II SA/Op 577/16
WyrokWSA w Opolu2017-02-02
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie substancji psychotropowych przez studenta, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, stanowi przewinienie dyscyplinarne uzasadniające wydalenie z uczelni?Ratio decidendi
Posiadanie substancji psychotropowych przez studenta, nawet w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego, stanowi czyn uchybiający godności studenta i naruszający przepisy obowiązujące na uczelni, co uzasadnia wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie przesądza o braku winy w popełnieniu czynu, a jedynie wskazuje, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a postawa sprawcy uzasadnia przypuszczenie o przestrzeganiu porządku prawnego w przyszłości.Stan faktyczny
Student Ł. S. został uznany za winnego posiadania substancji psychotropowych, co stanowiło przewinienie dyscyplinarne. Postępowanie karne w tej sprawie zostało warunkowo umorzone przez sąd. Komisja Dyscyplinarna wymierzyła studentowi karę wydalenia z uczelni, którą utrzymała w mocy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna. Student zaskarżył orzeczenie, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, naruszenia przepisów postępowania oraz rażącej niewspółmierności kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Ł. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów A w [...] z dnia 15 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Ł. S., jest orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Politechniki Opolskiej z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Politechniki Opolskiej z dnia 4 lipca 2016 r., orzekające o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Politechniki Opolskiej w Opolu z dnia 4 lipca 2016 r., sygn. akt [...], Ł. S. - student [...] roku kierunku [...] na Wydziale [...] Politechniki Opolskiej, został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm., zwanej dalej także "p.sz.w.") oraz w art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, zwanej dalej ustawą), z tym ustaleniem, że w okresie od 6 lutego 2014 r. na terenie Domu Studenta [...], położonego w [...] przy ulicy [...], dopuścił się przestępstwa posiadania substancji psychotropowych w postaci: proszku 0,801 grama netto i proszku o masie 0,116 grama netto zawierających amfetaminę w postaci soli, kartoniki w łącznej ilości 533 sztuk - zawierających substancję psychotropową w postaci 2C-I (2,5 - dimetoksy-4-jodofenyloamina) o masie łącznej ok. 291 mg; kartoniki w ilości łącznej 1552,5 sztuk zawierające substancję psychotropową w postaci DMT (N,N-dimetyloptryptamina). Za powyższy czyn Komisja Dyscyplinarna nałożyła na Ł. S. karę dyscyplinarną, o której mowa w art. 212 pkt 5 p.sz.w. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że na skutek pism Rzecznika Prasowego Opolskiego Komendanta Policji w [...] z dnia 11 lutego 2014 r. oraz Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 17 lutego 2014 r., Rzecznik Dyscyplinarny dla Studentów Politechniki Opolskiej - zwany dalej Rzecznikiem, postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r., wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie Ł. S. w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 62 ust. 1 w zw. art. 62 ust. 2 ustawy, stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa art. 211 ust. 1 p.sz.w. Następnie, postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Rzecznik zawiesił to postępowanie w związku z wszczęciem śledztwa oraz skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego przeciwko Ł. S. przez Prokuraturę Rejonową w [...]. Zawieszone postępowanie zostało przez Rzecznika podjęte w dniu 4 kwietnia 2016 r., po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]., sygn. akt [...], którym warunkowo umorzono postępowanie karne wobec skarżącego na okres próby 2 lat oraz zobowiązano obwinionego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości 3.500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W następstwie powyższego, Rzecznik wydał postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. o przedstawieniu Ł. S. zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, podkreślając, że dane i dowody zebrane w toku postępowania wyjaśniającego, w postaci przesłuchania świadków oraz ww. wyroku z dnia [...]. wskazują, że zachowaniem swym obwiniony naruszył obowiązujące prawo, a czyn ten należy uznać za naganny i uchybiający godności studenta. Z kolei, pismem z dnia 19 maja 2016 r. Rzecznik skierował do Komisji Dyscyplinarnej wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i o ukaranie Ł. S. karą dyscyplinarną nagany. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2016 r. przy udziale Rzecznika, Ł. S. nie przyznał się do zarzucanego mu czynu oraz skorzystał z prawa do odmowy odpowiedzi na pytania i złożenia zeznań. Ponadto, w uzasadnieniu orzeczenia Komisja Dyscyplinarna szczególnie podkreśliła, że obowiązkiem studenta, zgodnie z § 5 pkt. 1i 2 Regulaminu Studiów na Politechnice Opolskiej, jest postępowanie zgodne ze złożonym ślubowaniem i Regulaminem Studiów oraz przestrzeganie przepisów i zasad współżycia społecznego. W ocenie Komisji, obwiniony nie tylko złamał prawo, ale jako student nie dopełnił zobowiązań wynikających z roty ślubowania określonej w § 101 ust. 3 Statutu Politechniki Opolskiej, zgodnie z którą student Politechniki Opolskiej ślubuje strzec godności akademickiej, dobrego imienia Politechniki Opolskiej, wytrwale zdobywać wiedzę oraz stale ją pogłębiać, dociekać prawdy, głosić ją oraz dawać jej świadectwo swoim postępowaniem, przestrzegać zasad tolerancji międzyludzkiej, powstrzymywać się od zażywania środków odurzających, okazywać szacunek nauczycielom akademickim i pracownikom uczelni oraz kolegom. Akcentowano również, że rolą uczelni wyższej oprócz działalności dydaktyczno-naukowej jest wpływanie na zachowanie studentów oraz kształtowanie ich postaw moralnych jako obywateli. Odwołując się do zeznań obwinionego i świadków oraz wyroku z dnia [...]., sygn. akt [...] (warunkowo umarzającego postępowanie w sprawie), organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu karnego, zastosowanie przez Sąd instytucji warunkowego umorzenia postępowania możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego. W świetle powyższego, zdaniem Komisji, fakt umorzenia przez Sąd Rejonowy w [...] postępowania karnego, nie oznacza braku winy zarzucanego obwinionemu czynu. Zwrócono też uwagę na okoliczność, iż społeczność akademicka Politechniki Opolskiej (nauczyciele akademiccy oraz studenci) sprzeciwiają się tego typu postępowaniu, które rażąco narusza godność studentów i dobre imię uczelni. Posiadanie substancji psychotropowych nie jest akceptowalne i nie ma społecznego przyzwolenia na tego typu zachowania związane z łamaniem prawa, a w szczególności ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia Ł. S., reprezentowany przez pełnomocnika, podniósł zarzut:
a) obrazy przepisów prawa materialnego, tj. § 5 pkt 1 i 2 Regulaminu Studiów w Politechnice Opolskiej w zw. z § 101 ust. 3 Statutu Politechniki Opolskiej poprzez przyjęcie, iż swoim zachowaniem nie dopełnił zobowiązań wynikających z roty ślubowania, w szczególności dotyczących strzeżenia godności akademickiej i dobrego imienia Politechniki Opolskiej, dawania świadectwa prawdzie swoim postępowaniem oraz powstrzymywania się od zażywania środków odurzających, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, iż nie zażywał środków odurzających, a zatem swoim zachowaniem nie sprzeniewierzył się treści roty;
b) obrazy przepisów postępowania, a to § 25 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz. U. nr 236, poz. 1707 - zwanego dalej rozporządzeniem MNiSz.W), poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia niespełniającego wymogów formalnych, w szczególności przez brak wskazania ustaleń faktycznych poczynionych przez Komisję Dyscyplinarną;
c) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 4 K.p.k. poprzez nieobiektywne przeprowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia opartego wyłącznie na subiektywnym przekonaniu Komisji i orzeczenie wobec obwinionego najsurowszej z kar, i to bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść;
d) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, przekraczającej granice swobody oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego;
e) błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż obwiniony w czasie kiedy był studentem Politechniki Opolskiej zażywał środki odurzające, czym sprzeniewierzył się ślubowaniu, które złożył rozpoczynając naukę na Politechnice Opolskiej, podczas gdy żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie nie daje podstaw do poczynienia takich ustaleń;
f) błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż obwiniony świadomie posiadał na terenie Domu Studenta [...] substancje psychotropowe, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że obwiniony nie był świadomy, iż substancje, które posiadał były substancjami zakazanymi, a był on przekonany, że stanowią one suplementy diety;
g) rażącej niewspółmierności kary, poprzez ukaranie obwinionego najsurowszą z możliwych kar dyscyplinarnych, mimo iż kara łagodniejsza w pełni spełniłaby swoje cele.
