II SA/Op 528/14

WyrokWSA w Opolu2014-12-22

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość i okres przyznania zasiłku okresowego, uwzględniając dochody wnioskodawcy, jego niepełnosprawność, stan zdrowia oraz ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość i okres przyznania zasiłku okresowego, uwzględniając dochody wnioskodawcy, jego niepełnosprawność, stan zdrowia oraz ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku okresowego nie jest świadczeniem uznaniowym w zakresie samego prawa do jego otrzymania, jeśli spełnione są przesłanki dochodowe, jednakże jego wysokość i okres przyznania podlegają uznaniu administracyjnemu, które musi być jednak uzasadnione i nie może być dowolne.
Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego z powodu braków środków na życie i leczenie. Po postępowaniu administracyjnym, w którym ustalono jego dochody, niepełnosprawność i stan zdrowia, organy przyznały mu zasiłek okresowy w niższej niż oczekiwana kwocie i na krótki okres. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, błędną wykładnię przepisów prawa oraz naruszenie zasady praworządności i uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 grudnia 2013 r. o przyznaniu T. R. zasiłku okresowego w wysokości 145,83 zł na okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Wnioskiem z dnia 10 września 2012 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie m.in. zasiłku okresowego z powodu braków środków na życie i leczenie. Decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, orzekł o przyznaniu T. R. wnioskowanego zasiłku okresowego w wysokości 174,70 zł na okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez T. R. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 29 maja 2013 r. uchyliło decyzję organu pierwszoinstancyjnego i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzyskał pisemną informację od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu egzekucyjnego dotyczącego należności alimentacyjnych z wniosku D. R. i D. R. przeciwko T. R., wpłynęła w dniu 30 sierpnia 2012 r. na konto komornika kwota 437,44 zł potrącona z zajętego świadczenia, przy czym na rzecz wierzycieli przekazano alimenty w wysokości 378 zł. Ponadto dnia 6 września 2012 r. na konto komornika wpłynęło potrącenie w kwocie 467,66 zł, zaksięgowane do sprawy alimentacyjnej, z czego wierzycielom na poczet alimentów przekazano kwotę 404,31 zł. Następnie w dniu 22 listopada 2013 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy u wnioskodawcy, w trakcie którego ustalono, że oczekuje udzielenia wnioskowanej pomocy na zakup żywności i leków, oraz że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest całkowicie niezdolny do pracy, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe, choruje przewlekle i utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy. Do akt włączono także orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2005 r. o zaliczeniu T. R. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe oraz oświadczenie wnioskodawcy z dnia 26 sierpnia 2013 r. o tym, że pomimo zmiany stanu cywilnego prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego żona zamieszkuje oddzielnie w [...] przy ulicy [...]. Decyzją z dnia 6 grudnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając na podstawie art. 104 i art. 108 K.p.a. oraz art. 2, art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.),orzekł o przyznaniu T. R. zasiłku okresowego w wysokości 145,83 zł miesięcznie na okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2013 r., nadając decyzji tej rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy art. 38, art. 8, art. 2 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy. Podał, że w okresie od 11 września 2012 r. do 2 października 2012 r. wnioskodawca przebywał w [...] Centrum Rehabilitacji w [...], oraz że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a w sierpniu 2012 r. źródło jego utrzymania stanowiła renta inwalidzka, z której realizowane są należności alimentacyjne. Uzasadniał, że na podstawie informacji udzielonej przez dwóch Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym w [...], należało przyjąć, że w sierpniu 2012 r. na poczet alimentów ze świadczenia rentowego zajęto w dniu 30 sierpnia 2012 r. kwotę 437,44 zł, z czego na rzecz alimentowanych synów przekazano kwotę 378,04 zł. Ponadto z rachunku bankowego w dniu 31 sierpnia 2012 r. zajęta została kwota 467,66 zł, z której na poczet alimentów przekazano wierzycielom kwotę 404,31 zł, stąd też dochód wnioskodawcy wynosił w miesiącu poprzedzającym wniosek 250,35 zł. W sierpniu 2012 r. strona poniosła wydatki na telefon i internet w wysokości 50 zł, energię w wysokości 86,39 zł. Wnioskodawca nie uiścił opłaty za gaz i czynsz, którego nie reguluje od dłuższego czasu, co spowodowało zadłużenie na dzień 31 sierpnia 2013 r. w wysokości 36.742,87 zł. Wskazując na ustaloną sytuację finansową strony oraz mając na uwadze kryterium dochodowe wynoszące 542 zł organ stwierdził, że w świetle art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2013 r. wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Kryterium dochodowe dla T. R. wynosiło 542 zł. