II SA/Op 532/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 3 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić skarżącemu adwokata. W dniu 2 listopada 2012 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wydał zarządzenie o wezwaniu M. D. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni, od skargi na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 3 września 2012 r., nr [...], odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Kędzierzyn – Koźle z dnia 20 marca 2012 r., nr [...] w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. W terminie do uiszczenia wpisu, skarżący w piśmie z dnia 13 listopada 2012 r. zwrócił się z prośbą o przyznanie prawa pomocy. Stosownie zatem do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, referendarz sądowy przesłał skarżącemu, przy piśmie z dnia 19 listopada 2012 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwał wnioskodawcę do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 23 listopada 2012 r., a w dniu 26 listopada 2012 r., M. D. odesłał przesyłką pocztową formularz wniosku do tut. Sądu. Zażądał w nim zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, a uzasadniając swoją prośbę wskazał na przebieg postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania. W oświadczeniu o stanie majątkowym, nie wykazał żadnych oszczędności, ani innych składników majątkowych. Stwierdził, że został od niedawna zatrudniony na terenie aresztu śledczego, w którym został osadzony. Z tytułu wykonywanej pracy uzyskał w miesiącu grudniu "parę złotych". Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Wśród przesłanek tych wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w 246 P.p.s.a. Do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. W niniejszym postępowaniu M. D. zastosował się w wyznaczonym przez referendarza terminie, do wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, stąd należało uznać, iż spełnił wymóg formalny zawarty w art. 252 § 2 P.p.s.a., tj. złożył wniosek na urzędowym formularzu i wypełnił go, według pouczenia zawartego w formularzu wniosku. Do rozstrzygnięcia pozostała zatem kwestia czy wnioskodawca spełnia przesłanki materialne, warunkujące zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (o co wnosił), stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem prawa, przyznanie pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy Państwa osobom, które nie są w stanie pokryć samodzielnie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma zastosowanie w stosunku do osób, które pomimo wykazanych starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogłyby ponieść kosztów, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski albo nie osiągają żadnego dochodu. Przyznanie tego prawa następuje więc w szczególnych przypadkach. W ocenie rozpoznającego wniosek, taka szczególna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane wynikające z oświadczeń wnioskodawcy, w szczególności niskie dochody, brak majątku i oszczędności, a także fakt ograniczenia wolności skarżącego należało uznać, iż wykazał on, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie wydatków związanych z opłatami sądowymi. Stąd spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Wobec powyższego, na mocy przepisu 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.