II SA/Op 570/14
WyrokWSA w Opolu2015-01-27
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z określonego okresu, które wymagają anonimizacji i przygotowania, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia dużej liczby wyroków wraz z uzasadnieniami, które wymagają anonimizacji i przygotowania, stanowi informację publiczną przetworzoną. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie takiej informacji, organy zasadnie odmówiły jej udzielenia. Wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej, a jego żądania dezorganizują pracę sądów.Stan faktyczny
Skarżący R. S. zwrócił się o udostępnienie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014, wydanych w sprawach rejestrowanych pod symbolem Co 106, po anonimizacji. Organy uznały żądanie za informację przetworzoną, wymagającą wykazania interesu publicznego. Skarżący kwestionował tę kwalifikację i twierdził, że nie nadużywa prawa. Organy odwoławcze i sąd administracyjny uznały, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, wskazując jednocześnie na nadużycie prawa i dezorganizację pracy sądów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 18 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 18 września 2014 r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej: skarżący) utrzymano w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], nr [...], w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wnioskiem z dnia 27 maja 2014 r. R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie mu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej "wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, o ile były sporządzone po wcześniejszej anonimizacji, z lat 2010 - 2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium Co pod symbolem 106". Jednocześnie wskazał, że żądane informacje organ może przekazać na płycie CD/DVD.
Prezes Sądu pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. poinformował skarżącego, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Wobec tego powinien on, aby mógł otrzymać wskazaną informację w terminie czternastu dni, wykazać interes publiczny.
W piśmie z dnia 16 czerwca 2014 r. skarżący nie zgodził się z oceną organu, iż żądane przez niego informacji mają charakter informacji przetworzonej. W tym zakresie powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, według którego czynności jakie musiałby podjąć w sprawie Prezes Sądu służą udostępnianiu prostej informacji publicznej.
Pismem z dnia 4 lipca 2014 r., nr [...], posiadającym wszelkie znamiona decyzji, Prezes Sądu Rejonowego w [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą), odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji. Stwierdził, że przygotowanie zestawienia wszystkich spraw z repertorium wymaga, ze względu na określony we wniosku zakres czasowy spraw, wygenerowania danych nie tylko z systemu elektronicznego, prowadzonego od stycznia 2013 r., ale również sięgnięcia do danych zapisanych w formie papierowej. Nadto, uwzględniając obszerność żądanej informacji (nie mniej niż 250 orzeczeń) i związanych z jej przygotowaniem czynności (kopiowanie postanowień i uzasadnień, ich anonimizacją), a więc związanych z ich analizą pod kątem stwierdzenia, czy i jakie informacje chronione prawem się w nich znajdują, organ zauważył, że jej sporządzenie nie wymaga jedynie czynności o charakterze czysto technicznym, ale i zaangażowania intelektualnego. Stąd wywiódł, iż informacja o jaką zwrócił się wnioskodawca musi być zaliczona do informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Na poparcie tego stanowiska przytoczył szereg wyroków sądów administracyjnych. Argumentował także, że realizacja wniosku wymagałaby czasowej reorganizacji pracy całego sekretariatu, w którym pracuje siedem osób, co prowadziłoby do paraliżu w zakresie bieżącej pracy Sądu. Organ podał, że w Wydziale Cywilnym orzeka pięciu sędziów, którzy dodatkowo musieliby dokonać analizy udostępnianych orzeczeń pod kątem znaczenia informacji objętych tajemnicami chronionymi prawem. Nadto wskazał, że wnioskodawca nie prowadzi działalności, w ramach której posiadałby rzeczywistą możliwość wpływania na poprawę funkcjonowania organu lub instytucji państwowej, lokalnej albo samorządowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, art. 61 ust. 1- 3 Konstytucji, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 ustawy oraz przepisów postępowania tj. art. 16 ust. 1 ustawy w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący, powołując się ponownie na liczne orzecznictwo nie zgodził się z zakwalifikowaniem przez organ żądanej informacji jako przetworzonej. W szczególności wskazał, że zabieg anonimizacji wskazanych rodzajowo orzeczeń z uzasadnieniami wydanymi przez Sąd Rejonowy w [...] nie implikuje zmiany charakteru żądanej informacji, czyniąc z niej informację przetworzoną. Nadto zdaniem skarżącego, czynności niezbędne do realizacji jego wniosku nie przyczynią się do sparaliżowania działalności Sądu Rejonowego w [...]. Brak jest zatem podstaw od domagania się wykazania istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego.
Po uzupełnieniu przez Sąd Okręgowy w [...] materiału dowodowego, co do charakteru wniosków kierowanych przez skarżącego do Sądów, zawiadomił go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Decyzją z dnia 18 września 2014 r., nr [...], Prezes Sądu Okręgowego w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, wskazał, że wnioskodawca złożył kilkadziesiąt wniosków do Sądów Rejonowych, Okręgowych w województwie [...] i [...] o udostępnienie informacji poprzez przesłanie wyroków wraz z uzasadnieniem o wzmiankowanym jak w rozpoznawanej sprawie symbolu. Stąd, dokonując oceny niniejszej sprawy wziął pod uwagę powyższy fakt. W szczególności, sięgając do zasad funkcjonalnej wykładni prawa do informacji publicznej uznał, biorąc pod uwagę powszechnie prezentowane stanowisko w piśmiennictwie, iż nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż dbałość o dobro publiczne. Organ stwierdził, że żądanie przez R. S. udostępnienia mu przez Sąd Rejonowy w [...] wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami w liczbie co najmniej 250 stanowi opisywany w literaturze przedmiotu przypadek nadużycia prawa do informacji publicznej oraz ma cechy wniosku dokuczliwego. Przekonanie takie organ II instancji powziął na podstawie uzyskanych informacji o ogromnej liczbie spraw wszczynanych przez skarżącego w tym przedmiocie. Zdaniem organu, wnioskodawca nadużywa prawa do informacji, a także poważnie utrudnia funkcjonowanie wybranych przezeń instytucji. Zarówno ilość, jak i treść, składanych przez R. S. wniosków wskazuje, że celem ich nie jest realizowanie prawa do informacji lecz dokuczanie Sądom. Poza tym wnioski te nie mają powiązania tematycznego w zakresie żądanych informacji z celem jakiemu powinna służyć informacja publiczna i skonstruowane są zawsze w ten sam sposób. Zauważył, iż przytłaczająca ilość powielanych wniosków skarżącego generuje po stronie Sądów, w tym Sądu Rejonowego w [...] niebagatelne obowiązki, z powodu zakreślonego czasookresu żądanych informacji. Dlatego przypadek ten należy uznać za nadużycie prawa do informacji publicznej. Podkreślił, że analizując treść wniosku R. S. nie można ustalić celu, jaki powinien przyświecać wnioskodawcy ubiegającemu się o dostęp do informacji publicznej. Zdaniem organu, rozbudowane żądania wnioskodawcy zmierzają natomiast do zaspokojenia jego indywidualnej potrzeby składania rozlicznych wniosków do sądów. W konsekwencji organ odwoławczy za trafne uznał stanowisko organu I instancji, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Wyjaśnił, że znając linię orzeczniczą sądów administracyjnych, według której usuwanie danych osobowych nie stanowi czynności o znacznym stopniu zaangażowania intelektualnego, lecz - jego zdaniem - w niniejszej sprawie udzielenie żądanej informacji z pewnością wiązałoby się z podjęciem czynności wymagających znacznego nakładu pracy i zaangażowania środków.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosił o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wysłanej korespondencji.
W uzasadnieniu powielił argumentację odwołania, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Dodatkowo stwierdził naruszenie przez organ treści art. 7 i 8 K.p.a. poprzez uniemożliwienie mu zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu skarżący nadal kwestionował błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Wywodził, iż przetworzona informacja to informacja, którą na dzień złożenia wniosku podmiot nie dysponuje. Zobowiązany w tym przypadku musi podjąć dodatkowe czynności polegające na sięganiu do czynnika intelektualnego. Tymczasem zarówno anonimizacja jak też sporządzanie kserokopii orzeczeń oraz mnogość, czy też pracochłonność ww. czynności, nie stanowi argumentu o zakwalifikowaniu informacji do przetworzonej. W ocenie skarżącego, także podniesiony przez organ odwoławczy argument nadużycia prawa jest chybiony, gdyż nie nadużywa on prawa z niskich pobudek (dezorganizowania sądów), a jedynie chce zapoznać się z orzeczeniami, które dotyczą jego aktualnej sytuacji życiowej. Podniósł, że nie ma dostępu do internetu i nie może korzystać z internetowych zbiorów dokumentów, a jako osoba pozbawiona wolności pozbawiony został też wszelkich innych praw.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...], podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 listopada 2014 r., skarżący został zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiono mu z urzędu radcę prawnego.
W piśmie z dnia 8 stycznia 2015 r., pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Powołując się na Konstytucję podniósł, że zasadą jest dostęp obywateli do informacji. Jest to prawo konstytucyjne gwarantujące obywatelowi i jednostkom szerokie uprawnienie w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Wskazał, że argumentacja organu, iż poprzez składanie kilku wniosków o udostępnienie informacji dochodzi do nadużycia prawa nie jest właściwa, a w niniejszej sprawie nie chodzi o paraliż wybranej instytucji publicznej. Interesem wnioskodawcy nie jest także nękanie organu, lecz chęć bycia częścią społeczeństwa obywatelskiego. Zauważył, że przepisy ustawy o dostępie do informacji nie zezwalają na odmienne traktowanie osób odbywających karę pozbawienia wolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej zwanej P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna bowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Sądu Okręgowego, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu Rejonowego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego odmawiająca udzielenia skarżącemu informacji publicznej w postaci wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, o ile były sporządzone po wcześniejszej anonimizacji, z lat 2010 - 2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium Co pod symbolem 106.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm., dalej zwanej także ustawą).
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że wyroki sądowe wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 pkt 4 lit. a ustawy, jako że należą do kategorii "danych publicznych" w postaci dokumentów urzędowych, których "treść i postać" podlega udostępnieniu. Są one jednocześnie dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1811/10; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 225/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 185/13, publikowane w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Spór między stronami, sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia kwestii, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna w postaci wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach Co o symbolu 106, jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sadu, wbrew zarzutom skarżącego, rację mają organy rozstrzygające niniejszą sprawę, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Wprawdzie omawiana ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie definiuje pojęcia "informacji przetworzonej", jednak przyjąć należy za organami, że taki charakter ma żądana informacja, skoro wymaga przeprowadzenia analizy i opracowania (anonimizacji) danych co najmniej 250 wyroków wraz z uzasadnieniami w celu udzielenia informacji objętej wnioskiem skarżącego.
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym przyjęto, że informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostej, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną. Informacja przetworzona, to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu), w związku z czym jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych (por. wyroki: NSA z 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1374/05 - Lex 281369, WSA w Olsztynie z 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 991/09 - publikowany w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl CBOIS, WSA w Warszawie z 27 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 112/07 - Lex 340009, WSA w Krakowie z 25 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/07 - publikowany w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagającym samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów (por. w wyroku NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08 - Lex 570419 oraz E. Jarzęcka - Siwik, Ograniczenie dostępu do informacji przetworzonej, Przegląd Sądowy nr 7-8/2004 s. 157).
Analizując zatem treść wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014 w sprawach dotyczących repertorium Co o symbolu 106 nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że domagał się udostępnienia informacji publicznej o charakterze prostym.