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, tj. w sierpniu 2012 r., uzyskał dochód w wysokości 250,35 zł. Stronie przyznano zasiłek okresowy na jeden miesiąc, tj. za wrzesień 2012 r., gdyż nie było pewności jaki będzie dochód wnioskodawcy w następnych miesiącach i jakie będą potrącenia komornicze w kolejnych miesiącach. Organ dodał również, iż podaniem z dnia 3 października 2012 r. T. R. ponownie zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Dochód strony w miesiącu wrześniu 2012 r. przekraczał kryterium dochodowe zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dlatego decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r., nr [...] odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ akcentował, że stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu wysokości świadczenia, należy dostosować je do uzasadnionych potrzeb osoby lub rodziny z równoczesnym uwzględnieniem faktycznych możliwości finansowych Ośrodka, co oznacza, że udzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby mogła w pełni zaspokoić zaistniałe potrzeby. Z uwagi na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej pomoc powinna być ukierunkowana w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować. Dalej organ przedstawił analizę i zasady wydatkowania środków, którymi dysponował w listopadzie i grudniu 2012 r. oraz odniósł sytuację strony do możliwości finansowych organu. W tym zakresie stwierdził, że T. R. jest osobą samotną, posiadającą stały dochód i stąd też nie można porównać i przyznać mu zasiłku w takiej samej wysokości jak zasiłek dla osoby samotnej bez dochodu, czy też z bardzo niskim dochodem. Przyznana wysokość zasiłku okresowego wynika nie tylko z usprawiedliwionych potrzeb osób uprawnionych do uzyskania pomocy, ale również z możliwości finansowych Ośrodka. W odwołaniu od powyższej decyzji T. R. wniósł o jej zmianę, nakazanie organowi dostarczenia kompletnych akt oraz zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego. Podniósł, że jest osobą trwale i całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, schorowaną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. We wrześniu i październiku 2012 r. nie ze swej winy był pozbawiony wszelkich środków na życie i utrzymanie. Zarzucił, że organ nie wykazał zasadności obniżenia należnej kwoty i opieszale rozpatrywał sprawę. Zauważył, że pomimo tego, iż wcześniejsza decyzja organu I instancji została uchylona, to OPS w Nysie podtrzymał swoją pierwotną decyzję bez jakichkolwiek zmian w zakresie wysokości udzielonej pomocy. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Nysy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz zacytował przepisy ustawy o pomocy społecznej mające zastosowanie w sprawie. W dalszej kolejności, odwołując się do treści art. 38 ustawy organ wyjaśnił, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Akcentował, że zasiłek ten w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy). Podkreślił, iż stosownie zaś do ust. 5 cytowanego przepisu, okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy, a rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego (art. 38 ust. 6 ustawy). Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, niepełnosprawną w stopniu znacznym i schorowaną. Ma zaległości z tytułu czynszu za mieszkanie, utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.178,82 zł, z której odliczono składkę na ubezpieczenie zdrowotne i podatek w wysokości 142,12 zł, a komornik sądowy w sierpniu 2012 r. dokonał potrącenia z tytułu alimentów w kwocie 437,44 oraz wyegzekwował kwotę 467,66 zł na poczet alimentów. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę zasiłku okresowego w wysokości 145,83 zł, przedstawiając szczegółowe wyliczenie. Odnosząc się do wysokości przyznanego świadczenia Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie objął T. R. wsparciem w postaci zasiłku okresowego przez jeden miesiąc (wrzesień 2012 r.), bowiem uzyskiwany przez niego dochód w kolejnych miesiącach powodował przekroczenie kryterium dochodowego, od którego zachowania uzależnione jest m.in. udzielenie tej formy pomocy. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie pomoc społeczna została wnioskodawcy udzielona i jakkolwiek rozmiar przyznanego zasiłku okresowego nie zabezpieczy wszystkich jego potrzeb, to z pewnością stanowi wsparcie w pokonywaniu trudności finansowych. Jest on objęty systematycznym wsparciem ze strony OPS w Nysie, a nieodebrane świadczenia w wysokości 2.020 zł mógłby przeznaczyć na zakup żywności czy leków. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu T. R. domagał się przywrócenia terminu do jej złożenia oraz uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz nieuwzględnieniu zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji a także naruszenie przepisów art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, wobec niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że ustalony stan faktyczny winien skutkować przyznaniem mu odpowiedniej pomocy w wyższej wysokości i na dłuższy okres czasu. Zdaniem skarżącego, organy naruszyły ramy uznania administracyjnego. Zakres uznania administracyjnego jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności tymi określonymi w art. 7 K.p.a. i stąd też uprawnienie to nie zwalania organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem prawnym i faktycznym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi, a w przypadku nieprzywrócenia terminu do wniesienia skargi o jej odrzucenie. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd administracyjny nie jest też tym samym uprawniony do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci wydania orzeczenia zmieniającego kontrolowaną decyzję. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, odpowiadają wymogom prawa. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 grudnia 2013 r., przyznającą T. R. świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w wysokości 145,83 zł na okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. Podstawę prawną przyznania zasiłku okresowego stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm – zwanej dalej ustawą), w której ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej. Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy otrzymali w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zgodnie zaś z art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Na gruncie powołanej regulacji zauważyć należy, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku uzależnione będzie od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823). W myśl tych regulacji prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, stanowiącej tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku okresowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza bowiem przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. W niniejszym postępowaniu podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Kryterium dochodowe zostało zaś ustalone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osób samotnie gospodarujących do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy). Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że zasiłek okresowy zasadniczo nie jest świadczeniem uznaniowym. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje wnioskodawcy, a więc winien być przyznany. Do oceny organu pozostawiono jedynie ustalenie, w ściśle określonych granicach, wysokości przyznanego świadczenia oraz okresu na jaki to świadczenie ma być przyznane. Mając powyższe na względzie należy uznać, że T. R., z uwagi na fakt, iż jego dochód nie przekroczył w sierpniu 2012 r. kryterium dochodowego, był uprawniony do otrzymania pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy ustaliły i wyciągnęły z tych ustaleń trafne wnioski dotyczące tego, że dochód skarżącego w sierpniu 2012 r. wniósł 250,35 zł, pomimo, że skarżący co miesiąc otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1.174,82 zł, z którego potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne i podatek w kwocie 142,12 zł oraz realizowane jest potrącenie na poczet alimentów w wysokości 378,04 zł. Ponadto w miesiącu tym dokonano drugiego potrącenia alimentacyjnego, w wyniku którego przekazano uprawnionemu kwotę 404,31. Z tego też względu Sąd uznał, że wobec prawidłowego ustalenia, że dochód wnioskodawcy wynosił w sierpniu 2012 r. - 250, 35 zł, czego nie neguje skarżący. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości oraz okresu na jaki przyznano skarżącemu zasiłek okresowy, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. O ile bowiem działanie w granicach uznania administracyjnego nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący, gdyż organ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i w tym przypadku przepisami ustawy o pomocy społecznej, to jednak dysponuje on pewną swobodą przy podejmowaniu decyzji. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, w konsekwencji Sąd badał zatem, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Z przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej wynika zasada indywidualizacji i fakultatywności świadczeń. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 145,83 zł na okres jednego miesiąca września 2012 r. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, stanem zdrowia, samotnym gospodarowaniem, posiadaniem zaległości z tytułu czynszu za mieszkanie, kosztami leków oraz faktu przekroczenia w kolejnych miesiącach kryterium dochodowego i wydania w dniu 7 grudnia 2012 r. decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku okresowego na czas dalszy. Ustalono też kwotę, jaka zalega w kasie organu I instancji tytułem nieodebranych przez skarżącego świadczeń, wynoszącą na dzień wydania decyzji przez organ I instancji 2.020 zł. Ustalając wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt stałego korzystania przez niego z pomocy społecznej. Podały w sposób zrozumiały informacje dotyczące wielkości środków pieniężnych jakimi OPS w Nysie dysponuje w skali miesiąca, liczbę uprawnionych do pomocy, przedstawiły kryteria jakimi kierowano się przy rozdziale posiadanych finansów, a także wyjaśniono, że zasiłki w wyższej wysokości przyznawane są osobom pozbawionym stałego źródła dochodu lub w przypadku dużej różnicy pomiędzy posiadanym dochodem a kryterium dochodowym oraz długotrwałej choroby lub niepełnosprawności. Z kolei, zasiłki poniżej średniej wysokości otrzymują osoby posiadające comiesięczne dochody, gdy różnica między dochodem a kryterium dochodowym jest niewielka, a także osoby, które - podobnie jak skarżący - korzystają z innych form pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu I instancji za zgodną z prawem. W sposób dostateczny wyjaśniło też, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku miała ograniczona wysokość środków finansowych jakimi dysponował OPS w Nysie, duża ilość osób wymagających pomocy, jak również fakt, że w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu. Reasumując, z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego w określonej wysokości, a to z kolei wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Zresztą skarżący nie wskazuje, jakie konkretnie dowody winny być w sprawie jeszcze przeprowadzone, aby doszło do właściwego ustalenia stanu faktycznego. Zauważyć należy nadto, że oceniając legalność decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej, Sąd nie bada prawidłowości gospodarowania środkami pieniężnymi przez organ. W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i proceduralnego. Z tego też względu na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło