II SA/Op 559/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 września 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z tytułu pracy przymusowej wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy: postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata. A. P. wniósł pismem z dnia 7 listopada 2013 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję z dnia 30 września 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z tytułu pracy przymusowej, W związku ze skargą został wezwany na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 grudnia 2013 r., do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie o wpis, odebrane w dniu 23 grudnia 2013 r., skarżący złożył w dniu 27 grudnia 2013 r., prośbę o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniósł w niej, że ma 73 lata, jest niepełnosprawny, jedyne jego źródło utrzymania to zasiłek w wysokości 529 zł z pomocy społecznej. Opłaca niego gaz, światło, wodę i podatek od nieruchomości oraz leki. Załączył zaświadczenie z dnia 29 listopada 2013 r. o wysokości pobieranego zasiłku. Skarżący przesłał wniosek na formularzu używanym przed sądami powszechnymi. Został mu w związku z tym przesłany, na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., urzędowy formularz wniosku, właściwy dla postępowania przed sądami administracyjnymi, do wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie, z uwagi na zasady ekonomii procesowej i szybkości postępowania, na mocy 255 P.p.s.a., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, poprzez złożenie wyjaśnień i dokumentów, tj. jakie miesięczne koszty ponosi na utrzymanie mieszkania, czy pobiera aktualnie inne świadczenia z pomocy społecznej, zaświadczenia o niepełnosprawności, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odpowiedział na wezwanie w terminie, składając w dniu 17 stycznia 2014 r. urzędowy formularz wniosku PPF, załączył do niego kopię pierwszej strony ze zdjęciem, swojej legitymacji osoby niepełnosprawnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka samotnie, ma zasiłek socjalny w kwocie 529 zł, jest niepełnosprawny, systematycznie korzysta z zabiegów rehabilitacyjnych. Jego majątek stanowi ½ domu bliźniaczego, parterowego, częściowo podpiwniczonego o powierzchni 34 m2, mieszkanie ma powierzchnię 24 m2, działka gruntu pod budynkiem ma wielkość 0,426 ha. We wcześniejszej prośbie, złożonej na niewłaściwym formularzu, wskazał też, że ma budynek gospodarczy o powierzchni 16 m2. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a., określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc w pkt 1, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w według pkt 2 przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja skarżącego wynikająca ze złożonego oświadczenia, które przyjęto za wiarygodne, uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Za poglądem takim przemawia analiza złożonego we wniosku oświadczenia oraz przedłożone przez skarżącego kserokopie dokumentów. Wynika z nich, że skarżący otrzymuje zasiłek w kwocie 529 zł miesięcznie. Skarżący zamieszkuje sam, nie przesłał wprawdzie dokumentów odnośnie wydatków mieszkaniowych, ale biorąc pod uwagę wykazaną kwotę zasiłku, a ponadto wykazaną niepełnosprawność, referendarz sądowy uznał, że spełnia on wyżej opisaną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy przy tym podkreślić, że fakt korzystania przez skarżącego z pomocy społecznej, wskazuje na to, że jest on osobą ubogą. Nie można oczywiście stwierdzić, że powoduje on automatycznie przyznanie mu prawa pomocy, ale potwierdzona wysokość uzyskiwanych przez niego środków z pomocy społecznej, prowadzi do wniosku, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Skarżący nie wyjaśnił też, czy otrzymuje jeszcze jakieś formy pomocy z opieki społecznej. Biorąc jednak pod uwagę, znane referendarzowi z urzędu kwoty, jakimi dysponuje opieka społeczna do rozdziału na podopiecznych, nie można uznać, że ewentualne dodatkowe świadczenia z tego tytułu, z jakich mógłby korzystać skarżący, są w stanie na tyle istotnie wpłynąć na jego sytuacje materialną, aby stanowiło to przeszkodę dla przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Zasadne zatem jest udzielenie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu, spełni to bowiem cel instytucji prawa pomocy, zagwarantowania stronie dostępu do drogi sądowej. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.