II SA/Op 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 2 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zwrócić skarżącemu A Sp. z o.o. w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Opolu cofnął Spółce A z siedzibą w [...] zezwolenie udzielone decyzją z dnia 27 stycznia 2006 r., nr [...], na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa opolskiego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, a ponadto w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r. zawarła wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawach pytań prawnych skierowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 16 listopada 2010 r. W wyniku rozpoznania wniosku strony, Dyrektor Izby Celnej w Opolu postanowieniem z dnia 28 września 2011 r., nr [...], odmówił zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia 27 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wskazana przez stronę okoliczność w postaci postępowania przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż pytanie prawne wystosowane do ETS dotyczy zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym w kwestii zakazu przedłużania zezwoleń, wydawania zezwoleń oraz zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry. Natomiast wykładnia powoływanego przez stronę przepisu wskazuje, że zagadnieniem wstępnym musi być sprawa, która z uwagi na swój przedmiot należy do kompetencji innego organu lub sądu, przy czym jej rozstrzygnięcie stanowi element, który należy wziąć pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy głównej. Rozstrzygnięcia ETS będą natomiast stanowić ocenę przepisów ustawy hazardowej, nie będą natomiast przedmiotowo i indywidualnie związane z prowadzonym postępowaniem w sprawie cofnięcia zezwolenia, nie stanowią zatem zagadnienia wstępnego. Na poparcie prezentowanego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne. Z postanowieniem tym nie zgodziła się A Sp. z o.o. w [...], wnosząc zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, podtrzymując argumenty podawane we wniosku o zawieszenie postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w Opolu postanowieniem z dnia 2 grudnia 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że ETS nie jest innym organem lub sądem, o których mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a postępowanie przed ETS nie jest zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w tym przepisie. Dokonanie interpretacji nie stanowi kwestii prejudycjalnej, wywierającej wpływ na postępowanie, gdyż interpretacja nie polega na rozstrzyganiu ale na zajmowaniu stanowiska w kwestii wykładni przepisu wywołującego problemy interpretacyjne. Na powyższe postanowienie A Sp. z o.o. w [...], reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. K. Z., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia postanowień wydanych w obu instancjach oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze zarzucono rażące naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu (podpisaniu) orzeczenia w postępowaniu odwoławczym przez tego samego funkcjonariusza celnego – B. F., który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu zażaleniowym, gdyż orzekał już wcześniej w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji, podpisując postanowienie z dnia 28 września 2011 r. Ponadto zarzucono naruszenie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania. W tym zakresie powtórzono argumenty zawarte wcześniej w zażaleniu, wywodząc, że postępowanie winno podlegać zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia pytań prawnych skierowanych do Trybunału przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż na zasadzie art. 221 tej ustawy w przypadku wydania decyzji przez dyrektora izby celnej odwołanie rozpatruje ten sam organ podatkowy, zatem złożenie zażalenia nie spowodowało przeniesienia sprawy do wyższej instancji. Ponadto organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania nie dotyczy istoty sprawy, a jedynie kwestii proceduralnej związanej z postępowaniem głównym, które zostało zakończone wydaniem decyzji. Na potwierdzenie tej okoliczności, organ dołączył decyzję własną z dnia 24 stycznia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...], cofającą zezwolenie na prowadzenie przez Spółkę A działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa opolskiego, wraz z potwierdzeniem jej odbioru przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) o odmowie zawieszenia postępowania. Postanowienie to wydane zostało w ramach wszczętego przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Na wstępie zaakcentować przyjdzie, że dla sposobu załatwienia skargi wniesionej w niniejszej sprawie decydujące znaczenie miał fakt zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, poprzez wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu ostatecznej decyzji z dnia 24 stycznia 2012 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, a ponadto znany Sądowi z urzędu fakt wniesienia przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi na powyższą decyzję, która została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Op 191/12. W rozpoznawanej sprawie trzeba mieć na względzie, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania, w ramach którego wydane zostało zaskarżone postanowienie, nie ma charakteru samodzielnego. Jest to postępowanie wpadkowe, incydentalne, o charakterze proceduralnym, ściśle związane z tokiem postępowania administracyjnego. Instytucja zwieszenia postępowania znajduje bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy prowadzone jest jurysdykcyjne postępowanie będące postępowaniem "głównym". Postanowienie o zawieszeniu postępowania, bądź o odmowie jego zawieszenia, wydane w trybie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, dotyczy wyłącznie kwestii procesowej związanej z postępowaniem głównym tj. ma wpływ na bieg postępowania, lecz nie dotyczy istoty sprawy. Organy administracyjne mogą zatem rozstrzygać o zawieszeniu postępowania tylko do czasu merytorycznego zakończenia postępowania głównego. Kwestie proceduralne, związane z postępowaniem głównym i mające wpływ na jego przebieg, nie mogą być rozstrzygane przez organy poza jego ramami, czyli w oderwaniu od postępowania głównego, którego dotyczą. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania głównego dotyczącego cofnięcia zezwolenia udzielonego decyzją z dnia 27 stycznia 2006 r. Postępowanie główne zostało jednak merytorycznie zakończone, gdyż organ rozpatrzył odwołanie wniesione przez skarżącą Spółkę i wydał decyzję z dnia 24 stycznia 2012 r., którą utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji o cofnięciu powyższego zezwolenia. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zaktualizowała się przesłanka z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z przyczyn innych niż wymienione w punkcie 1 i 2 tej regulacji (tj. cofnięcia skargi i śmierci strony – gdy postępowanie dotyczy praw i obowiązków związanych wyłącznie z osobą zmarłego) stało się bezprzedmiotowe. Wydanie decyzji kończącej postępowanie główne, zawierającej rozstrzygnięcie o cofnięciu udzielonego zezwolenia, skutkuje tym, że postępowanie to nie pozostaje już w toku, a tym samym zachodzi brak sprawy, której dotyczyło postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W takiej sytuacji nie jest już możliwe rozstrzyganie kwestii o charakterze proceduralnym. Z tych względów bezprzedmiotowe staje się również rozważanie legalności postanowienia o charakterze incydentalnym, jakim jest postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, poddane kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Ocena ta nie mogłaby mieć wszak wpływu na bieg zakończonego już ostatecznie postępowania głównego, gdyż nawet uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia nie spowodowałoby dopuszczalności ponownego rozpoznania przez organ zasadności wniosku o zawieszenie postępowania. Dodać w tym miejscu należy, że użyte w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określenie "postępowanie stało się bezprzedmiotowe" oznacza w niniejszej sprawie ujawnienie w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego przyczyny w postaci załatwienia sprawy administracyjnej i wydania decyzji w sprawie głównej. W dacie orzekania przez Sąd pozostawała w obrocie prawnym decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r. o cofnięciu zezwolenia, utrzymana w mocy decyzją z dnia 24 stycznia 2012 r., która ostatecznie zakończyła wszczętą z urzędu sprawę administracyjną w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego decyzją z dnia 27 stycznia 2006 r. Zaakcentować trzeba, że wobec zaskarżenia przez stronę decyzji z dnia 24 stycznia 2012 r., wydanej w postępowaniu głównym, kwestia legalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania będzie przedmiotem oceny Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 191/12, który działając na zasadzie oficjalności, nie będąc związany granicami skargi, zobligowany jest stosować z mocy art. 135 P.p.s.a. środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania należy niewątpliwie do grupy aktów, o których mowa w powyższym przepisie, gdyż wydane zostało w ramach postępowania prowadzonego w granicach sprawy w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, której dotyczy skarga zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Op 191/12. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.