II SA/Op 572/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę I. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...]. W dniu 3 marca 2009 r., na skutek złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, został skarżącej doręczony odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 24 marca 2009 r., przyznano skarżącej prawo pomocy, obejmujące swym zakresem m.in. ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wobec tego, Sąd zwrócił się pismem z dnia 26 marca 2009 r. do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu o wyznaczenie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, a Rada ta wyznaczyła radcę prawnego W. M., wykonującego zawód w Kancelarii Radców Prawnych "[...]", przy ulicy [...] w O., jako pełnomocnika z urzędu I. M. O powyższym poinformowano tut. Sąd, pismem z dnia 31 marca 2009 r. W dniu 9 kwietnia 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe radcy prawnego W. M., w którym pełnomocnik zawarł opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na zapadły w sprawie wyrok z dnia 29 stycznia 2009 r. Do akt sprawy dołączony został także odpis pisma pełnomocnika z dnia 23 kwietnia 2009 r., skierowanego do skarżącej, z którego wynika, iż skarżąca posiadała odmienny pogląd w zakresie podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, a także w którym w/w pełnomocnik z urzędu wypowiada I. M. pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącą w dniu 6 kwietnia 2009 r. Następnie, pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. I. M. złożyła do Sądu pismo procesowe, nazwane skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu z dnia 29 stycznia 2009 r., które osobiście podpisała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez I. M. podlega odrzuceniu. W myśl przepisu art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Przy czym w przypadku, gdy skargę kasacyjną wnosi strona niebędąca podmiotem wymienionym w art. 175 §2 P.p.s.a., tj. m.in. prokuratorem, notariuszem, profesorem prawa, skarga kasacyjna winna zostać sporządzona przez wykwalifikowanego pełnomocnika, jakim jest m.in. adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy - w sprawach obowiązków podatkowych - art. 175 § 1 i § 3 P.p.s.a. Sformułowany przez ustawodawcę wymóg, to tzw. przymus adwokacki, który ma na celu zapewnienie by skarga kasacyjna charakteryzowała się odpowiednim poziomem merytorycznym i formalnym. Od adwokata lub radcy prawnego można bowiem, i należy, wymagać znajomości przepisów prawa obowiązujących w postępowaniu sądowym, w szczególności wysokich wymogów formalnych, które musi spełniać skarga kasacyjna, a których niezachowanie grozi odrzuceniem skargi bez jej merytorycznego rozpoznania. Ustawodawca posłużył się w powołanym przepisie sformułowaniem "sporządził", co pozwala przyjąć, iż przymus adwokacki dotyczy wyłącznie sporządzenia skargi przez jedną z osób wymienionych w art. 175 § 1 P.p.s.a., natomiast pod pojęciem "sporządzenie" rozumie się napisanie i podpisanie skargi przez jedną z w/w osób. Sporządzanie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem art. 175 § 1-3 P.p.s.a. jest brakiem kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2004r., sygn.akt FSK 3/04, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 83280). Zgodnie natomiast z przepisem art. 178 P.p.s.a, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, iż treść pisma skarżącej z dnia 30 marca 2009r. wskazuje na intencję strony odwołania się od wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2009r., stąd przedmiotowe pismo zakwalifikowane zostało jaka skarga kasacyjna. Przy czym niewątpliwie wniesiona skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana osobiście przez skarżącą. Bezsprzecznie zatem nie został zachowany określony w przepisie art. 175 §1 P.p.s.a. przymus adwokacki, skarga kasacyjna nie została sporządzona przez podmiot wykwalifikowany tj. adwokata lub radcę prawnego. Aby wniesienie skargi kasacyjnej wywołało skutek w postaci wszczęcia sądowo-administracyjnego postępowania drugoinstancyjnego musi dojść do łącznego spełnienia pięciu warunków: 1) skarga musi być wniesiona w przepisanym terminie (art. 177 P.p.s.a.), 2) skargę wniósł uprawniony podmiot (art. 173 § 2 P.p.s.a.), 3) skargę sporządził adwokat, radca prawny, względnie inna uprawniona osoba (art. 175 P.p.s.a.), 4) zostały zachowane wskazane wymagania formalnoprawne i konstrukcyjne (art. 176 w zw. z art. 174 P.p.s.a.), 5) skarga została należycie opłacona (art. 221 P.p.s.a.). Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie (art. 178 P.p.s.a.) – por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2006r., sygn.akt II OSK 523/05, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 198193. W tym miejscu wskazać także należy na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono pogląd, iż skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu wniesienia jej z naruszeniem art. 175 P.p.s.a., bez wzywania do usunięcia braków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, opubl. "Monitor Prawniczy" z 2004 r., nr 5, s. 2002), czy też Sądu Najwyższego, w którym podkreślano, że niewskazanie uprawnienia do sporządzenia skargi kasacyjnej powoduje jej niedopuszczalność i konieczność odrzucenia (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2000 r., IV CKN 1008/00; opubl. OSP 2001/12/80). Sporządzenie zatem skargi kasacyjnej osobiście przez stronę skutkować musi uznaniem jej za niedopuszczalną, a w konsekwencji podlegającą odrzuceniu. Na koniec podać trzeba, że Sąd nie odniósł się do kwestii rozbieżnych poglądów powstałych pomiędzy skarżącą, a jej pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu, dotyczących ewentualnych podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej. Wzajemne relacje istniejące między skarżącą, a reprezentującym ją pełnomocnikiem nie mają bowiem wpływu na zmianę oceny wniesionej skargi kasacyjnej, dokonanej przez Sąd, pod względem spełniania przez tę skargę wymogów formalnych, określonych w przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w związku z art. P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.