II SA/Op 556/12

WyrokWSA w Opolu2013-01-28

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zaliczająca drogi do kategorii dróg gminnych, która wchodzi w życie warunkowo od nowego roku i dotyczy dróg, których własność nie została uregulowana, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy zaliczającej drogi do kategorii dróg gminnych, uznając, że narusza ona przepisy dotyczące zasad techniki prawodawczej oraz ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, poprzez uzależnienie wejścia w życie uchwały od przyszłego, niepewnego zdarzenia oraz brak precyzyjnego określenia daty wejścia w życie. Ponadto, sąd odrzucił argumentację organu nadzoru dotyczącą konieczności posiadania własności nieruchomości drogowej w momencie podejmowania uchwały o zaliczeniu, powołując się na orzecznictwo NSA.
Stan faktyczny
Rada Miasta Kędzierzyna-Koźla podjęła uchwałę zaliczającą ulice Racławicką i 24 Kwietnia do kategorii dróg gminnych z mocą od 1 stycznia 2013 r., pod warunkiem pozbawienia ich kategorii dróg wojewódzkich. Uchwała ta została zaskarżona przez Wojewodę Opolskiego, który zarzucił naruszenie prawa, w szczególności art. 2a ustawy o drogach publicznych, wskazując, że drogi te znajdują się na nieruchomościach niebędących własnością gminy. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że wymóg posiadania własności nie dotyczy zmiany kategorii istniejących dróg.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miasta Kędzierzyna - Koźla z dnia 30 sierpnia 2012 r., Nr XXV/329/12 w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. Rada Miasta Kędzierzyna-Koźla w dniu 30 sierpnia 2012 r. podjęła uchwałę Nr XXV/329/12 w sprawie zaliczenia ul. Racławickiej i ul. 24 Kwietnia w Kędzierzynie-Koźlu do kategorii dróg gminnych i ustalenia ich przebiegu. W paragrafie 1 uchwały postanowiono, po zasięgnięciu opinii Zarządu Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego, że dotychczasowy odcinek drogi wojewódzkiej Nr 418 od ul. Łukasiewicza do ul. Głubczyckiej, tj. ul. Racławicką i ul. 24 Kwietnia zalicza się do kategorii dróg gminnych. W punkcie 2 paragrafu 1 ustalono ich przebieg, zgodnie z załącznikami do uchwały, podając, że załącznik nr 1 dotyczy ul. Racławickiej, a załącznik nr 2 ul. 24 Kwietnia. Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Kędzierzyna-Koźla (paragraf 2 omawianej uchwały). W paragrafie 3 wskazano, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, zaś w paragrafie 4 postanowiono, że zaliczenie dróg, o których mowa była w § 1 uchwały, do kategorii dróg gminnych następuje z mocą od 1 stycznia 2013 r., pod warunkiem pozbawienia tych dróg kategorii dróg wojewódzkich. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 190 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda Opolski, domagając się orzeczenia o jej nieważności. Opierając skargę na przepisach art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, a także art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie prawa. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda Opolski wywodził, że rada gminy podejmuje uchwały w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu na podstawie ustawowego upoważnienia, wynikającego z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, dodając, że przepisem kompetencyjnym upoważniającym radę gminy do podjęcia uchwały o ustaleniu przebiegu istniejących dróg gminnych jest art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Ponadto wskazał, na przepis art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie drogi nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. W ocenie strony skarżącej, kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem art. 2a ust. 2 stawy o drogach publicznych, gdyż Rada zaliczyła do kategorii dróg gminnych drogi położone na nieruchomościach gruntowych, które nie były własnością Gminy Kędzierzyn-Koźle. W tym miejscu Wojewoda Opolski zwrócił uwagę na treść pisma Przewodniczącego Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 26 września 2012 r., nr [...], z którego wynika, że przedmiotowa uchwała zalicza do dróg gminnych drogi położone na nieruchomościach będących własnością Województwa Opolskiego, a procedura nieodpłatnej zmiany właściciela gruntów nastąpi po zmianie kategorii tych dróg - z dróg wojewódzkich na kategorie dróg gminnych. Organ nadzoru argumentował, że obowiązek posiadania tytułu prawnego przed podjęciem przedmiotowej uchwały wynika z przepisu art. 2a ustawy o drogach publicznych. Przepis ten wymaga by w dniu wejścia w życie uchwały zmieniającej kategorię drogi publicznej stan prawny danej drogi był uregulowany w ten sposób, aby drogi wojewódzkie były własnością samorządu województwa, drogi powiatowe własnością powiatu, a drogi gminne własnością gminy. Natomiast po dniu wejścia w życie zaskarżonej uchwały, w dniu 1 stycznia 2013 r. powstanie sytuacja niezgodna z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Oceny tej nie zmienia postanowienie zawarte w § 4 uchwały, wynika z niego bowiem, że zmiana kategorii dróg gminnych nastąpi 1 stycznia 2013 r., pod warunkiem pozbawienia tych dróg kategorii dróg wojewódzkich. Taka regulacja, w ocenie Wojewody, nie uzależnia zmiany kategorii od zmiany właściciela, a z treści pisma Przewodniczącego Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 26 września 2012 r., można wywnioskować, iż zmiana właściciela nastąpi w bliżej nieokreślonej przyszłości, po zmianie kategorii tych dróg. W odpowiedzi na skargę Gmina Kędzierzyn-Koźle wniosła o jej oddalenie. Po przedstawieniu stanu faktycznego związanego z procesem zmiany kategorii dróg wymienionych w zaskarżonej uchwale, nie zgodziła się z argumentacją organu nadzoru. Podniosła, że przywołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych mogą zostać odniesione jedynie do uchwał rad gmin, zaliczających do kategorii dróg publicznych drogi w ogóle niebędące w dacie podejmowania tych uchwał drogami publicznymi. W konsekwencji, niezasadne jest powoływanie się na pogląd, że w dacie podjęcia przez radę danej gminy uchwały o zaliczeniu określonej drogi do kategorii dróg gminnych, droga ta winna być własnością tej gminy, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, która dotyczy zaliczenia do kategorii dróg gminnych drogi publicznej posiadającej inną kategorię i równolegle tej innej kategorii pozbawianej, zgodnie z wymogami określonymi w art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Gmina zaznaczyła, że w piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że w sytuacji zaliczenia drogi publicznej posiadającej określoną kategorię do innej kategorii , z równoczesnym pozbawieniem jej tej innej kategorii – podmiot publiczny, którego organy dokonują zaliczenia, nie musi być właścicielem drogi w chwili podejmowania uchwały o zaliczeniu. Podała, że stanowisko takie prezentuje m.in. Paweł Zaborniak w glosie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 498/08 z dnia 30 października 2008 r., opublikowanej w czasopiśmie "Samorząd Terytorialny" nr 5/2009, w której stwierdza się: "w sytuacji, gdy zaliczenie drogi następuje w trybie zmiany kategorii (pozbawienie i jednoczesne zaliczenie), podmiot publiczny, którego organy dokonują zaliczenia nie musi być właścicielem nieruchomości drogowej w chwili podejmowania aktu o zaliczeniu. Przejście prawa własności do nieruchomości drogowej jest z mocy art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych odraczane na 1 stycznia roku następnego. Reasumując, o zaliczeniu drogi do oznaczonej kategorii publicznych może decydować organ podmiotu publicznego, będącego właścicielem nieruchomości drogowej, jak również organ podmiotu, który stanie się właścicielem drogi." Na poparcie prezentowanego stanowiska wskazano także na wyjaśnienia M. Batora opublikowane w czasopiśmie "Nowe Zeszyty Samorządowe" nr 6 z 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1690 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Również ustawa z dnia 8 marca 1990 r. - o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm. dalej u.s.g.) nie wprowadza innych kryteriów aniżeli kryterium zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd administracyjny kontroluje zatem uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z przepisami prawa. Według art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przytoczony przepis art. 147 § 1 P.p.s.a. nie określa jednak jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Według art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Zgodnie więc z treścią art. 91 ust. 4 u.s.g., o tym czy stwierdza się nieważność zaskarżonego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, czy też ogranicza się do stwierdzenia, że został wydany z naruszeniem prawa, przesądza waga stwierdzonego naruszenia. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że naruszenie prawa przejawia się przez podjęcie uchwały przez niewłaściwy organ, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, błędne zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy naruszenie procedury podjęcia uchwały. Powołana ustawa o samorządzie gminnym wyróżnia więc dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy, a mianowicie istotne naruszenia prawa i nieistotne naruszenia prawa, nie określa jednak rodzaju naruszenia prawa, które należy zaliczyć do określonej kategorii wad. Tak więc badając, czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością uchwały sąd - w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. - nie jest związany sformułowanymi w niej zarzutami i wnioskami skargi, lecz obowiązany jest oprzeć się na konstytucyjnej zasadzie praworządności, która wiąże wszystkie organy administracji publicznej, w tym organy samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie i w granicach prawa to działanie organu, który na podstawie przepisu prawa jest właściwy a jego działanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Zgodnie zaś z art. 94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Natomiast zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustrojowa ustawa samorządowa. W niniejszej sprawie organ nadzoru przekroczył 30 - dniowy termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, określony w art. 91 ust. 1 u.s.g. W tej sytuacji zgodnie z art. 93 cytowanej ustawy zaskarżył uchwałę Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla do Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem. Stosownie do postanowień art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Do aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy gminy zarówno w doktrynie jak i w judykaturze, zalicza się wszystkie akty wydawane w warunkach określonych w powyższym przepisie, a zatem powszechnie obowiązujące akty wydawane na podstawie wyraźnych i szczegółowych upoważnień ustawowych (por. Szewc A., Jyż G, Pławecki Z., Samorząd Gminny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 378-379). W stanowieniu aktów prawa miejscowego organy samorządu terytorialnego związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Akty powyższe są aktami o charakterze podstawowym, a zatem są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Materialnoprawną podstawę, upoważniającą Gminę do wydania zaskarżonej uchwały w przedmiocie określenia kategorii dróg, stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy - ust. 3 przywołanego wyżej przepisu. Uchwała samorządu gminnego w przedmiocie kategorii drogi publicznej stanowi prawo miejscowe w rozumieniu art. 40 u.s.g. Podzielić w tym zakresie należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., II OSK 102/08, dotyczące zmiany kategorii drogi z powiatowej na gminną. Argumentacja prawna przedstawiona przez NSA w tej sprawie odnosi się w pełni do sytuacji, będącej przedmiotem analizy w sprawie niniejszej. NSA podkreślił mianowicie, że oddziaływanie tego rodzaju uchwały skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej ilości oraz kategorii osób i podmiotów, przy czym materialnoprawna podstawa dokonanej zmiany powoduje przejście prawa własności, jak i obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania drogi. Kwalifikacja zaskarżonej uchwały do kategorii aktów prawa miejscowego pociąga za sobą konieczność jej zgodności z prawem również w zakresie określenia terminu wejścia w życie uchwały. Zaskarżona uchwała w paragrafie 4 postanowiła, że zaliczenie dróg, do których się odnosi, do kategorii dróg gminnych następuje z mocą od 1 stycznia 2013 r., pod warunkiem pozbawienia tychże dróg kategorii drogi wojewódzkiej. Natomiast § 46 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) stanowi, że wejścia w życie ustawy nie uzależnia się od wystąpienia zdarzenia przyszłego. Wprawdzie ust. 2 cytowanego przepisu przewiduje możliwość uzależnienia stosowania ustawy albo jej poszczególnych przepisów od zdarzenia przyszłego, jednakże regulację przewidzianą ust. 2, stosuje się tylko w przypadku, gdy termin wystąpienia zdarzenia przyszłego można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości i zostanie on podany urzędowo do wiadomości publicznej. Zauważyć przyjdzie, że w § 45 zasad techniki prawodawczej sformułowano wzory przepisu o wejściu w życie. Wyliczenie zawarte w § 45 ust. 1 zasad techniki prawodawczej ma charakter wyczerpujący, tzn., że przepisowi o wejściu w życie aktu prawnego można nadać tylko takie brzmienie, jakie odpowiada jednemu spośród schematów wymienionych w § 45 ust. 1. Data wejścia w życie danego aktu normatywnego musi być tak wyznaczona, żeby nie budziła żadnych wątpliwości. Dlatego też przepisowi o wejściu w życie aktu prawnego można nadać tylko takie brzmienie, które odpowiada jednemu spośród schematów wymienionych w § 45 ust. 1 zasad techniki prawodawczej. Przy zastosowaniu któregokolwiek z tych schematów już w momencie opublikowania aktu normatywnego można obliczyć jego datę wejścia w życie. W § 46 ust. 1 zasad techniki prawodawczej wyrażony został zakaz będący konsekwencją tych zasad. Przepis ten zakazuje uzależniania wejścia w życie aktu normatywnego od wystąpienia zdarzenia przyszłego. Chodzi tu o takie zdarzenie, które nastąpi w terminie nieznanym w czasie opracowywania projektu danego aktu normatywnego. Nie chodzi tu więc o takie zdarzenia przyszłe, jak ogłoszenie aktu, upływ pewnego okresu od tego ogłoszenia albo początek pewnego określonego kalendarzowo dnia. Te zdarzenia są po prostu terminami i nie tylko można, ale powinno się uzależniać od nich datę wejścia w życie aktów prawnych. Należy podkreślić, że nie można stosować przepisów, zgodnie z którymi cały akt wchodzi w życie z określonym dniem, a ma zastosowanie od innego dnia (tak: G. Wierczyński w Komentarzu do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", Oficyna 2009). Tymczasem w przedmiotowej uchwale nie określono, kiedy wchodzi ona w życie. Postanowiono natomiast, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego (§ 2). Oceniana uchwała, jako akt prawa miejscowego powinna wejść w życie po upływie 14 dni od daty jej publikacji w dzienniku urzędowym – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 ze zm.). Jednocześnie w § 4 w istocie uzależniono zastosowanie przepisów w niej zawartych od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Postanowiono bowiem, że uchwała wywoła skutek prawny ("zaliczenie dróg"), w sytuacji ziszczenia się warunku pozbawienia ul. Racławickiej i ul. 24 Kwietnia w Kędzierzynie-Koźlu charakteru kategorii dróg wojewódzkich, nie precyzując, jakim aktem to nastąpi, jak i w jakiej dacie. W konsekwencji, w ocenie Sądu, regulacja zawarta w paragrafie 3 i 4 uchwały pozostaje ze sobą w sprzeczności, a jednocześnie narusza przepisy przywołanej wyżej: ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze nie sposób podzielić argumentacji organu nadzoru, sprowadzającej się do twierdzenia, że nieruchomość drogowa niebędąca własnością gminy nie może otrzymać statusu drogi publicznej kategorii gminnej. Obecnie obowiązujący wymóg prawny, by do kategorii dróg publicznych – gminnych zaliczane były tylko nieruchomości stanowiące własność gminy (art. 2a ustawy o drogach publicznych), odnosi się do dróg nowo powstających (od 1999 r. ), kiedy to uchwalę właściwej rady gminy o zaliczeniu drogi do danej kategorii dróg publicznych winno poprzedzać nabycie przez gminę nieruchomości przeznaczonej pod drogę. Natomiast te drogi publiczne, których stan prawny (własnościowy) nie został uregulowany, nie utraciły charakteru drogi publicznej, w związku z wejściem w życie unormowania art. 2a ustawy o drogach publicznych – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 244/10, LEX 1138163. Dodatkowo powiedzieć przyjdzie, że art. 10 ust. 1 ustawy o drogach publicznych obowiązujący w dacie podjęcia uchwały stanowił, że organ właściwy do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii jest właściwy również do pozbawienia jej tej kategorii, zaś pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii i zaliczenie jej do innej kategorii następuje do końca trzeciego kwartału, z mocą od dnia 1 stycznia następnego roku (ust. 3). Zgodnie z przywołanym przepisem wejście w życie uchwały z 2012 r. zmieniającej kategorię drogi publicznej nastąpić mogło zatem nie wcześniej niż 1 stycznia 2013 r., bez warunku. Zdaniem Sądu, przepis art. 10 ustawy o drogach publicznych stanowi jednoznacznie, że organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii. Jeśli zatem rada gminy byłaby właściwa do zaliczenia danej drogi do dróg gminnych, to ta sama rada byłaby właściwa do pozbawienia tej drogi dotychczasowego statusu drogi wojewódzkiej. Równocześnie zwrócić należy uwagę, że brzmienie zaskarżonej uchwały o zaliczeniu dotychczasowych dróg wojewódzkich do kategorii dróg gminnych można interpretować jako pozbawienie tych dróg charakteru dróg wojewódzkich przy równoczesnym nadaniu im statusu dróg gminnych. Zatem brak odrębnej uchwały pozbawiającej drogi ich dotychczasowego statusu nie byłby przesłanką uznania, że uchwała narusza w sposób istotny prawo. Przepisy art. 10 ustawy o drogach publicznych mają więc charakter kompetencyjno-proceduralny. Określają bowiem organy właściwe do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii, przyjmując zasadę tożsamości organów, polegającą na założeniu, że organami tymi są organy właściwe w sprawach zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Tym samym kompetentne w zakresie pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii dróg publicznych są organy wymienione w art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Procedura pozbawienia drogi jej dotychczasowej kategorii została również oparta na regule tożsamości. Odpowiada bowiem trybowi właściwemu do zaliczenia drogi do określonej kategorii dróg publicznych i właśnie celowi uniknięcia chociażby czasowego, dróg publicznych niezaliczonych do żadnej kategorii dróg służy przywołany przepis art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje na konieczność, przy pozbawieniu drogi dotychczasowej kategorii, jednoczesnego zaliczenia tej samej drogi do nowej kategorii. Niezależnie od powyższych wywodów powtórzyć przyjdzie, że niespełnienie przez skarżoną uchwałę w zakresie wymogów wynikających z art. 40 ustawy o samorządzie gminnym oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" jest istotnym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. W odniesieniu do uchwał stanowiących akty prawa miejscowego nie obowiązuje przy tym czasowe ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności uchwały wynikające z art. 94 ust. 1 u.s.g. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło