II SA/Op 54/17
WyrokWSA w Opolu2017-03-30
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a., został złożony w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ skarżący dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie (stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy oraz osoba je podpisująca) co najmniej w sierpniu 2011 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w grudniu 2013 r., co stanowi uchybienie miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 K.p.a. W związku z tym, że termin został przekroczony, organy były zobowiązane odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.Stan faktyczny
Skarżący W. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2009 r. udzielającą pozwolenia na budowę, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. (pracownik podlegający wyłączeniu, stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy). Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie, gdyż skarżący dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie już w 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 13 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez W. O. rozpoznawanej w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Opolu, jest postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 13 lipca 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 13 stycznia 2014 r., nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 16 listopada 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą U. D. oraz A. D. pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze, zlokalizowanego na działkach nr a i b przy ul. [...] w [...].
Do wydania przedmiotowego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W. O. w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r. skierowanym do Urzędu Miasta w [...] (data wpływu 3 grudnia 2013 r.), zawarł m.in. skargi i wnioski w zakresie konieczności wzruszenia decyzji z dnia 16 listopada 2009 r. Prezydent Miasta Sosnowca, powołując się na art. 50 K.p.a. stwierdził, że z treści ww. pisma nie można jednoznacznie ustalić przedmiotu żądania, stąd wezwał wnioskodawcę do złożenia pisemnych wyjaśnień w tym zakresie oraz przytoczenie okoliczności, które uzasadniają wnioskowane wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. Odpowiadając na wezwanie W. O. (zwany dalej także "skarżący"), pismem, które wpłynęło do organu 13 grudnia 2013 r., powtórzył żądanie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 16 listopada 2009 r., stwierdzając, iż zaistniały w tej sprawie przesłanki z art. 145 §1 pkt 3 i pkt 5 K.p.a., równocześnie wskazując na posiadany przez siebie interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania. W odniesieniu do zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. - zdaniem skarżącego - decyzję w sprawie pozwolenia na budowę nr c wydał pracownik, który podlegał wyłączeniu (stosownie do art. 24 K.p.a.) w związku z wydaniem przez niego decyzji o warunkach zabudowy, które zostały następnie unieważnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Z kolei, co do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stwierdził, że została ona spełniona, gdyż po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzono nieważność decyzji o warunkach zabudowy stanowiącej podstawę do jej wydania. Jednocześnie akcentował, iż "Okoliczność stwierdzenia nieważności jest okolicznością istniejącą w dacie wydania decyzji z uwagi na skutek ex tunc, jaki wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności."
Prezydent Miasta Sosnowca, powołując się na przepis art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a., wydał postanowienie z dnia 13 stycznia 2014 r., nr [...], którym odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia 16 listopada 2009 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent przywołał zapadłe rozstrzygnięcia organów i wyroki sądów administracyjnych co do ww. decyzji z dnia 16 listopada 2009 r. Wskazał również na decyzje SKO w Katowicach z dnia 8 czerwca 2011 r. ([...]; [...]; [...] oraz [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z dnia 6 lutego 2009 r., nr [...] z dnia 9 lutego 2009 r., decyzji z dnia 5 listopada 2009 r., nr [...] (przenoszącej decyzję nr [...]) i decyzji nr [...] z dnia 5 listopada 2009 r. (przenoszącej decyzję nr [...]), w oparciu o które została wydana sporna decyzja z dnia 16 listopada 2009 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca U. D. i A. D. pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że nie ma wątpliwości co do tego, iż W. O. o fakcie wydania przez SKO w Katowicach ww. decyzji stwierdzających nieważność decyzji o warunkach zabudowy wydanych przez Prezydenta Miasta Sosnowca dowiedział się co najmniej w sierpniu 2011 r., o czym świadczą m.in. pisma (ich treść) kierowane do tut. organu. Natomiast podanie o wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - złożone przez skarżącego w dniu 3 grudnia 2013 r., uzupełnione w dniu 13 grudnia 2013 r., zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Stosownie bowiem do regulacji objętej art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie organu, w sprawie zaszły przesłanki do odmowy wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienie ustawowemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nawiązując do motywów żądania skarżącego, organ sygnalizacyjnie jedynie podniósł, iż decyzje stwierdzające nieważność decyzji o warunkach zabudowy zostały wydane po udzieleniu pozwolenia na budowę nr c.
Zdaniem organu, o okoliczności stanowiącej - w ocenie skarżącego - przesłankę z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., skarżący dowiedział się również co najmniej w sierpniu 2011 r., bowiem w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej otrzymał on zarówno decyzje o warunkach zabudowy jak i decyzję o pozwoleniu na budowę, z których jednoznacznie wynikało, kto je podpisał. Wiedzę w tym zakresie posiadał więc skarżący co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o wznowienie, czyli także w tym zakresie uchybiono ustawowemu terminowi do złożenia wniosku. Abstrahując od powyższego, organ odnotował, iż fakt, że ten sam pracownik brał udział w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie go w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a co za tym idzie, wskazana przez skarżącego okoliczność nie stanowi przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.