Odwołać się w tym miejscu należy do stanowiska przyjętego w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 826/13 przez WSA w Szczecinie w sprawie ze skargi R. S., a podzielanego w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, gdzie Sąd stwierdził, iż, "w określonych okolicznościach zakres realizacji prawa do informacji publicznej, związany z zaspokojeniem zainteresowania podmiotu wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej, może przybrać taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądanej informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Taka sytuacja występuje, gdy ilość czynności jakie musiałby podjąć podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, osiągnie poziom mogący zdezorganizować pracę tego podmiotu." Sąd stwierdził, że żądanie przesłania wszystkich wyroków Sądu Okręgowego w [...] wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 w sprawach dotyczących roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa za szkody wyrządzone przez zakłady karne, których ilość wyniosła 63 może istotnie wpłynąć na realizację zasadniczych celów orzeczniczych tegoż Sądu. Uznał, że dla udzielenia żądanej informacji niezbędne byłoby zaangażowanie kilku pracowników i to na dłuższy okres (kilkudziesięciu godzin), celem dokonania anonimizacji wyroków i ich uzasadnień. Wskazał przy tym, że usunięcie wszystkich danych wrażliwych musi być dokonane przez konkretnego pracownika sądu. Analiza każdego z anonimizowanych orzeczeń musi odbyć się bardzo starannie, ze względu na potencjalne skutki ujawnienia informacji wrażliwych, w tym również odszkodowawcze. Przy liczbie 63 orzeczeń wraz z ich uzasadnieniami, przyjmując, że objętość każdego z nich sięga od kilkunastu do kilkudziesięciu stron, łączna ilość stron wyniesie co najmniej kilkaset. Wszystkie wymagałyby przeczytania celem anonimizacji danych - przeprowadzonej specjalnie na potrzeby zadośćuczynienia oczekiwaniom skarżącego. Przywołane wyżej stanowisko WSA w Szczecinie jest o tyle istotne, bowiem zostało ono w całości zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 602/14, oddalającym skargę kasacyjną skarżącego. W uzasadnieniu tegoż wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko Sądu I instancji, że czynności, jakie musi podjąć zobowiązany podmiot, angażując do tego kilku pracowników, zakres oraz charakter tych czynności spowoduje dezorganizację pracy orzeczniczej Sądu. Wskazał, że zasadnie również przyjął, iż informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uwzględniając bowiem istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultat określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 543/13 w sprawie także ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Sąd oddalając skargę stwierdził m. in., że udostępnienie żądanych informacji wymaga sięgnięcia do dokumentacji źródłowej, w oparciu o którą powstanie jakościowo nowa informacja. Wytworzenie jej wiązać się będzie z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Wskazał, że: "Na podjęcie decyzji o tym, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację przetworzoną, wpłynął fakt konieczności wyodrębnienia z ogromnego zbioru dokumentów stu siedemdziesięciu siedmiu orzeczeń jednego tylko Wydziału, które zapadły w Sądzie Okręgowym w kategorii określonej we wniosku." Przywołane wyżej stanowisko WSA we Wrocławiu również zostało w całości podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 924/14, oddalającym skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów, prawidłowo oceniając, że wniosek skarżącego dotyczy informacji przetworzonej, a nie prostej.
W świetle powyższego należy przyjąć, jak to już wyżej Sąd podkreślił, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją przetworzoną, a świadczy o tym nie tylko czasookres za jaki mają być przesłane żądane wyroki wraz z uzasadnieniami, ale także ich ilość, zwłaszcza, że z doświadczenia zawodowego Sądowi jest wiadomym, iż uzasadnienia zapadłych wyroków liczą częstokroć od kilkunastu do kilkudziesięciu i więcej stron, co niewątpliwie przekładałoby się na ogromny nakład pracy i środków finansowych organu w zrealizowaniu żądania skarżącego. Domaganie się przesłania nie mniej niż 250 wyroków wraz z uzasadnieniami - z określonym ich przepracowaniem (anonimizacją) - przekracza granice normalnego (prostego) korzystania z informacji publicznej. Informacja prosta nabiera tu niewątpliwie charakteru informacji przetworzonej, skoro udostępnienie tychże orzeczeń musi być poprzedzone ich odpowiednim przygotowaniem, w tym pozbawieniem danych, a także i usunięciem części (określonych fragmentów) uzasadnień uniemożliwiających identyfikację poszczególnych osób i czynności te łączą się z przeprowadzeniem przez organ pewnych czynności analitycznych, a przede wszystkim intelektualnych.
Wobec tego Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie mamy do czynienia z informacją prostą, lecz niewątpliwie żądana informacja (jej forma) w postaci wydania około 250 wyroków wraz z uzasadnieniami, obejmujący okres 5 (pięciu) lat, ma charakter informacji przetworzonej. Jej wydanie musi być poprzedzone odpowiednim przygotowaniem, tj. usunięciem danych umożliwiających identyfikację osób (podmiotów), a okoliczności sprawy nie wskazują, że żądanie skarżącego jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). To zaś sprawia, że organ staje się jednostką usługową, angażującą przekazane mu z budżetu państwa środki publiczne na przetwarzanie żądanych przez skarżącego dokumentów (orzeczeń).
