II SA/Op 551/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Olesno na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie nabycia własności nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Gmina Olesno reprezentowana przez Burmistrza Olesna zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], uchylającą w całości decyzję Burmistrza Olesna z dnia 5 września 2006 r., nr [...] w sprawie odmowy nabycia przez B. H. i M. T. własności nieruchomości będących wcześniej w ich użytkowaniu wieczystym. W skardze Gmina Olesno wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz od SKO w Opolu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazała, że zarzuca postanowieniu naruszenie art. 8, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe stosowanie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady szybkości postępowania oraz nieuzasadnionego wydłużania terminu załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Odpowiadając na skargę w piśmie z dnia 19 marca 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wniosło o jej odrzucenie, wskazując na art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast stosownie do § 2 powołanego przepisu do wniesienia skargi uprawnionym jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Kolegium podniosło także dominujące w orzecznictwie sądowym poglądy, że organ wydający decyzję lub postanowienie w I instancji, nie jest i nie może być w tej samej sprawie stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Burmistrz Miasta i Gminy Olesno, będący organem wykonawczym Gminy Olesno nie był stroną, lecz organem administracyjnym prowadzącym postępowanie administracyjne. Natomiast z art. 28 i art. 29 K.p.a. wynika, że stroną nie może być organ, który w sprawie został powołany do wydania decyzji administracyjnej. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu przepis prawa nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania, z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie w drodze skargi (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, ONSA 1997/4/179). Ponadto w kwestii tej tym Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się też w wyroku z dnia 16 stycznia 2007 r., I OSK 389/06., niepubl. System Informacji Prawnej Lex nr 290703: "Z mocy unormowania kompetencyjnego (art. 2 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków (w tym przypadku stosunków cywilnoprawnych), których jedną ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Z przytoczonych wyżej względów należy uznać, iż gmina nie posiada legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego, tj. wniesienia skargi na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności." Możliwe są wyjątki od tej reguły, ale mogą być one ustanowione jedynie w przepisach rangi ustawowej (art. 50 § 2 P.p.s.a.) Skoro organ pierwszej instancji nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 P.p.s.a., to jego skargę należało odrzucić (por. Tadeusz Woś : T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne ", Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2004r., str.129). Wniosek strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu II instancji, kosztów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 200 P.p.s.a., regulującego zwrot kosztów postępowania, przysługuje on skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Nie przysługuje on natomiast w razie odrzucenia skargi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.