Podsumowując, organ wyjaśnił, iż obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.). Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. O. w pismie z dnia 27 stycznia 2014 r. (uzupełnionym w dniu 10 lutego 2014 r.), stwierdzając, iż w sprawie winno być wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, skoro nie było decyzji o warunkach zabudowy dla budynku garażu bliźniaczego na samochody dostawcze o powierzchni 400 m². Skarżący oświadczył, że podtrzymuje swoje wcześniejsze żądania i argumentację dotyczącą podstaw wznowieniowych. Podniósł, że w lipcu-sierpniu 2011 r., tj. wówczas, gdy decyzje SKO w Katowicach stwierdzające nieważność czterech decyzji o warunkach zabudowy dot. przedmiotowej inwestycji stały się ostateczne, wystąpił z wnioskami o wznowienie postępowania. W związku z tym, zdaniem skarżącego, termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania został dochowany. Ponadto wskazał, że postanowienie z dnia 13 stycznia 2014 r. wydał pracownik podlegający wyłączeniu, a "Prezydent Miasta Sosnowca pomimo składanych wniosków w tym zakresie nie wydał postanowienia w przedmiocie wyłączenia, a zatem z uwagi na istnienie przesłanki wznowieniowej koniecznym jest uchylenie przedmiotowego postępowania." W uzasadnieniu zażalenia skarżący zawarł również polemikę ze wskazaną argumentacją zawartą w postanowieniu organu I instancji oraz obszernie wywodził i przedstawiał motywy w zakresie naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy.
W wyniku rozpoznania zażalenia, Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 13 stycznia 2014 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 16 listopada 2009 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorom pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania w tej sprawie, a przede wszystkim omówił cel, charakter i tryb wznowienia postępowania, jako nadzwyczajnej instytucji procesowej co do sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, o której mowa w art. 16 § 1 K.p.a. Organ zwrócił szczególną uwagę na wymogi formalne związane ze wznowieniem postępowania, cytując treść przepisów art. 145 § 1, art. 148, art. 149 i art. 151 K.p.a. Nawiązując do art. 148 § 1 K.p.a., organ stwierdził, iż w pełni utożsamia się ze stanowiskiem Prezydenta w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. Organ odwoławczy akcentował, że już w sierpniu 2011 r., skarżący posiadał informacje o istnieniu decyzji SKO stwierdzających nieważność czterech decyzji o warunkach zabudowy oraz o osobie, która je podpisała, co wynika także z treści protokołu służbowego z dnia 19 sierpnia 2011 r. W związku z powyższym, w ocenie organu, wniosek skarżącego złożony w dniu 3 grudnia 2013 r. (doprecyzowany pismem, które wpłynęło do organu 13 grudnia 2013 r.), w przedmiocie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 3 K.p.a., został złożony z uchybieniem terminu.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego, skarżący powtórzył zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 i pkt 5 (dodatkowo wskazał na pkt 1), art. 148 § 1, art. 149 § 2 w zw. z art. 150 § 2, art. 24 § 3 i art. 25 K.p.a. Zaznaczył, iż nie można wykluczyć, że doszło do wydania przez organ I instancji postanowienia z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Według skarżącego, skarżone postanowienie zostało wydane również z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz prawa materialnego. Dodatkowo wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych zarzutów i twierdzeń zażalenia. Stosownie do powyższego wniósł o uchylenie postanowień obu organów oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisał przebieg licznych postępowań przed organami i sądami administracyjnymi w zakresie legalności decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 16 listopada 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. D. oraz A. D. pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze, zlokalizowanego na działkach nr a i b przy ul. [...] w [...]. W tej materii, wskazując na meritum sporu, odwoływał się do zapadłych wyroków WSA w Opolu i WSA w Warszawie oraz wyroków NSA w Warszawie. Podał również, że "W sprawach wznowieniowych toczą się dwa postępowania, jedno z urzędu z punktu 8 § 1 art. 145 K.p.a., a drugie z m.in. mojego wniosku z pkt. 4 ww. przepisu art. 145 K.p.a." Podkreślił, że pisma zawierające wnioski o wznowienie z lipca i grudnia 2013 r. były konsekwencją i ponowieniem wcześniejszych żądań. W ocenie skarżącego, nie było podstaw do zawężania "przedmiotu wznowienia tylko i wyłącznie do pism z grudnia 2013 r., tym bardziej, że powoływałem się na fakt wydania wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 130/13, co jednak organy chcące przeciągnąć w czasie postępowanie ponad okres 5 lat zignorowały." Akcentował także, iż w zakresie wznowienia organ nie uznawał skarżącego za stronę, w związku z tym, jego zdaniem, organ miał obowiązek działania z urzędu, podczas gdy w sprawie pozostaje bezczynny w rozważaniu przesłanek, o jakich mowa w art. 145 § 1 K.p.a. Jednocześnie stwierdził, iż kilkakrotnie, bez rezultatu, wnosił o zbadanie innych podstaw wznowieniowych. Zwrócił uwagę na niezrozumiałą "przemienność" w orzekaniu, w tym przetrzymywanie akt przez organ, brak nawiązywania w rozstrzygnięciach organów do wyroków sądów administracyjnych poprzez całkowite milczenie np. pominięcie wyroków WSA w Opolu, czy też pism kierowanych przez skarżącego do GINB.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane po wnikliwej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a motywy rozstrzygnięcia przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2017 r., skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Oświadczył, iż wnosi jak w skardze i pismach procesowych składanych w toku postępowań wznowieniowych od sierpnia 2011 r. Podkreślił brak ustosunkowania się organu w odpowiedzi na skargę do zarzutów skargi, stąd skierował liczne wnioski pod adresem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Oznacza to - co należy podkreślić z uwagi na różnorodność zarzutów skargi - że z jednej strony Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie i może uwzględnić skargę z powodu innych naruszeń prawa niż te, które wskazała strona skarżąca. Z drugiej natomiast, dokonując kontroli legalności, Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Nie może wkraczać w sprawę odrębną bądź nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych lub postanowień.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie lub decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz - na zasadzie art. 135 P.p.s.a. - postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające nie naruszają przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody Śląskiego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sosnowca o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 16 listopada 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą U. D. oraz A. D. pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze, zlokalizowanego na działkach nr a i b przy ul. [...] w [...]. Podkreślić od razu przyjdzie, iż w granicach kontrolowanej sprawy działania organów dotyczyły żądania skarżącego sformułowanego w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r. (doprecyzowanego na wezwanie organu), w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją, gdyż skarżący uznał, że ziściły się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. Tak wyznaczone granice postępowania determinowały zakres działań organów przy podejmowaniu zaskarżonych postanowień, a także kontrolę ich legalności dokonywaną przez Sąd w niniejszej sprawie.
W granicach sprawy nie mieściło się natomiast rozstrzyganie o kwestionowanych przez skarżącego legalności postępowań, które były wszczynane wcześniejszymi, czy też późniejszymi, żądaniami co do wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę i decyzji ustalającej warunki zabudowy dla spornego zamierzenia inwestycyjnego, a nawet istniejących postanowień w przedmiocie wyłączeń, bądź ich braków, w tym zarzucanego przewlekłego i sprzecznego z prawem całościowego postępowania organów. Tym samym brak było podstaw do dokonania oceny w powyższym zakresie i prawidłowo organy zaskarżonymi postanowieniami nie rozstrzygały o pozostałych kwestiach (żądaniach) wniosku skarżącego z dnia 2 grudnia 2013 r., np. naruszenia ustawy Prawo budowlane i przepisów technicznych, dążenia do wydłużenia terminów w załatwieniu sprawy, podstaw do wyłączenia organu oraz pracownika, pomijania skarżącego w poprzednich postępowaniach jako strony, niewykonywania i niekierowania się zapadłymi wyrokami w sprawie spornej inwestycji. Ze względu na obszerne i wielowątkowe zarzuty skargi oraz wnioski zawarte w piśmie procesowym raz jeszcze powtórzyć przyjdzie, że oceną legalności w niniejszej sprawie objęte są wyłącznie rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu, oba wydane w sprawie postanowienia są trafne i zostały one właściwie uzasadnione przez organy.
W pierwszej kolejności dostrzec przyjdzie, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie przywołana wyżej decyzja Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 16 listopada 2009 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę.
Zasadniczą kwestią determinującą postępowanie w przedmiotowej sprawie było ustalenie czy skarżący skutecznie złożył wniosek o wznowienie postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją organu, wskazując na wystąpienie dwóch ustawowych przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, tj. z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. Od razu też odnotować trzeba, jak trafnie wskazywały oba organy, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których katalog ma charakter zamknięty, określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a i 145b K.p.a. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i 145b następuje tylko wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Przy czym kluczowe w niniejszej sprawie przepisy stanowią, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie - co trzeba podkreślić - jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Tylko wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Dlatego w ramach wstępnego etapu, organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania.
Nawiązując do istoty sporu zaakcentować należy sygnalizowaną wyżej regulację objętą przepisem art. 148 § 1 K.p.a., w którym ustawodawca w sposób precyzyjny oznaczył termin (jednego miesiąca) dla dokonania danej czynności. Równocześnie też precyzyjnie została oznaczona chwila rozpoczęcia biegu omawianego terminu (od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności). Zatem oczywistym jest, że intencją prawodawcy było nawiązanie do najwcześniejszej daty powzięcia przez stronę wiadomości o podstawie (okoliczności) wznowienia. Badając zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 K.p.a. Organ jest zobowiązany odmówić wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.), gdy wykaże, że strona dowiedziała się o okolicznościach dających podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż złożyła wniosek.
W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, oba organy zasadnie wykazały, że skarżący dowiedział się o okoliczności wznowienia - tj. o wydaniu przez SKO decyzji stwierdzających nieważność decyzji ustalających warunki zabudowy oraz o osobie je podpisującej - wcześniej niż miesiąc przez złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. W tym miejscu odnotować też przyjdzie, iż poza sporem pozostaje fakt oparcia przez skarżącego żądania wznowienia postępowania administracyjnego na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. Wymienione przesłanki wznowienia zawarł bowiem skarżący w piśmie wielowątkowym z dnia 2 grudnia 2013 r. i na wezwanie organu, odpowiadając pismem wniesionym 13 grudnia 2013 r. (12-stronicowym, datowanym na 2 grudnia 2013 r.), ponowił swoje stanowisko w sprawie, akcentując konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia budowlanego na sporną inwestycję m.in. w związku z zaistniałymi okolicznościami, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a. Przystępując do rozpoznania ww. wniosku organ zasadnie dokonał w pierwszej kolejności oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organy ustaliły, że skarżący dowiedział co najmniej w sierpniu 2011 r. o okoliczności mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania, tj. o fakcie stwierdzenia nieważności decyzji ustalających warunki zabudowy, w oparciu o które wydane zostało sporne pozwolenie na budowę z 2009 r., jak również o osobie, która je podpisała. Świadczy o tym, zdaniem organu, fakt, że ww. decyzje zostały wydane (udostępnione) skarżącemu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również treść pism kierowanych przez skarżącego do Prezydenta Miasta Sosnowca. Tych ustaleń nie neguje sam skarżący. Ponadto, z lektury akt wynika, że ustalenia te mają oparcie także w treści protokółu służbowego z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dodatkowo też Sąd zauważa, że akta administracyjne poświadczają, iż przesłanka mająca stanowić podstawę wnioskowanego wznowienia postępowania, była przesłanką tożsamą z tą, jaką organ ze względu na pisma (interwencje) skarżącego przyjął, wydając postanowienie z dnia 4 października 2011 r., nr [...]. W akcie tym, organ wyraźnie podał, że podstawą do wznowienia postępowania było stwierdzenie nieważności "niżej wymienionych decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca, w oparciu o które została wydana decyzja nr c o pozwoleniu na budowę: (...)." Zatem w niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że skarżący o okolicznościach, które stały się podstawą wystąpienia o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 i 5 K.p.a., wiedział co najmniej od roku 2011 r. Stąd stwierdzić trzeba, że złożenie w dniu 3 grudnia 2013 r. opisanego powyżej wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Ustalenie w warunkach niniejszej sprawy, że termin ten przekroczono znacznie powyżej miesiąca, uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a., ma charakter formalny i jest wydawane wówczas, gdy nie dopełniono wymogu formalnego w postaci dochowania terminu miesięcznego z art. 148 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Nawiązując z kolei do dokonanych na wstępie rozważań, dotyczących zakresu kontroli legalności zaskarżonego aktu, powtórzyć przyjdzie, że Sąd nie był władny rozpatrywać merytorycznych kwestii podnoszonych przez skarżącego, a związanych z tym, czy wymieniony pracownik podlegał wyłączeniu - czy nie, jak też czy organ zobligowany był do wznowienia z urzędu postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), w celu uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2009 r., w przypadku stwierdzenia nieważności w 2011 r. decyzji ustalających warunki zabudowy spornej inwestycji.
Podobnie, w ramach rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mieści się szereg postępowań, jakie toczyły się w opisanym w skardze zakresie przedmiotowym i czasowym, co do kwestionowanego przez skarżącego pozwolenia budowlanego. W rzeczywistości, zdaniem Sądu, cała argumentacja skargi zmierza do zakwestionowania pozwolenia na budowę zrealizowanej inwestycji. Tym samym Sąd nie mógł uwzględnić wniosków skarżącego zawartych w piśmie procesowym z dnia 22 marca 2017 r., w tym także dotyczących przeprowadzenia dowodów z akt wymienionych sześciu postępowań sądowych zakończonych wyrokami.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż w niniejszym postępowaniu organy nie dopuściły się takich uchybień, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi przez uchylenie postanowień obu instancji.
Ponadto, mając na uwadze treść skargi oraz uwzględniając przedstawione wyżej rozważania, zaakcentować trzeba, że trafnie wskazywały organy, iż przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 K.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło