II SA/Op 548/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na czynność Starosty Oleskiego z dnia 20 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 6 maja 2012 r., skierowanym do Starosty Oleskiego, Z. P. - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 - wystąpił o zwrot nienależnie pobranej kwoty 425 zł, za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., nr [...] Starosta Oleski, powołując się na przepisy art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) oraz art. 70 i art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 6 maja 2012 r. Organ wyjaśnił, że opłata za wydanie karty pojazdu stanowi niepodatkową należność budżetową, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, tj. dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Do tego rodzaju należności budżetowej należy stosować przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zdaniem organu, bieg 5-letniego terminu, mającego charakter materialnoprawny, nieulegający przedłużeniu ani odroczeniu, rozpoczął się w odniesieniu do spornego samochodu w dniu 31 grudnia 2005 r., stąd od tego dnia dnia roszczenie o zwrot nadpłaconej kwoty uległo przedawnieniu. Oznacza to, że wniosek strony nie mógł skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu zawyżonej części opłaty. Na powyższe postanowienie Z. P. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2012 r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie stwierdzając w uzasadnieniu, że art. 61a K.p.a. może być stosowany wyłącznie w sprawach, dla których z uwagi na przedmiot żądania ustawodawca przewiduje formę procesową (decyzję, postanowienie) i tylko z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w tej normie prawnej organ nie może rozstrzygnąć sprawy co do istoty. Zdaniem Kolegium, zwrot nadwyżki uiszczonej wcześniej opłaty za wydanie karty pojazdu (informacja o odmowie zwrotu) jest czynnością materialno-techniczną, stąd organ nie jest umocowany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tenże brak podstawy prawnej do orzekania w formie procesowej uzasadniał wyeliminowanie wydanego aktu administracyjnego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. Następnie, Starosta Oleski pismem z dnia 20 września 2012 r., nr [...], pozostawił wniosek z dnia 6 maja 2012 r. bez rozpatrzenia i odmówił zwrotu żądanej kwoty. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, gdyż wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Nie można zatem przypisać jej waloru i skutków prawnych, jakie ustawodawca przewidział dla decyzji czy postanowień. W piśmie zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi sądowoadministracyjnej w terminie 30 dni od jego otrzymania. Nie godząc się ze stanowiskiem Starosty Oleskiego Z. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę z dnia 16 października 2012 r., co do sposobu załatwienia sprawy i odmowy zapłacenia należnej kwoty. Stwierdził, że składa skargę i zaskarża w całości postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia i odmowy zapłaty żądanej kwoty oraz postanowienia z dnia 16 maja 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Zarzucił wydanie zarówno odpowiedzi z dnia 20 września 2012 r., jak również postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z dnia 16 maja 2012 r., z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł o: uchylenie w całości pisma z dni 20 września 2012 r., stanowiącego informację o odmowie zwrotu; stwierdzenie bezskuteczności czynności pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu w zawyżonej wysokości oraz o zwrot kosztów postępowania poniesionych przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę Starosta Oleski wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotowa opłata nie została ustalona w drodze decyzji administracyjnej, lecz na podstawie czynności materialno-technicznej, która wynikała wprost z przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego z 2003 r. Wobec wątpliwości, co jest przedmiotem skargi, Sąd wezwał skarżącego pismami z dnia 21 listopada 2012 r. do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, a także do wykazania w przypadku gdy przedmiotem skargi jest czynność materialno – techniczna Starosty Oleskiego z dnia 20 września 2012 r., nr [...], że przed wniesieniem skargi, skarżący wyczerpał tryb zaskarżenia w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwania zawierały pouczenia, że żądanych czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone w dniu 27 listopada 2012 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdująca się w aktach sprawy. W odpowiedzi na wezwania Sądu, skarżący przesłał pismo z dnia 1 grudnia 2012 r., nadane przesyłką pocztową w dniu 4 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego), w którym oświadczył, że wnosi skargę na pismo Starosty Oleskiego z dnia 20 września 2012 r., nr [...]. W dniu 13 grudnia 2012 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo skarżącego z dnia 1 grudnia 2012 r., przekazane za pośrednictwem Starosty Oleskiego, w którym Z. P. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na odmowie zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu, w wysokości 425 zł. Z informacji udzielonej przez Starostę Oleskiego wynika, że wezwanie powyższe wpłynęło do organu w dniu 7 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Rozpoznając skargę, Sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność jej wniesienia ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5 tego przepisu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Starosty Oleskiego, stanowiące odpowiedź na skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07, opubl. ONSAiwsa 2008r. nr 2, poz. 21), tego rodzaju sprawa jest sprawą administracyjną załatwianą przez organ w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Dopuszczalność wniesienia skargi sądowoadministracyjnej na konkretny akt nie przesądza jednak automatycznie o możliwości jej merytorycznego rozpoznania przez Sąd. W odniesieniu do czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. warunkiem skuteczności wniesienia skargi jest uprzednie wezwanie organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z przepisu tego wynika, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi, czyli warunkiem prawidłowego i skutecznego zaskarżenia określonego aktu lub czynności do sądu administracyjnego, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem tejże skargi. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w powyższym przepisie, jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, stanowiącym surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych (por. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt I FPS 5/10, zamieszczony na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wyczerpanie tak określonego trybu stanowi zatem przesłankę dopuszczalności skargi. W rozpoznawanej sprawie, skarżący przed wniesieniem skargi na czynność Starosty Oleskiego z dnia 20 września 2012 r. nie złożył wymaganego prawem wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną czynnością. Dokonanie tej czynności nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych, a także w odpowiedzi organu na skargę. Nie wynika także z samej skargi i w przedstawionym tam przez stronę skarżącą stanie faktycznym sprawy. Wprawdzie skarżący w piśmie z dnia 1 grudnia 2012 r. zawarł żądanie usunięcia naruszenia prawa, jednakże pismo to wpłynęło do organu już po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że Z. P. nie dokonał wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do Sądu. Dokonanie wezwania organu po wniesieniu skargi do Sądu, nie wyczerpuje natomiast przesłanek warunkujących skuteczne wniesienie skargi na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a., co przesądza o braku dopuszczalności skargi i stanowi przesłankę jej odrzucenia, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z przedstawionych względów, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji.