszczania kosztów sądowych. Zasadą w tym procesie jest bowiem, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., niepodejmowanie przez sąd żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata we właściwej formie. Przepisy regulujące procedurę sądowoadministracyjną przewidują jednakże pomoc dla osób, które ubiegają się o ochronę swoich interesów przed sądem administracyjnym. W tym właśnie celu ustawodawca przewidział dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych - zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. Zwolnienia ustawowe zostały katalogowo wymienione w art. 239 P.p.s.a. i są podyktowane względami społecznymi, a wśród spraw mających do nich zastosowanie, znalazły się m.in. sprawy ze skarg z zakresu pomocy społecznej (por. komentarz do art. 239 P.p.s.a. H. Knysiak-Molczyk, LEX 2013). Z uwagi właśnie na przedmiot niniejszej sprawy dotyczący opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, I. R. jako skarżący, jest ustawowo zwolniony od uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z przywołanym art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja została wydana na zasadzie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 332 ze zm.), a zatem skarga dotyczy decyzji z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wskazać warto, że pogląd ten, zgodny jest z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. postanowienie referendarza sądowego: z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 757/15; z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1173/15; z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 448/16 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro I. R. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w sprawie stało się zbędne. Z tych względów, postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało umorzyć na zasadzie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie powyższe, referendarz działając na zasadzie art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.