Zważyć przy tym należy, że pojęcie "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest tożsamym z pojęciem "interesu prawnego lub faktycznego" użytym w art. 2 ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu, intencją ustawodawcy w takim sformułowaniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy było podporządkowanie interesu prywatnego interesowi publicznemu. Podzielić tym samym należy pogląd prezentowany w literaturze przedmiotu, że regulacja powyższa stanowić ma ochronę podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji przed dużą ilością wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych (por. Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz LexisNexis 2012 r., str. 53).
Zgodzić się zatem przyjdzie ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący składając liczne tożsame wnioski o udostępnienie informacji skierowane do Sądów powszechnych w całym kraju nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Odnotować bowiem trzeba, co ustalono na podstawie danych znajdujących się w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych, że w sądach administracyjnych jest już zarejestrowanych około 50 spraw ze skarg skarżącego (w tym również z zakresu przyznania skarżącemu prawa pomocy). Takie działanie skarżącego, z racji zakreślonych we wnioskach ram czasowych żądanych informacji, poważnie utrudnia funkcjonowanie wybranych przezeń Sądów, w tym Sądu Rejonowego w [...], nakładając na nie niebagatelne obowiązki. Nie można również nie dostrzec, że wobec rozpoczęcia przez Sąd Rejonowy w [...] prowadzenia elektronicznego systemu orzeczeń dopiero od stycznia 2013 r., większa część z około 250 wydanych w okresie od 2010 do 2014 r. orzeczeń, zarejestrowanych w repertorium Co pod symbolem 106, wymagałaby sięgnięcia do danych zapisanych w formie papierowej. Powyższe z kolei miałoby wpływ na pracochłonność i czasochłonność realizacji wniosku i związane byłoby z zaangażowaniem większej ilości pracowników oraz poniesieniem na ten cel zwiększonych środków finansowych. Przetworzenie informacji w jej wnioskowanym kształcie mogłoby zatem, biorąc pod uwagę liczbę osób zatrudnionych w Wydziale I Sądu Rejonowego w [...], doprowadzić do realnego zdezorganizowania w nim pracy. Skoro uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiązałoby się z poniesieniem określonych środków zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa, to udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa, przemawia za przyjęciem, iż po stronie skarżącego nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie żądanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, Lex nr 1149235).
W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 Konstytucji RP, który w ust. 3 wprowadza ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę "porządku publicznego". W pojęciu tym mieści się m.in. postulat zapewnienia organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania ich kompetencji. Ograniczenie to jest uzasadnione koniecznością ochrony wartości konstytucyjnej, jaką jest zasada rzetelnego i sprawnego działania instytucji publicznych, wyrażona w preambule Konstytucji. W przedmiotowej sprawie, właśnie z uwagi na zapewnienie organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania ich kompetencji, organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z powodu braku po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego.
W tym stanie rzeczy, organ był nie tylko uprawniony, lecz i zobowiązany do wezwania skarżącego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy - do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych wnioskiem z dnia 26 maja 2014 r. wyroków wraz z uzasadnieniami. Skoro zaś skarżący nie wykazał istnienia tej okoliczności (przesłanki), to decyzja o odmowie udostępnienia żądanych informacji (dokumentów) była w pełni zasadna, zwłaszcza, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym domaganie się dostępu do informacji publicznej mającej charakter przetworzony, jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeśli natomiast żądanie to związane jest z prywatnym interesem wnioskodawcy, a na taki właśnie interes powołuje się skarżący w skardze, podając w niej, że zamierza uzyskane informacje wykorzystać w postępowaniu sądowym, to zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11, Lex nr 1083943).
W świetle poczynionych przez Sąd rozważań i zgodnie z dokonaną wykładnią przepisów prawa, trzeba uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty, które podniósł skarżący nie znajdują żadnego uzasadnienia.
W tej sytuacji skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło