II SA/Op 556/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego G. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: przyznać radcy prawnemu G. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu K. B., w kwocie 257,84 złotych (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych i osiemdziesiąt cztery grosze), obejmujące: 1) wynagrodzenie w kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złoty i czterdzieści groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden złoty i czterdzieści groszy), 2) zwrot wydatków w kwocie 36,44 zł (słownie: trzydzieści sześć złotych i czterdzieści cztery grosze). Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę K. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia 6 września 2016 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r., starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, zwolnił skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowił K. B. radcę prawnego z urzędu. Na tej podstawie, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego radcę prawnego G. S. (adres Kancelarii: [...], ul. [...]), która zapoznała się w dniu 26 kwietnia 2017 r. z aktami sprawy, co potwierdza Rejestr udostępnianych akt znajdujący się w tut. Sądzie. Następnie, pełnomocnik sporządziła i złożyła w tut. Sądzie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie sędziego sprawozdawcy, z którego wynika, że w stosunku do opisanej opinii brak jest podstaw do zastosowania art. 177 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. k-85 akt). Pełnomocnik wniosła także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przez przyznanie opłaty ustalonej zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości 360 zł netto + podatek VAT, wskazując jako podstawę § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz ust. 3 w związku z § 2 rozporządzenia. Zażądała także zwrotu wydatków za dwa przejazdy do Sądu i z powrotem na trasie [...] – [...], w łącznej wysokości 36,44 zł, a także zwrotu kosztów korespondencji w wysokości 5,20 zł, jaką skierowała do skarżącego z informacją o wyznaczeniu jego pełnomocnikiem z urzędu. Oświadczyła jednocześnie, że koszty pomocy nie zostały opłacone w całości, ani w części. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przedmiotem niniejszego orzeczenia są koszty pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, poniesione w związku ze sporządzoną opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Wprawdzie niniejsze postępowanie sądowe zostało zainicjowane przed wejściem w życie tego aktu wykonawczego (czyli przed 2 listopada 2016 r.), to już zakończenie postępowania sądowego pierwszej instancji (czyli wydanie przez tutejszy Sąd wyroku oddalającego skargę) nastąpiło po tej dacie, a mianowicie 16 lutego 2017 r. W rezultacie, przepisy przejściowe wyrażone w § 22 rozporządzenia, nakazujące stosowanie przepisów dotychczasowych (to jest wcześniej obowiązujących rozporządzeń), nie mają w tym przypadku zastosowania. Jak wynika z § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei § 4 ust. 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia, referendarz postanowił o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w kwocie łącznej: 257,84 zł. Składa się na nią wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia, w kwocie 180 zł, określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (odpowiadającej 75 % opłaty wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) podwyższone - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 41,40 zł. Referendarz uznał również jako "niezbędne, udokumentowane wydatki" koszty przejazdu pełnomocnika samochodem osobowym z [...] (gdzie znajduje się Kancelaria pełnomocnika) do [...] i z powrotem, celem zapoznania się z aktami sprawy. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 250 P.p.s.a. wskazując na "niezbędne, udokumentowane wydatki" nie wskazuje formy udokumentowania wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 117/11 – dostępne na stronie internetowej: http://www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wobec tego, referendarz uznał poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży z użyciem samochodu o pojemności silnika powyżej 900 cm³, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych wydatków uwzględnił ww. dane pojazdu, pokonaną odległość (21,8 km w jedną stronę) i "stawkę za 1 kilometr przebiegu przejazdu" określoną w § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.). W ten sposób wyliczone koszty przejazdu samochodem określono na kwotę 36,44 zł (0,8358 zł x 43,6 km). Brak jest natomiast podstaw do zwrotu pełnomocnikowi kwoty 5,20 zł poniesionej przez niego tytułem powiadomienia skarżącego o wyznaczeniu jego pełnomocnikiem. Należy bowiem wskazać, iż w art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. w sposób wyczerpujący zdefiniowano pojęcie niezbędnych kosztów postępowania m.in. w sytuacji, gdy w imieniu strony występuje pełnomocnik będący adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie z poglądem judykatury, który rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela, przywołana regulacja art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a zawiera katalog wyczerpujący, a zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, do których zaliczają się między innymi koszty korespondencji. Przyjmuje się, że tego typu wydatki są rekompensowane pełnomocnikowi w ramach przyznanego mu wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Opolu z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt I SA/Op 97/16, z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 485/14, z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05 oraz w Gdańsku, z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 663/14 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.