II SA/Op 539/17
WyrokWSA w Opolu2018-01-09
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc jest zgodna z prawem, gdy opiera się na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej prawidłowo oparł swoją decyzję na wiążących orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze I i II stopnia, które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc. Organ i sąd nie są uprawnieni do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich ani do dokonywania własnych ustaleń medycznych, a orzeczenia te mają charakter opinii biegłego wiążącej organ i sąd, o ile są dostatecznie uzasadnione i nie budzą wątpliwości.Stan faktyczny
Skarżący A. C. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc. Postępowanie prowadził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu, który na podstawie badań lekarskich wykonanych przez uprawnione jednostki orzecznicze I i II stopnia stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący wniósł odwołanie, domagając się m.in. przeprowadzenia dodatkowych badań i opinii biegłych, które zostały odrzucone przez organ odwoławczy. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 15 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. C. na decyzję Opolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 września 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...], o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc, wymienionej w poz. 3.1. wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 września 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu (dalej powoływany także jako PPIS) wszczął postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej A. C., wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego 17 sierpnia 2016 r. przez A S.A. w [...]. Do zgłoszenia dołączono skierowanie A. C. na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] z 14 lipca 2016 r., wystawione przez lekarza B Sp. z o.o. w [...]. Jako czynnik sprawczy schorzenia lekarz kierujący wskazał narażenie zawodowe na pyły i dymy spawalnicze.
W wyniku postępowania wyjaśniającego PPIS ustalił, że narażenie na czynnik chorobowy występowało w trakcie wykonywania pracy w C w [...] na stanowisku [...] ([...]) w okresie od [...] do [...] i na stanowisku [...], [...] w A S.A. w [...], w okresie od [...] do [...].
W trakcie diagnostyki w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] wykonano u skarżącego badanie RTG klatki piersiowej, po którym stwierdzono brak zmian [...], jakie mogłyby zostać uznane za pylicę płuc. Natomiast ujawniono zmiany [...] i [...] o charakterze pozapalnym. Jednostka orzecznicza podała, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest obecność na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach, o regularnych okrągłych, odpowiedniej gęstości, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny, zaś takich zmian u A. C. nie stwierdzono.
Wobec czego wykluczono pylicę płuc, dlatego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] orzeczeniem z dnia 28 marca 2017 r., nr [...]) orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Wskutek złożenia przez skarżącego wniosku o powtórne badanie w jednostce orzeczniczej II szczebla diagnostycznego, przeprowadzono stosowne badania w Oddziale Chorób Zawodowych Kliniki Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], gdzie A. C. był hospitalizowany w okresie od [...] do [...] 2017 r. Instytut potwierdził orzeczenie jednostki I szczebla diagnostycznego. Jednocześnie rozpoznano stan po przebytym [...] i zakażeniu [...], przewlekłe zapalenie [...]. Na podstawie ponownie wykonanego [...] 2017 r. pełnowymiarowego badania RTG klatki piersiowej oraz po przeanalizowaniu wyników badań RTG klatki piersiowej z lat: 2012, 2015, 2016, 2017 oraz wyniku badania TK klatki piersiowej z 2016 r. wykluczono istnienie zmian w stanie zdrowia A. C., uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc, tj. zmian w postaci małych zacienień regularnych, okrągłych o odpowiedniej gęstości. Stwierdzono pola płucne o [...], bez zmian [...], z delikatnymi [...]. Według tej jednostki orzeczniczej, nie są to zmiany mogące odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny.
Orzeczeniem z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...], Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania u A. C. choroby zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu, kierując się orzeczeniami obu jednostek diagnostycznych, które orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 3.1. wykazu chorób zawodowych, na podstawie wyników przeprowadzonych badań płuc, po dokonaniu analizy treści dokumentacji medycznej z wcześniejszego przebiegu leczenia A. C., po uwzględnieniu informacji o narażeniu, decyzją z dnia 25 lipca 2017 r. nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej płuc.
W imieniu A. C. odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji wniosła pełnomocnik, radca prawny A. S., wnosząc o uchylenie ww. decyzji.
Nadto w odwołaniu wniesiono o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność ustalenia rodzaju i charakteru zmian w płucach skarżącego, w tym wykonanie kolejnych badań RTG i TK, a to celem ustalenia ewentualnego postępu/regresu tych zmian, jako podstawy do sporządzenia opinii ustalającej stwierdzenie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zdjęcie RTG klatki piersiowej wykonane [...] 2016 r. oraz wyniki badania TK klatki piersiowej, wykonanego w trakcie hospitalizacji w [...] Szpitala [...] w [...] w [...], wskazują na zmiany świadczące o występowaniu u A. C. pylicy krzemowej płuc.
Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
Na wstępie swoich rozważań wyraził pogląd, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnych biegłych jest bezzasadny. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawach chorób zawodowych jest uregulowane prawem, tj. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 września 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wydanym na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, ze zm.).
Po czym organ odwoławczy wywiódł, że zgodnie z prawem biegłymi w sprawie chorób zawodowych są lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudnieni w jednostce orzeczniczej upoważnionej do orzekania o chorobach zawodowych. Organ zauważył, że A. C. został przebadany przez biegłych lekarzy specjalistów w zakresie medycyny pracy w dwóch jednostkach orzeczniczych: Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z/s w [...] oraz w [...] w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] – jednostce badawczej w dziedzinie medycyny pracy.
Podkreślił, że orzeczenia obu jednostek o nierozpoznaniu choroby zawodowej są zbieżne. Wobec czego, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw prawnych do kierowania A. C. na badania do kolejnej jednostki orzeczniczej w sprawie chorób zawodowych. Organ nie znalazł również podstaw merytorycznych do ewentualnej konsultacji sprawy w trzeciej jednostce orzeczniczej. Zwrócił uwagę, że obie jednostki diagnostyczne przeanalizowały wyniki badań z leczenia A. C., w tym wyniki badań przywołanych w odwołaniu i uwzględniły je przy wydawaniu orzeczeń o braku podstaw do rozpoznawania choroby zawodowej. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał na obszerne uzasadnienia tych orzeczeń. Zaakcentował organ, że w uzasadnieniach tych odniesiono się zarówno do wyników leczenia A. C. w [...] Szpitala [...] w [...], [...] Szpitala [...] w [...], wskazujących na przebyte [...] w 2016 r. Zaznaczył, że obie jednostki orzekły o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc, ze względu na brak zmian ogniskowych w płucach, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Wedle organu, treść uzasadnień jednostek orzeczniczych są jasne i logiczne w zakresie przyczyn odmowy rozpoznania choroby zawodowej.
Jednocześnie organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że wyniki badań z jego leczenia świadczą o występowaniu pylicy krzemowej płuc, zwracając uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się kopia badania RTG klatki piersiowej strony z [...] 2016 r., wykonanego w D w [...], zaznaczającego, że "zmiany niejednoznaczne, mogące odpowiadać [...] na tle pylicy lub choroby atopowej". Powyższe, w ocenie organu, dowodzi podejrzenia szeregu chorób, w tym pylicy płuc, której jednak badania kliniczne nie potwierdziły.
Reasumując, organ stwierdził, że na podstawie specjalistycznych wyników badań stanu zdrowia A. C. nie rozpoznano zmian w stanie jego zdrowia, które mogły zostać uznane za zawodowe. Brak rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione do tego jednostki służby zdrowia wyklucza jej stwierdzenie decyzją administracyjną przez organy państwowej inspekcji sanitarnej.
W skardze do Sądu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, podnosząc zarzut naruszenia:
- art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez błędne ustalenie, że przesłanki warunkujące rozpoznanie choroby zawodowej zostały określone w ten sposób, że choroba zawodowa może być stwierdzona wyłącznie po jej rozpoznaniu przez jednostkę orzeczniczą do tego upoważnioną - z pominięciem okoliczności, że choroba ta może być rozpoznana i spowodowana wysokim prawdopodobieństwem w wyniku działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy skarżącego, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, które mogło się przyczynić do powstania choroby zawodowej pylicy płuc, ustalonych przy uwzględnieniu wszystkich istniejących rozwiązań medycznych;
- art. 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a., poprzez przyjęcie, że zgłoszony przez skarżącego w treści odwołania wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnych biegłych jest bezzasadny i pozbawiony podstaw prawnych w sytuacji, gdy dwa wcześniej wydane w sprawie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, pylicy krzemowej płuc, są ze sobą zbieżne i nie wskazują na rozpoznanie u skarżącego zmian w stanie zdrowia, świadczących o chorobie zawodowej, skoro przepisy prawa przyznają skarżącemu prawo do rzetelnego postawienia diagnozy z zastosowaniem wszystkich obecnie istniejących rozwiązań medycznych.