Stosownie do powyższych zarzutów, na zasadzie § 31 rozporządzenia MNiSz.W, wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i wydanie w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Komisji Dyscyplinarnej do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku rozpoznania środka odwoławczego, orzeczeniem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt [...], Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Politechniki Opolskiej - zwana dalej Odwoławczą Komisją, utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Komisji (pierwszej instancji). Uzasadniając swoje stanowisko Odwoławcza Komisja wskazała, że wszystkie zgromadzone w sprawie materiały dowodowe jednoznacznie wskazują na dopuszczenie się przez Ł. S. popełnienia zarzucanego mu czynu przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu art. 211 ust. 1 p.sz.w. oraz przestępstwa z art. 62 ust. 1 w zw. art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W ocenie tej Komisji, postępowanie Ł. S. narusza przepisy obowiązujące w Politechnice Opolskiej i stanowi rażące wykroczenie przeciwko zasadom studiowania wynikającym z Regulaminu Studiów Politechniki Opolskiej oraz Regulaminu Domu Studenta. Zdaniem Komisji Odwoławczej, obwiniony nie tylko złamał prawo, ale jako student nie dopełnił zobowiązań wynikających z roty ślubowania określonej w § 101 ust. 3 Statutu Politechniki Opolskiej. Ponadto, wyrok Sądu Rejonowego jednoznacznie potwierdza, że Ł. S. jest winny zarzucanego mu czynu posiadania znacznej ilości substancji psychotropowych. W tych okolicznościach, Odwoławcza Komisja, uznając jednogłośnie Ł. S. winnym zarzucanych mu czynów, jako organ niezawisły, mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podjęła orzeczenie o wydaleniu skarżącego z uczelni.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Ł. S., nadal reprezentowany przez pełnomocnika, powielił zarzuty odwołania i argumentację przedstawioną na ich poparcie. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia § 20 rozporządzenia MNiSz.W poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z treści uzasadnienia wyroku warunkowo umarzającego postępowanie wobec skarżącego. Domagał się zatem zmiany orzeczenia Odwoławczej Komisji, uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przywrócenie skarżącego w poczet studentów Politechniki Opolskiej, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie poczynił własnych ustaleń faktycznych, ograniczając się do przywołania przebiegu postępowania. Sporządzone zaś uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w § 25 cyt. rozporządzenia. Dodał, że Komisja dokonała błędnej interpretacji wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącego, nie można postawić mu zarzutu popełnienia czynu zabronionego, albowiem nie zrobił świadomie niczego, co pozostawałoby w sprzeczności z treścią roty, w szczególności w kwestii powstrzymywania się od zażywania środków odurzających, gdyż środków takich nigdy nie zażywał. Nie był również świadom tego, że substancje, które posiadał były substancjami psychotropowymi, będąc w przekonaniu, że stanowią one suplementy diety. Niezależnie od powyższego, ilość zatrzymanych u obwinionego substancji psychotropowych była niewystarczająca do odurzenia. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącego, przesądziły z kolei o zastosowaniu przez Sąd Rejonowy instytucji warunkowego umorzenia postępowania, co świadczy o braku podstaw do przypisania mu winy. W tych okolicznościach skarżący uznał orzeczoną karę jako rażąco niewspółmierną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenia skargi, uznając ją za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jednocześnie stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyżej przytoczone przepisy, w drodze analogii, znajdą również zastosowanie w przypadku zaskarżonego w niniejszej sprawie orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej.
W tym kontekście uznano, że skarga Ł S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem sądowa kontrola legalności, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że zaskarżone orzeczenie zapadło na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny i poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jego motywach.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy cyt. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm., zwanej nadal p.sz.w.) w szczególności art. 211 ust. 1 tej ustawy oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz. U. nr 236, poz. 17707), zwanego nadal rozporządzeniem MNiSz.W.
W myśl art. 211 ust. 1 p.sz.w. za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyny uchybiające godności studenta, student ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną przed komisją dyscyplinarną albo przed sądem koleżeńskim samorządu studenckiego, zwanym dalej "sądem koleżeńskim". Użycie w art. 211 ust. 1 tej ustawy sformułowania, że student ponosi odpowiedzialność przed komisją dyscyplinarną albo przed sądem koleżeńskim, oznacza, że wybór trybu postępowania dokonuje rektor (art. 214 ust. 1 p.sz.w.). Jednakże za ten sam czyn student nie może być jednocześnie ukarany przez sąd koleżeński i komisję dyscyplinarną.
