II SA/Op 568/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...], znak sprawy: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych na skutek wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Pismem z dnia 6 października 2008 r. D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...], znak sprawy: [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego wykonania przebudowy budynku mieszkalnego w P. przy ulicy [...]. W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 listopada 2008 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni, w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu, D. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała na złą sytuację finansową, uniemożliwiającą jej pokrycie kosztów sądowych. Podała, że sytuacja ta spowodowana jest stosunkowo niskimi dochodami jej rodziny w stosunku do niezbędnych wydatków, na które składają się wydatki związane z opłacenie rachunków bieżących, a także koszty zakupu opału na zimę, nowego pieca c.o., czy utrzymania synów, z których jeden jest osobą nadal uczącą się, a drugi po ukończeniu edukacji, pozostaje bez pracy zarobkowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małżonkiem i dwoma pełnoletnimi synami. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 80 m², które jest jej współwłasnością. Ponadto, członkowie rodziny skarżącej uzyskują łączny dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia w wysokości 3.180,00 zł. brutto. D. S. oświadczyła, że ona, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają innych dodatkowych dochodów, ani składników majątkowych. Referendarz sądowy pismem z dnia 15 stycznia 2009 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Skarżąca zastosowała się do wezwania i dokonała żądanych czynności, tj. przedłożyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. potwierdzające fakt posiadania przez jej syna statusu osoby bezrobotnej; przedłożyła aktualny wyciąg bankowy z posiadanego rachunku bankowego, a także informację (PIT-11) o dochodach jej małżonka za 2008 r. Przedstawiła także specyfikację kosztów utrzymania członków rodziny i opłat mieszkaniowych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim na uwadze należało mieć fakt, iż rodzina wnioskodawczyni osiąga dochody w łącznej wysokości 3.180 złotych miesięcznie, co powoduje, iż średni dochód na członka rodziny nie jest wysoki i kształtuje się na poziomie 795 złotych. Rodzina ponosi, co wynika ze złożonych przez skarżącą wyjaśnień i dokumentów, comiesięczne wydatki na cele mieszkaniowe i dojazd skarżącej do pracy w łącznej kwocie ok. 500 zł., a pozostały dochód przeznaczany jest na koszty wyżywienia, kupno odzieży i środków czystości. Referendarz sądowy uznał zatem, że całość okoliczności sprawy, w kontekście oświadczenia skarżącej o braku zgromadzonych oszczędności, wskazują, iż uiszczenie należnego wpisu od skargi i pozostałych kosztów, wpłynie na pogorszenie sytuacji bytowej rodziny skarżącej. Z kolei nie opłacenie skargi przez D. S. skutkowałoby jej odrzuceniem, co stanowiłoby dla skarżącej ograniczenie prawa do dochodzenia swoich interesów przed sądem. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.