W przekonaniu skarżącego, skarżona decyzja rażąco narusza prawo "poprzez brak prawidłowego ustalenia przez organ drugiej instancji, który miał do dyspozycji dwa orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy krzemowej płuc, informację o narażeniu zawodowym oraz dokumentację medyczną skarżącego z przebiegu wcześniejszego leczenia, jakie, zdaniem tego organu, choroby zawodowe należy uznać za niezbędne do stwierdzenia pylicy płuc u skarżącego, a jakie nie i dlaczego". Nadto skarżący zarzucił, że organy nie zajęły się kwestią pochodzenia, rozmiaru i charakteru zmian w płucach skarżącego, a także ewentualnego postępu/regresu tych zmian, jako czynnika niezbędnego do ustalenia, czy u skarżącego mamy do czynienia z chorobą zawodową pylicą krzemową płuc. W ocenie skarżącego, za słusznością zajętego w sprawie stanowiska przemawia ustalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie chorób zawodowych, w tym m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 października 2015 r., sygn. akt I SA/GI 568/15, zgodnie z poglądem tam wyrażonym, organy administracji mają obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem decyzji, a czego w niniejszej sprawie nie uczyniły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ nadmienił, że jego stanowisko znajduję oparcie w przywołanych wyrokach sądów administracyjnych, dodając, że w prowadzonym postępowaniu na podstawie przepisów odnoszących się do postępowania w przedmiocie chorób zawodowych, ani organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani jednostki orzecznicze, nie mają obowiązku poszukiwania, jakie pozazawodowe przyczyny spowodowały zmiany w stanie zdrowia skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza.
Wobec treści skargi godzi się podnieść, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego, materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazało, że skarga nie może być uwzględniona, albowiem wbrew zarzutom skargi, decyzje te nie naruszają tak przepisów prawa procesowego, jak też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował legalność decyzji organów sanitarnych, stwierdzających brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci pylicy krzemowej płuc.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem kwestionowanej w skardze decyzji, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w zgodzie z podstawowymi zasadami procedury, w szczególności w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego wszechstronną oceną.
Istotne jest w niniejszej sprawie, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, dalej K.p.), zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".
Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Nie może także umykać przy tym uwadze przepis art. 2352 K.p., zgodnie z którym rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Zważyć przy tym należy, że Rada Ministrów działając w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 237 § 1 K.p., wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) i którego postanowienia obowiązywały w chwili wydawania przez organy kontrolowanych decyzji. Rozporządzenie to zawiera zarówno normy materialnoprawne, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
I tak zgodnie z § 6 ust. 1 tegoż rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim" wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych i dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
W uzupełnieniu powyższego, podkreślić należy, że w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej istotne jest, że ani organ administracji, ani na kolejnym etapie sąd, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Takiej kwalifikacji dokonują odpowiedni lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. 2014 poz. 1184) zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych I czy II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).
Wiąże się z tym to, iż zarówno organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie są uprawnieni do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich oraz dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenia lekarskie w tym zakresie są więc dla wymienionych podmiotów wiążące. Podlegają one jednak ocenie, jak każdy inny dowód w postępowaniu administracyjnym.
Ocena ta sprowadza się natomiast do kontroli, czy opinia biegłego, bo taki właśnie charakter ma orzeczenie lekarskie wydawane w przedmiocie choroby zawodowej, jest w sposób dostateczny uzasadniona, w szczególności, czy wyjaśnia w sposób przekonujący ewentualne pojawiające się w badanym wypadku wątpliwości. Zadaniem organu jest więc analiza przedstawionego w orzeczeniu sposobu argumentacji, tj. czy jest on logiczny, czy przekaz jest wystarczająco jasny, czy opinia jest kompletna (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r. II OSK 2734/12).
Zgodnie z kolei z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli zaś właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Nie ulega wątpliwości, że choroba zawodowa w postaci pylicy krzemowej płuc wywołanej sposobem wykonywania pracy, została ujęta w wykazie chorób zawodowych w poz. 3.1 - załącznik do ww. rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r.
Niewątpliwe jest także w niniejszej sprawie, że u skarżącego w toku prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy krzemowej płuc, wymienionej w poz. 3.1. wykazu chorób zawodowych
Powyższe stwierdzenie poprzedzone zostało, zgodnie z zasadami określonymi w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r., poddaniem skarżącego badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach medycznych, to jest Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] (zwanym dalej WOMP), a także w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (zwanym dalej Instytutem).
I tak jednostki te wydając kolejno orzeczenia, a to orzeczenie WOMP z dnia 28 marca 2017 r., nr [...], oraz orzeczenie ww. Instytutu z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...], przy uwzględnieniu dokumentacji medycznej, obejmującej również karty leczenia szpitalnego na [...] w [...] w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r., w Szpitalu [...] w [...] w okresie od [...] 2013 r. do [...] 2013 r., nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej w postaci pylicy kremowej płuc.
Wbrew zarzutom skarżącego, nie można stwierdzić, aby w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zachodziły podstawy do zakwestionowania opinii ww. jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia, zwłaszcza, że obie upoważnione jednostki medyczne w sposób wyczerpujący i klarowny podały, dlaczego przyjęły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej.
Mając na względzie tak jednoznaczne stanowisko upoważnionych placówek przyjąć należy, że organy opierając się o te orzeczenia dokonały należytego ustalenia stanu faktycznego, stosując się do zasad wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., zaś uzasadnienia ich decyzji odpowiadają wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a.
Powtórzyć przyjdzie, że każde orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA).
Skoro zaś w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez niezależne od siebie jednostki służby zdrowia są rzetelne, spójne a tym samym nie pozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami. Dostrzec przyjdzie, że w orzeczeniu WOMP w [...] odnotowano, że badanie bronchoskopowe w trakcie hospitalizacji na [...] Szpitala w [...] nie wykazało zmian w [...], a badanie IgM w kierunku zakażeń atypowych tj. [...] okazało się dodatnie, w badaniu TK klatki piersiowej stwierdzono w obrębie obu płuc: [...]. Jednocześnie w orzeczeniu tym, podano, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu TRG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płuc, zaś radiogram z dnia [...] 2017 r. nie wykazuje zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. Natomiast w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy z dnia 19 czerwca 2017 r. zaznaczono, że w trakcie hospitalizacji nad polami płucnymi stwierdzono osłuchowo [...]. W badaniu spirometrycznym nie wykazano [...], a badanie bodypletyzmograficzne [...]. W badaniu gazometrycznym z krwi włośniczkowej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono [...]. Jednostka diagnostyczna II stopnia powtórzyła, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTK klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach, zwykle zacienień regularnych, okrągłych o odpowiedniej gęstości, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Wskazano w ww. orzeczeniu, że aktualnie wykonany radiogram klatki piersiowej skarżącego nie wykazuje zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) w Genewie. Dodano, że w procesie diagnostyczno-orzeczniczym uwzględniono wynik badania TK klatki piersiowej z 2016 r., poprzednie zdjęcie RTG, a także dane z dokumentacji medycznej odnośnie przebiegu choroby – przebyte [...] 2013 r. potwierdzone [...] w 2016 r. Stąd przyjęto, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącego pylicy płuc.
W konsekwencji stwierdzić należy, że powyższe orzeczenia na tle przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych spełniają wymagania określone w § 5. Zostały wydane przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I oraz II stopnia, wskazanych w § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia, tj. w poradni chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy oraz w instytucie badawczym w dziedzinie medycyny pracy.
Opinie te spełniają również wymagania określone w § 6 rozporządzenia, gdyż zostały wydane m. innymi na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wnioski cytowanych orzeczeń lekarskich organ przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie, trafnie oceniając je jako uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. Z treści wniosków tych orzeczeń lekarskich wynika poza tym, że są ze sobą zgodne.
Podkreślenia przy tym wymaga, że - jak trafnie wskazał organ odwoławczy, cytując w tym zakresie orzeczenie IMP - podstawą rozpoznania klinicznego pylicy jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. W tej kwestii należy zatem podnieść, że lekarze-specjaliści Instytutu Medycyny Pracy w orzeczeniu podkreślili, że zdjęcie RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc u skarżącego.
Skoro nie stwierdzono zmian ogniskowych w płucach, odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, zatem nie może ulegać kwestii, że organ zasadnie uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc, dla której rozpoznania, niezbędnym warunkiem jest - jak wynika z obydwu orzeczeń - występowanie zmian ogniskowych, które mają cechy wskazane wyżej.
W podsumowaniu stwierdzić należy, że na podstawie prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich obydwu jednostek medycznych, organ odwoławczy - podobnie jak i organ pierwszej instancji - zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i stosownie do tych ustaleń wydał rozstrzygnięcie.
Z tych właśnie powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło