II SA/Op 544/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na wejście na teren nieruchomości i dokonanie przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej postanawia odrzucić skargę. Skarżący M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 października 2018 r., nr [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na wejście na teren nieruchomości i dokonanie przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej. W skardze zawarto również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie złożył sprzeciwu od tego postanowienia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 21 grudnia 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi, poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Sąd pouczył skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie przesłano skarżącemu na podany w skardze adres i pod tym adresem, w dniu 2 stycznia 2019 r., zostało odebrane przez dorosłego domownika – Z. Z. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sprawy (k. 10 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie przesłał odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). W kwestii braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. - do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, iż w przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi jest wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, o czym może orzec na posiedzeniu niejawnym (§ 3 art. 58 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu skargi. Należy bowiem mieć na względzie, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei art. 33 § 1 P.p.s.a. stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jak wskazano już wcześniej, do pisma strony, a więc także do skargi, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.), a niespełnienie tego wymogu skutkuje niemożnością nadania skardze prawidłowego biegu. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wymóg dołączenia odpisów skargi i jej załączników realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Ponadto daje gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, iż istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Jednocześnie podkreślić trzeba, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170). Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Według bowiem tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Nie ulega wątpliwości, że jeśli decyzję adresowaną do kilku osób zaskarża do sądu administracyjnego tylko część z nich, to pozostałym przysługuje status uczestników postępowania. W tej sytuacji konieczne jest przedłożenie przez skarżących takiej liczby odpisów skargi, która pozwalałaby na doręczenie ich także tym osobom. W okolicznościach niniejszej sprawy wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, zakreślające termin wraz ze wskazaniem skutków jego niedochowania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 2 stycznia 2019 r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 72 § 1 P.p.s.a.), do rąk rak dorosłego domownika. Z tego względu wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin rozpoczął bieg w dniu 3 stycznia 2019 r. i upływał z końcem dnia 9 stycznia 2019 r. (środa). Z akt sprawy nie wynika, by skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu i nadesłał żądany odpis skargi. W konsekwencji konieczne stało się zastosowanie cyt. już wyżej art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stanowiącego podstawę do odrzucenia skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że po oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie był wzywany przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Działanie takie byłoby bowiem niecelowe z uwagi na nieuzpełnienie przez skarżącego braku formalnego skargi, skutkującego jej niedopuszczalnością. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.