II SA/Op 554/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 (pięćset) złotych. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 września 2012 r., nr [...], uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji oraz odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami. Wraz ze skargą M. B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 października 2012 r., w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że jest bezrobotnym studentem i nie posiada własnych dochodów. Nieruchomość będąca przedmiotem skargi jest jedynym składnikiem jego majątku, a środki na jej zakup otrzymał od rodziców i dziadków w formie darowizny. W dalszej części wniosku, skarżący wykazał majątek w postaci domu o wielkości 5322 m²; nie wykazał innych składników majątkowych i źródeł dochodu; nie wykazał także, aby tworzył z kimś wspólne gospodarstwo domowe. Pismem z dnia 28 listopada 2012 r., referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, przez: - wskazanie źródeł utrzymania wykazanej we wniosku nieruchomości; a jeżeli w jej utrzymaniu partycypują osoby trzecie – także do podania wysokość ich udziału; jeżeli nieruchomość jest przedmiotem dochodu wnioskodawcy, zobowiązano do przedłożenia dokumentów potwierdzających tę okoliczność wraz ze wskazaniem uzyskiwanego dochodu; - wskazanie wysokości przewidywanych kosztów inwestycji - budowy budynku mieszkalnego, stanowiącego przedmiot postępowania sądowego, a także źródeł jej pokrycia; - wskazanie uczelni, której wnioskodawca jest studentem, wraz z wyjaśnieniem czy są to studia zaoczne, czy stacjonarne; jeżeli studia zaoczne zobowiązano do wskazania wysokości czesnego i określenia źródła pokrycia kosztów czesnego; zobowiązano także wnioskodawcę, aby w przypadku, gdy otrzymuje stypendium, przedłożył odpis decyzji przyznającej to świadczenie; - przedłożenie, w przypadku, gdy wnioskodawca posiada status osoby bezrobotnej –stosownego zaświadczenia z urzędu pracy; - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich dwóch miesięcy, a w przypadku braku rachunków – złożenia oświadczenia w tym zakresie; - wskazanie, wobec nie wykazywania jakichkolwiek dochodów, źródeł utrzymania wnioskodawcy, a w przypadku gdy koszty utrzymania ponoszą osoby trzecie – określenia tych osób oraz podanie wysokości udzielanej przez nich pomocy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza, skarżący w piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r. podał, że jedynym kosztem utrzymania przedmiotowej nieruchomości jest podatek od nieruchomości w wysokości 1.596 zł rocznie. W 2011 r. skarżący pokrył tę kwotę samodzielnie, natomiast w 2012 r. uzyskał środki na ten cel od matki i brata. Dalej podał, że z nieruchomości nie otrzymuje żadnego dochodu; koszty przebudowy nieruchomości oszacował na 250.000 zł i zamierza je pokryć ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieużywanej części nieruchomości, która to sprzedaż w chwili obecnej nie jest możliwa z uwagi na toczące się postępowanie sądowe. Podał, że jest studentem studiów stacjonarnych w [...] i nie otrzymuje żadnych stypendiów lub innych środków pomocowych, nie posiada także statusu osoby bezrobotnej. Oświadczył, że nie posiada obecnie żadnego źródła dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców, od których co miesiąc otrzymuje 1.000 zł. Referendarz sądowy ponownie wezwał skarżącego, pismem z dnia 17 grudnia 2012 r., do uzupełnienia złożonego wniosku przez: - określenie źródeł pokrycia należności za podatek od nieruchomości za 2011 r. w wysokości 1.596 zł, w szczególności przez wyjaśnienie co wnioskodawca rozumie przez zwrot: "w roku 2011 sam zdołałem pokryć tę sumę"; - przedłożenie odpisu zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2011 r. z potwierdzeniem złożenia go w urzędzie skarbowym; - podanie - wobec oświadczenia, że utrzymują wnioskodawcę wyłącznie rodzice – źródeł dochodów jego rodziców oraz przedłożenie stosownych dokumentów to potwierdzających, tj. zaświadczeń od pracodawców o wysokości wynagrodzenia, odpisy decyzji o pobieranych świadczeniach z pomocy społecznej lub ubezpieczenia społecznego, odpisów zeznań podatkowych za 2011 r. z potwierdzeniem złożenia ich w urzędzie skarbowym, wyciągów z kont i lokal bankowych za miesiące listopad i grudzień 2012 r.; - przedłożenie specyfikacji i dowodów potwierdzających wysokość miesięcznego utrzymania wnioskodawcy, przy uwzględnieniu kosztów najmu mieszkania – wobec jego oświadczenia, że studiuje na studiach dziennych w [...], mieszczącej się w Warszawie, czyli poza miejscem zamieszkania wnioskodawcy. M. B. udzielił odpowiedzi na wezwanie referendarza, pismem z dnia 27 grudnia 2012 r., w którym oświadczył, że był w stanie opłacić podatek od nieruchomości w 2011 r., bowiem uzyskiwał dochód z tytułu zatrudnienia. Przedstawił także koszty miesięcznego utrzymania, które wynoszą ok. 1.618,66 zł i przedstawiają się następująco: czynsz najmu pokoju – 400 zł, opłata za media lokalowe – 120 zł, wydatki na żywność – ok. 800 zł, koszty średniomiesięcznego biletu komunikacji miejskiej – 36,66 zł, pomoce naukowe – 10 zł, koszt podróży z miejsca studiów do domu rodzinnego – 252 zł. Podniósł, że rozbieżność pomiędzy wysokością podawanej wcześniej kwoty 1000 zł, jaką przekazują rodzice na utrzymanie miesięczne syna a rzeczywistymi kosztami utrzymania, wynikają z niedoszacowania. Dodał także, że jego rodzice utrzymują dwóch braci wnioskodawcy, którzy również są studentami. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: wyciągi z rachunków bankowych swoich i jego rodziców, kserokopie: zeznań podatkowych za 2011 r., zaświadczeń wydanych przez naczelnika urzędu skarbowego o uzyskiwanych dochodach, umowy najmu, harmonogramu spłaty kredytu oraz bilet kolejowy. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: M. B. zwrócił się o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi, a zatem stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a. jego wniosek należało rozpoznać jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i ocenić czy stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania pomocy, tj. czy wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym celu referendarz sądowy, wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku przez przedłożenie stosownych dokumentów i złożenie wyjaśnień, które wraz z formularzem wniosku, stanowią materiał dowodowy w sprawie. Z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwrócił się student dziennych studiów stacjonarnych, niepracujący zawodowo, którego jedynym źródłem utrzymania jest, zgodnie z jego oświadczeniem, wsparcie finansowe udzielane przez rodziców. Z tych też względów ocenie w sprawie podlegała także sytuacja rodziców skarżącego w ramach szeroko pojętej sytuacji majątkowej strony. Skoro bowiem strona twierdzi, że nie może samodzielnie ponieść kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I FZ 262/09, zamieszczone w systemie komputerowym LEX nr 552223). Stąd skierowano także wezwanie o przedłożenie informacji i stosownych dokumentów w zakresie sytuacji majątkowej rodziców wnioskodawcy. Z przedstawionych dokumentów i oświadczeń wynika, że M. B. na swoje niezbędne miesięczne utrzymanie w miejscu studiów (Warszawa) przeznacza kwotę 1.440 zł (żywność, czynsz, media lokalowe, pomoce naukowe), które to wydatki w całości ponoszą rodzice skarżącego. Rodzice skarżącego uzyskują dochód średniomiesięcznie w wysokości 4.093,27 zł, co potwierdzają załączone odpisy zeznań podatkowych i zaświadczeń z urzędu skarbowego, a także analiza wyciągów rachunków bankowych rodziców, przedłożonych w sprawie. Analiza wyciągów wskazuje także, że wpływy z rachunku są na bieżąco przelewane w ramach spłaty należności wobec kontrahentów, a na koncie nie pozostają oszczędności dające podstawę do uiszczenia wpisu od skargi. Takiego wniosku nie można także wysnuć z lektury wyciągów bankowych skarżącego, który ponadto wyjaśnił, że koszty zaplanowanej inwestycji zamierza pokryć z przyszłych dochodów, uzyskanych ze sprzedaży części nieruchomości, a zatem, że nie dysponuje obecnie, jak na przedstawione warunki bytowe, wysoką kwotą 250.000 zł. Referendarz sądowy uznał więc, że skarżący wykazał swoje prawo do przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł (podstawa prawna: § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uznał, iż przyznana pomoc jest pomocą adekwatną do aktualnej sytuacji materialnej strony i dającą jej możliwość dalszego procedowania. Nieuiszczenie wpisu od skargi spowodowałoby bowiem odrzucenie skargi już w fazie początkowej postępowania. Zwolnienie skarżącego od opłaty wymaganej na wstępie postępowania, umożliwi natomiast powzięcie działań zmierzających do zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów w dalszej części postępowania. A zatem, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz orzekł jak w sentencji.