II SA/Op 571/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ż. na Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie ochrony przyrody postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 27 października 2012 r. J. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na Prezydenta Miasta Opola i prowadzących w jego imieniu postępowanie administracyjne urzędników, którzy nie wyrazili zgody na usunięcie drzewa rosnącego przy budynku mieszkalnym skarżącego, położonym przy ulicy [...] w [...]. Zarzucił ponadto organowi, przeprowadzenie wizji lokalnej na nieruchomości bez zawiadomienia skarżącego jako właściciela mieszkania, które w sposób bezpośredni dotknięte jest ujemnymi skutkami usytuowania drzewa, czyli zaciemnieniem mieszkania, koniecznością wzmożonego korzystania z energii elektrycznej i w konsekwencji ponoszenia dodatkowych opłat z tego tytułu. Zażądał uchylenia przez Sąd uchylenia decyzji o odmowie wycięcia drzewa i "nadanie klauzuli wykonalności tzn. ścięcie drzewa lub przesadzenia jego konarów". Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nieruchomość, na której posadowione jest drzewo należy do Gminy Opole, w imieniu której zarząd prowadzi Wydział Zarządzania Zasobem Komunalnym Urzędu Miasta w Opolu. Na wniosek właśnie Naczelnika w/w Wydziału, dotyczącego usunięcia przedmiotowego drzewa, została przeprowadzona w dniu 22 sierpnia 2012 r. przez Komisję ds. zieleni miejskiej, powołaną przez Prezydenta Miasta Opola, wizja lokalna w czasie której ustalono, że wierzba biała, znajdująca się w odległości około 4 m od budynku jest po silnych cięciach i ma dobry stan zdrowia. Stąd Komisja nie stwierdziła zagrożenia dla ludzi i mienia, a na podstawie tych ustaleń wydana została w dniu 20 września 2012 r. przez Prezydenta Miasta Opola decyzja o odmowie usunięcia drzewa, odnotowana pod numerem [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola przedstawił przebieg postępowania, a także podniósł, że J. Ż. nie był stroną postępowania administracyjnego, z uwagi na co, nie zachodziła konieczność uczestniczenia skarżącego w prowadzonym postępowaniu. Decyzja została doręczona wnioskodawcy – Gminie Opole, a na decyzję nie zostało wniesione odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Wobec czego, nie przysługiwało J. Ż. prawo wniesienia odwołania na zapadłą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, niż wymienione w tymże przepisie w pkt 1-5, jest niedopuszczalne. Określone w art. 58 P.p.s.a. podstawy odrzucenia skargi nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi. Stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie powyższego skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. W związku z tym, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego, albowiem nie jest on posiadaczem nieruchomości, na której znajduje się sporne drzewo, wnosząc skargę dokonał czynności procesowej, do której nie był uprawniony w świetle art. 50 § 1 P.p.s.a. Wyłącza to z kolei możliwość merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Wobec tego w niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, a więc pozbawiony legitymacji do jej wniesienia. Złożenie skargi przez podmiot, który nie ma przymiotu strony postępowania, jest natomiast oczywiście niedopuszczalne, co prowadzi do odrzucenia skargi, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ponadto, wskazać należy, że wydana zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia 20 września 2012 r., nr [...] jest decyzją wydaną przez organ I instancji, na którą przysługiwało prawo wniesienia odwołania przez strony postępowania administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Zgodnie natomiast z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Uwzględniając zatem powyższe uznać należało, że skarga w sprawie jest niedopuszczalna również z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, co stanowi naruszenie przywołanego art. 52 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, skargę należało odrzucić na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i art. 52 § 1 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji.