II SA/Op 555/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 26 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych na skutek wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Adwokat N. H., działając w imieniu A S.A. z siedzibą w [...], wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 26 września 2017 r., nr [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 18 sierpnia 2017 r., nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia z dnia 3 sierpnia 2017 r. na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie jednotorowej linii napowietrznej 110 KV relacji [...] w odcinku od granicy powiatu (przęsło [...]) do bramki stacyjnej GPZ w miejscowości [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Skarga została podpisana przez pełnomocnika. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 5 grudnia 2017 r., N. H. została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni, braków formalnych skargi przez złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi oraz przez wykazanie, stosownie do art. 29 P.p.s.a., że osoba podpisująca pełnomocnictwo jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedstawienie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie, np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Adwokat N. H. w wyznaczonym terminie nie usunęła braków formalnych skargi, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. odrzucił wniesioną w sprawie skargę. Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi podnosząc, że zastosowanie się do treści wezwania Sądu w wyznaczonym terminie było niemożliwe z uwagi na utratę oryginału pełnomocnictwa do reprezentacji strony skarżącej i w konsekwencji, koniecznością uzyskania jego duplikatu. Zdaniem pełnomocnika, w związku z okresem urlopowym i przedświątecznym, nie było możliwe uzyskanie ww. duplikatu pełnomocnictwa w terminie wcześniejszym, tak by można było uczynić zadość wezwaniu tut. Sądu. Pełnomocnik stwierdziła ponadto, że mocodawca przekazał pełnomocnikowi notarialny odpis udzielonego pełnomocnictwa dopiero przy piśmie z dnia 27 grudnia 2017 r. Na poparcie powyższego, pełnomocnik załączyła do wniosku odpis pisma skarżącej z dnia 27 grudnia 2017 r., nr [...], przy którym przekazano pełnomocnikowi odpis notarialny pełnomocnictwa udzielonego adwokat N. H. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej wskazała, że odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem KRS strony skarżącej, powinny znajdować się w aktach sprawy przesłanych przez organ II instancji, tj. przez Wojewodę Opolskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe, pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dopuszczalne jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności faktycznych wskazujących na brak winy osoby, która uchybiła terminowi (por. B. Adamiak [w:], B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992 r., s. 132-133). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Pełnomocnik skarżącej podała, że przyczyna uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi ustała w momencie otrzymania od swojego mocodawcy notarialnego odpisu udzielonego jej pełnomocnictwa. Oświadczyła jednocześnie, że przekazanie to nastąpiło w dniu 28 grudnia 2017 r., a zatem od tego dnia w świetle art. 87 § 1 P.p.s.a., należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i dokonania żądanych przez Sąd czynności. Czynności tych dokonano natomiast w dniu 28 grudnia 2017 r., a więc w terminie 7 dni, o jakim mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Wobec tego, Sąd zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie wskazanego wyżej art. 86 § 1 P.p.s.a. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Ta zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Podnoszona okoliczność niemożności przedłożenia aktualnego pełnomocnictwa z uwagi na okres przedświąteczny przypadający w terminie wyznaczonym do dokonania żądanej czynności, nie zasługuje na akceptację. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone na adres wskazany w skardze w dniu 11 grudnia 2017 r., a siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął w dniu 18 grudnia 2017 r. Trudno w tej sytuacji kojarzyć opisany czas z okresem świątecznym, charakteryzującym się dużą ilością wolnych dni, podczas których nie można dokonywać czynności urzędowych z uwagi na dni wolne od pracy. Nie zasługuje także na uwagę tłumaczenie wniosku, że był to czas urlopowy. Zawodowy charakter profesjonalnych pełnomocników powoduje, że na nich ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Profesjonalny pełnomocnik jakim jest adwokat, radca prawny czy doradca podatkowy podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (tak postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, Lex nr 564324). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (m.in. postanowienia NSA z dnia: 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 231/11; 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 2/12; 18 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 584/13; 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 958/13). Dla oceny przesłanek przywrócenia terminu należy zatem analizować przede wszystkim zachowanie się pełnomocnika skarżącej, a nie tylko samej skarżącej. Zaakceptować należy aktualne poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle problematyki przywracania terminu, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 736/11, LEX nr 1151450). Jednocześnie, to strona powinna uzgodnić z pełnomocnikiem sposób komunikowania się w sprawie. Powinna także w ramach dbałości o swój interes procesowy, dochować wszelkiej staranności przy ochronie swoich praw i podjąć w tym zakresie niezbędne czynności. Biorąc pod uwagę przedstawioną we wniosku argumentację ograniczającą się do wskazania jako przyczyny uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, okoliczność trudności w zdobyciu aktualnych dokumentów skarżącej Spółki spowodowanej okresem przedświątecznym i urlopowym, uznać należy, że uchybienie terminu nastąpiło w wyniku zaniedbania, a nie zaistnienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód. Nie sposób przyjąć, aby bieg postępowania sądowoadministracyjnego i dokonywane w jego toku czynności były uzależnione od prywatnych planów wspólników, czy pracowników Spółki. To, że grudzień jest miesiącem kojarzonym z okresem świątecznym, nie jest okolicznością nie do przewidzenia, i nie może usprawiedliwiać zaniedbań. Obowiązkiem podmiotu gospodarczego jest zapewnienie organizacyjnie takiego funkcjonowania firmy, aby umożliwiło to bez przeszkód wypełnianie ciążących na niej obowiązków, w tym prawidłowe prowadzenie procesu sądowego. Jednocześnie, na profesjonalnym pełnomocniku strony ciąży obowiązek dbałości o sprawy swojego mocodawcy i przewidywania konieczności podejmowania określonych czynności procesowych (w tym uzupełniania braków formalnych skargi), zwłaszcza wobec faktu, że żądane dokumenty są podstawowymi dokumentami związanymi z działalnością podmiotu gospodarczego wymaganymi w kontaktach zewnętrznych z innymi podmiotami, a co zostało już wyżej podkreślone – nie zostały one pomimo takiego obowiązku, przedłożone do akt sprawy wraz z pierwszą czynnością pełnomocnika przed tut. Sądem. Nie zasługuje także na uznanie argument pełnomocnika skarżącej, że w aktach administracyjnych sprawy przekazanych tut. Sądowi przez organ II instancji znajdują się już odpisy żądanych przez Sąd dokumentów będących przedmiotem wezwania z dnia 5 grudnia 2017 r., dotyczącego uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazać bowiem należy na treść art. 28 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje natomiast, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej jest niewątpliwie aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, czyli dokument, o przedstawienie którego wezwano - występującą w imieniu A S.A. z siedzibą w [...] - adwokat N. H., a który to dokument do akt sprawy sądowej przy pierwszej czynności procesowej, nie został złożony. Wskazać przy tym należy na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie pogląd, uznający za aktualny odpis taki odpis, który zawiera aktualne, prawdziwe dane odnośnie osób uprawnionych do reprezentowania spółki na dzień udzielenia pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt I GSK 374/09; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt II SAB/Kr 11/15). Ostatnio zamieszczona w aktach administracyjnych sprawy informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z KRS, "stan na dzień 08.02.2017 r.", jak również pełnomocnictwo udzielone adwokat N. H. w dniu 22 marca 2016 r., nie były dokumentami aktualnymi w chwili składania skargi do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie miał przy tym obowiązku dokonywać samodzielnego sprawdzenia wpisu w KRS. Z przywołanych względów, argument pełnomocnika, nie zasługuje na aprobatę. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy P.p.s.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak w sentencji.