II SA/Op 532/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. G. na Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić A. G. adwokata. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę A. G. wniesioną na Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 28 grudnia 2017 r. (por.: potwierdzenie odbioru, k-29 akt sądowych). Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniają żądanie wskazała na złą sytuacją majątkową, uniemożliwiającą jej poniesienie kosztów sądowych. Przedstawiła także swój pogląd na temat działalności Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, który w jej ocenie nieprawidłowo reprezentuje interesy miasta oraz jego mieszkańców, w różnych sferach życia społecznego. Z treści formularza wniosku, a także na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zebrano materiał dowodowy świadczący o sytuacji majątkowej skarżącej. Ustalono, że skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletni synem, który nie uzyskuje żadnego dochodu z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności. Jedynym dochodem gospodarstwa domowego skarżącej jest renta rodzinna w wysokości 812,98 zł, a stałe, miesięczne wydatki i zobowiązania skarżącej to opłaty z tytułu: czynszu – 114,52 zł, energii – 43,78 zł, usług telekomunikacyjnych – 49,99 zł, pożyczki – 277,98 zł oraz kupna leków – 50 zł. Dane odnoszące się do opłat lokalowych znajdują potwierdzenie w przedłożonych rachunkach, a wysokość dochodu odzwierciedlają wyciągi bankowe, odpis decyzji i zaświadczenie wydane przez ZUS. Z oświadczenia skarżącej złożonego w piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. wynika także, że jej rodzina nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej oraz osób trzecich. Z udzielonych wyjaśnień wynika ponadto, że skarżąca zaległość czynszową powstała na skutek nieopłacenia należności, spłaciła w formie świadczenia rzeczowego (por. pismo Miejskiego Zarządu Budynków Komunalnych w [...] z dnia 8 stycznia 2018 r.). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Wśród przesłanek tych wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w 246 P.p.s.a. Do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. W niniejszym postępowaniu A. G. złożyła wniosek na wymaganym urzędowym formularzu i wypełniła go według pouczenia zawartego w formularzu, a zatem spełniła wymóg formalny określony w art. 252 § 2 P.p.s.a. Do rozstrzygnięcia pozostała zatem kwestia czy wnioskodawczyni spełniła przesłankę materialną, warunkująca przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem prawa, przyznanie pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy Państwa osobom, które nie są w stanie pokryć samodzielnie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma zastosowanie w stosunku do osób, które pomimo wykazanych starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogłyby ponieść kosztów, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski albo nie osiągają żadnego dochodu. Przyznanie tego prawa następuje więc w szczególnych przypadkach. W ocenie rozpoznającego wniosek, taka szczególna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wynika z zebranych w sprawie informacji i danych, w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Ocena ta jest wynikiem porównania dochodów i kosztów bieżącego utrzymania jej rodziny. Z uwagi na ograniczone źródła dochodu i brak zgromadzonych oszczędności, a także brak zabezpieczenia w postaci innych składników majątkowych, skarżąca nie jest w stanie wygenerować środków finansowych na opłaty sądowe i koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Wobec powyższego, na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.