II SA/Op 573/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. P., zwanego dalej także skarżącym, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., zwanego dalej organem odwoławczym lub Kolegium, z dnia [...], nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od, wydanej z upoważnienia Starosty S., decyzji Podinspektora w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...], nr [...], o skierowaniu na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedzał następujący stan faktyczny. Opisaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji skierował skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B1, B, na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 18 czerwca 2021 r. Odwołanie od tej decyzji skarżący nadał za pośrednictwem publicznego operatora w dniu 6 lipca 2021 r. Kolegium, działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zawiadomiło skarżącego pismem z dnia 24 sierpnia 2021 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wyznaczając jednocześnie trzydziestodniowy termin (licząc od dnia otrzymania zawiadomienia) na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy pouczył skarżącego, że w razie uchybienia terminu jest on przywracany na prośbę zainteresowanego, który uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zawiadomienie, o którym mowa zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2021 r. Skarżący skierował do Kolegium pismo z dnia 24 września 2021 r., w którym opisał swoją sytuację zdrowotną oraz okoliczności zdarzenia drogowego. Wskazał, że uzasadnia opóźnienie w złożeniu odwołania, jednak nie podniósł żadnych okoliczności, które mogłyby to wyjaśnić lub usprawiedliwić poza wskazaniem, że w dniu 1 lipca 2021 r. wysłał do organu pierwszej instancji pismo wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności, w piśmie tym nie zawarł jednak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Równocześnie do Kolegium wpłynęło drugie pismo skarżącego datowane na dzień 24 września 2021 r. zatytułowane "odwołanie" od opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji. Jednak również w tym piśmie nie został sformułowany wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu T. P. w istocie sformułował zarzuty odnośnie decyzji Starosty S. z dnia [...], opisując okoliczności zdarzenia, które – w jego ocenie – stanowiło podstawę do skierowania go na badania lekarskie. Wskazał, że nie uchylał się od stawienia przed "komisją lekarską". Ponadto szeroko opisał jak doszło do powstania niepełnosprawności i zwrócił się o "ponowne rozpatrzenie zasadności skierowania (...) na badania lekarskie (...)". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 239), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W opisanych przypadkach sąd uchyla decyzję lub postanowienie. Natomiast stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2-3 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a. Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co istotne, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...]. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), zmieniającej po raz kolejny ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów (między innymi takich, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2), a ponadto w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 732 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Cytowana wyżej regulacja wymaga zatem od organu poinformowania skarżącego o treści wyżej wymienionego przepisu, w tym o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz rozpatrzenia wniosku złożonego w terminie 30 dni od daty takiego zawiadomienia. Z brzmienia tego przepisu wynika bowiem, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 18 czerwca 2021 r. Odwołanie od tej decyzji skarżący nadał za pośrednictwem publicznego operatora w dniu 6 lipca 2021 r. Kolegium, działając na podstawie art. 15zzzzzn2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r., zawiadomiło skarżącego pismem z dnia 24 sierpnia 2021 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wyznaczając jednocześnie trzydziestodniowy termin (licząc od dnia otrzymania zawiadomienia) na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy pouczył skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zawiadomienie, o którym mowa zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2021 r. Skarżący skierował do Kolegium pismo z dnia 24 września 2021 r., w którym opisał swoją sytuację zdrowotną oraz okoliczności zdarzenia drogowego. Nie sformułował jednak prośby o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ odwoławczy prawidłowo przeszedł do kolejnej fazy etapu wstępnego postępowania odwoławczego, której przedmiotem jest ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzonego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, dlatego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.