Zauważyć również należy, że ustawa nie zawiera w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej odesłania do przepisów prawa karnego materialnego. Wskazuje na dwie zasadnicze podstawy uzasadniające ponoszenie odpowiedzialności dyscyplinarnej, tj. naruszenie przepisów obowiązujących na uczelni oraz czyny uchybiające godności studenta. Te podstawy są niezależne i nie muszą zachodzić łącznie. Oznacza to, że zachowanie studenta kwalifikowane do jednej lub drugiej podstawy uzasadniają odpowiedzialność dyscyplinarną. Przesłanką odpowiedzialności jest zatem ujemna ocena zachowania studenta naruszającego przepisy lub uchybiającego godności. Przepisami obowiązującym studenta są przede wszystkim ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym oraz statut i regulamin studiów, wydane na podstawie ustawy. Istotne znaczeniem ma tu przepis art. 170 p.sz.w., wskazujący, że osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni oraz art. 189 p.sz.w., określający obowiązki studenta. Student obowiązany jest zatem do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów oraz przestrzegania przepisów obowiązujących na uczelni. Istota tych obowiązków uzasadnia stosowanie kar typu represyjnego, czyli kar za naruszenie przepisów obowiązujących na uczelni oraz za czyny uchybiające godności studenta, czyli określonych reguł zachowania wyznaczonych przez termin "czyny uchybiające godności" (tak Komentarz do art. 211 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym pod redakcją Elżbiety Ura, Wyd. Wolters Kluwer, Lexonline).
Katalog kar dyscyplinarnych zawarty został w art. 212 ust. 1 p.sz.w., zatem zgodnie z tym przepisem karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) nagana z ostrzeżeniem;
4) zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do jednego roku;
5) wydalenie z uczelni.
Zauważyć przyjdzie, że ww. katalog kar dyscyplinarnych jest katalogiem zamkniętym, co odpowiada zasadzie nulla poena sine lege. Jednakże omawiana ustawa nie przyporządkowuje żadnej z kar określonym przewinieniom dyscyplinarnym, co wiąże się z brakiem typizacji tych ostatnich. Jedynie upomnienie powiązane zostało w art. 214 ust. 2 z kategorią "przewinienia mniejszej wagi", ale nie jest to szczególnie istotna wskazówka, skoro już z wyliczenia kar w art. 212 p.sz.w. wynika, iż upomnienie jest karą najłagodniejszą. Trzy pierwsze kary - upomnienie, nagana i nagana z ostrzeżeniem - charakteryzują się brakiem wymierności w czasie, ich dolegliwość ogranicza się do samego potępienia obwinionego, co można porównać z naganą w prawie wykroczeń. Następnie wymieniona w katalogu kara zawieszenia w określonych prawach studenta polega na czasowym pozbawieniu obwinionego możliwości wykonywania praw składających się na status studenta, określonych w orzeczeniu komisji dyscyplinarnej. Natomiast kara wydalenia z uczelni polega na pozbawieniu statusu studenta. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 4 p.sz.w., jest podstawą do skreślenia studenta z listy studentów. Wbrew obiegowym opiniom kara ta nie łączy się - ani ex lege, ani z mocy szczególnej decyzji - z pozbawieniem prawa do studiowania na innych uczelniach, ani też nie ma charakteru "dożywotniego" w zakresie studiowania na uczelni, na której została orzeczona (art. 222 p.sz.w.). Dodać również przyjdzie, że kara z art. 212 pkt 5 p.sz.w. może być orzeczona tylko przez komisję dyscyplinarną.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Politechniki Opolskiej z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów ww. uczelni z dnia 4 lipca 2016 r., którym uznano Ł. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, zwanej dalej ustawą), tj. przestępstwa posiadania substancji psychotropowych w postaci: proszku 0,801 grama netto i proszku o masie 0,116 grama netto zawierających amfetaminę w postaci soli, kartoniki w łącznej ilości 533 sztuk - zawierających substancję psychotropową w postaci 2C-I (2,5 - dimetoksy-4-jodofenyloamina) o masie łącznej ok. 291 mg; kartoniki w ilości łącznej 1552,5 sztuk zawierające substancję psychotropową w postaci DMT (N,N-dimetyloptryptamina), za które wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
W świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Odwoławczej Komisji posiada zwięzłe uzasadnienie, które w sposób wystarczający odnosi się do istotnych okoliczności sprawy i zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu, jak i powielonych w skardze. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że przyczyną uznania Ł.S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, uchybienie godności studenta i dobrego imienia uczelni, w tym dobrych obyczajów akademickich oraz wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni, było dopuszczenie się czynu, polegającego na posiadaniu substancji psychotropowych. Zauważyć również należy, że zaskarżone orzeczenie zapadło w oparciu o zeznania świadków, wyjaśnienia obwinionego oraz wyrok Sądu Rejonowego warunkowo umarzający postępowanie wobec skarżącego. Komisja Dyscyplinarna, wymierzając skarżącemu karę wyjaśniła nadto podstawy, którymi się kierowała, akcentując przy tym, iż uwzględniono nie tylko przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ale również Regulamin Studiów obowiązujący na Politechnice Opolskiej, zgodnie z którym każdy student zobowiązany jest postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem i Regulaminem Studiów oraz przestrzegać przepisy i zasady współżycia społecznego (§ 5 pkt 1 i 2 ww. Regulaminu). W związku z powyższym zgodzić należało się z Komisją Dyscyplinarną, że obwiniony nie tylko złamał prawo, ale jako student nie dopełnił zobowiązań wynikających z roty ślubowania określonej w § 101 ust. 3 Statutu Politechniki Opolskiej. Stosownie do treści przywołanego przepisu, student Politechniki Opolskiej składając ślubowanie zobowiązał się strzec godności akademickiej, dobrego imienia Politechniki Opolskiej, wytrwale zdobywać wiedzę oraz stale ją pogłębiać, dociekać prawdy, głosić ją oraz dawać jej świadectwo swoim postępowaniem, przestrzegać zasad tolerancji międzyludzkiej, powstrzymywać się od zażywania środków odurzających, okazywać szacunek nauczycielom akademickim i pracownikom uczelni oraz kolegom.
Niezależnie od powyższego, skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił również zarzutu skarżącego, odnoszącego się do niedostatecznego rozważenia przez Komisję okoliczności sprawy, w tym przemawiających na korzyść obwinionego. Zważyć bowiem należy, że skarżący nie kwestionuje faktu popełnienia przypisywanego mu czynu, a sprzeciwia się jedynie rodzajowi wymierzonej kary, uznając ją za niesprawiedliwą i nieadekwatną do stopnia zarzucanego czynu. W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, trafne jest stanowisko organów, iż wymierzona kara jest adekwatna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Dostrzec także trzeba, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, obie Komisje orzekające nie mówiły o "zażywaniu" lecz o "posiadaniu" przez skarżącego środków odurzających. Stwierdzenie to pokrywa się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w [...] wyrażonym w wyroku z dnia [...]., sygn. akt [...], warunkowo umarzającym postępowanie karne wobec skarżącego na okres próby 2 lat oraz zobowiązującym obwinionego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości 3.500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zauważyć bowiem należy, że warunkowe umorzenie postępowania karnego w stosunku do skarżącego nie świadczy o braku winy w popełnieniu zarzucanego mu czynu posiadania substancji psychotropowych. Z przepisu art. 66 § 1 Kodeksu karnego wynika bezspornie, że zastosowanie przez Sąd instytucji warunkowego umorzenia postępowania możliwe jest wyłączenie wówczas, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karnego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunk osobiste oraz dotychczasowy sposób życia, uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowanie będzie on przestrzegał porządku prawnego. W świetle przywołanej regulacji stwierdzić przyjdzie, że tylko wyrok uniewinniający przesądza o braku winy popełnienia zarzucanego czynu, a taki wyrok w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego nie zapadł.
W tym stanie rzeczy, wobec ustalonego w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że kara wydalenia z uczelni jest uzasadnioną karą, adekwatną do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia skarżącego, gdyż w niniejszej sprawie pełni ona funkcję usunięcia skutków naruszenia prawa i respektowania dobrych obyczajów akademickich oraz poszanowania godności studenta Politechniki Opolskiej. Dokonując powyższej oceny Komisje nie naruszyły art. 4 K.p.k., statuującego zasadę obiektywizmu organów procesowych oraz nie uchybiły uregulowanej w art. 7 K.p.k. zasadzie swobodnej oceny dowodów, mających w sprawie zastosowanie na podstawie odesłania zawartego w art. 223 p.sz.w. Zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego, w związku z tym jego usunięcie z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowoadministracyjne dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu Komisje (organy) naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W kontrolowanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia, co jest wyłącznym kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. W ocenie Sądu, motywy orzeczeń wydanych w tej sprawie odzwierciedlają i wyjaśniają tok rozumowania prowadzący do zastosowania przytoczonych w nich przepisów prawa materialnego.
Reasumując, zdaniem Sądu, Odwoławcza Komisja dowiodła, że skarżący swym zachowaniem wyczerpał znamiona czynu zabronionego, nie dochował zobowiązań wynikających z roty ślubowania, a to należało uznać za naganne oraz uchybiające godności studenta i jednocześnie skutkowało naruszenie zasad etycznych i dobrych obyczajów akademickich oraz wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni. Godzi się również podkreślić, że od studentów uczelni oczekiwać należy szczególnie jednoznacznie etycznych zachowań i żadne powody nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zachowań naruszających prawo i podważających wiarygodność członka społeczności studenckiej i akademickiej, a tym samym wpływać na zastosowanie łagodniejszej kary dyscyplinarnej.
W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym Sąd oddalił skargę, stosując art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło