II SA/Op 587/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz Syndyka masy upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 20 lipca 2012 r., B Sp. z o.o. [...] Spółka komandytowa z siedzibą w [...] (dalej również Spółka B) wystąpiła do Wójta Gminy Tarnów Opolski o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...]" na działkach nr a k.m. [...] oraz b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, o, p k.m. [...] obręb [...]. Wójt Gminy Tarnów Opolski decyzją z dnia 6 maja 2013 r., nr [...], ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, objętego ww. wnioskiem. Decyzja ta doręczona została stronom postępowania, a ponadto obwieszczenie o jej wydaniu zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Tarnów Opolski i na tablicy ogłoszeń sołectwa [...] oraz opublikowane na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej organu w dniu 6 maja 2013 r. Decyzja powyższa została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 października 2013 r., nr [...], wydaną na skutek odwołania wniesionego przez A S.A. z siedzibą w [...] (dalej również Spółka A), która nie była uznana za stronę postępowania przed organem pierwszej instancji. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji Kolegium stwierdziło, że Spółka A uzyskała decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 1 sierpnia 2012 r., nr [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "[...]" na działkach nr a k.m. [...], h, g, f, b, d, r, e, c k.m. [...] obręb [...]. Zdaniem Kolegium, Spółce A przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku Spółki B, gdyż A S.A. wywodzi swój interes prawny z realnego, w jej ocenie, negatywnego wpływu planowanej inwestycji na jej inwestycję. Kolegium wskazało, że nieruchomość, na której ma być realizowana planowana inwestycja Spółki B, nie tylko sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja A S.A., ale ulokowana będzie w części na tych samych działkach, co inwestycja A S.A. Według Kolegium, pomijając Spółkę A w postępowaniu i nie przyznając jej legitymacji procesowej, organ pierwszej instancji naruszył prawo w sposób istotny, gdyż wydana decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. i orzeczenie winno być uchylone przez organ odwoławczy, bowiem strona w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji była pozbawiona możliwości obrony swoich praw (art. 10 § 1 K.p.a.). Kolegium dodało, że odwołanie Spółki A zostało wniesione w terminie 14 dni liczonym od daty publicznego ogłoszenia, a następnie przytoczyło przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013, poz. 1235), zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), zwane dalej też rozporządzeniem. Powołując się na art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy, wskazało na obowiązek przeanalizowania przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie tylko rodzaju planowanej inwestycji, ale także jej powiązania z innymi znajdującymi się w obszarze, na który będzie oddziaływać. Według Kolegium, organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji nie odnosi się do powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności do ewentualnego kumulowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem realizowanym przez A S.A., objętym decyzją Wójta Gminy Tarnów Opolski o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 1 sierpnia 2012 r. Takich rozważań brak jest również w samym raporcie oddziaływania na środowisko, który ogranicza się do analizy oddziaływania przedsięwzięcia planowanego przez Spółkę B, z pominięciem opisu przedsięwzięcia Spółki A i analizy ewentualnych powiązań oraz ewentualnej kumulacji oddziaływań z tym przedsięwzięciem. Z tych względów Kolegium przyjęło, że organ pierwszej instancji dopuścił się obrazy reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję przez Spółkę B, akceptując przedstawiony w zaskarżonej decyzji pogląd organu odwoławczego odnośnie zachowania terminu do wniesienia odwołania przez A S.A., a nadto uznał za prawidłowe stanowisko Kolegium, że A S.A., której Wójt Gminy Tarnów Opolski nie zaliczył do kręgu stron postępowania i nie doręczył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 6 maja 2013 r., przysługuje przymiot strony. W uzasadnieniu Sąd wskazał na aspekty prawne dotyczące legitymacji A S.A. w postępowaniu administracyjnym. W tym zakresie jednoznacznie podzielił pogląd Kolegium, że A S.A. przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu, gdyż swój interes prawny wywodzi ona z realnego negatywnego wpływu inwestycji na inwestycję tej spółki. Sąd stwierdził, że Kolegium zauważyło, iż, nieruchomość, na której jest realizowana planowana inwestycja nie tylko sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja A S.A. pn. "[...]" w miejscowości [...], ale w części ulokowana będzie na tych samych działkach, co inwestycja A S.A. Sąd podkreślił, że ta okoliczność została pominięta przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 6 maja 2013 r. Dodatkowo Sąd dostrzegł, że organ pierwszej instancji pominął całkowicie okoliczność, iż w okresie od 5 lipca do 1 sierpnia 2012 r. prowadził odrębnie postępowania w identycznym de facto przedmiocie, z wniosku dwóch inwestorów, zakończone odmiennymi decyzjami, mimo że oba wnioski dotyczyły ingerencji w środowisko na tym samym progu wodnym rzeki [...]. Następnie, uwzględniając przepisy art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy, Sąd stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu ważne jest nie tylko przeanalizowanie rodzaju planowanej inwestycji, ale także jej powiązanie z innymi znajdującymi się w obszarze, na który będzie oddziaływać - mając na względzie nieuniknioną przecież w takich przypadkach kumulację oddziaływań na środowisko. Stosownie do tego, za słuszną uznał ocenę Kolegium, że ustalając w decyzji z dnia 6 maja 2013 r. na rzecz B Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania na wykonanie elektrowni wodnej, organ pierwszej instancji nie odniósł się do powiązań planowanego przedsięwzięcia z innym przedsięwzięciem. W szczególności nie odniósł się do skumulowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem, jakie zamierza zrealizować A S.A. w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 1 sierpnia 2012 r. Podsumowując dokonaną w sprawie ocenę, Sąd wskazał, że stwierdzone naruszenie art. 7, art. 28 i art. 77 § 1 K.p.a. uzasadniało podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a. W prowadzonym ponownie postępowaniu Wójt Gminy Tarnów Opolski uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 16 września 2014 r. oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 10 października 2014 r., stwierdzające brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Następnie organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia 27 października 2014 r. o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po czym zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2014 r. poinformował strony postępowania, w tym także A S. A., o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...], Wójt Gminy Tarnów Opolski, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ust. 2 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia pn. "[...]". Decyzję doręczono stronom postępowania, w tym m.in. A S.A. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł syndyk masy upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy poprzez stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, pomimo że na skutek inwestycji nastąpi skumulowanie oddziaływań "z inwestycją A S.A. w upadłości likwidacyjnej". Ponadto wskazał na naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. w skutek niepodjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na odwołanie, Spółka B wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji wskazując, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. Wyjaśniła, że na obszarze oddziaływania planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia nie występują żadne inne przedsięwzięcia, których kumulatywne oddziaływanie na środowisko winno być przedmiotem analizy organu. Inwestycje obydwu Spółek zostały bowiem zaplanowane na tych samych działkach gruntu, co wyklucza możliwość jednoczesnego współistnienia tych inwestycji. Ponadto, Spółka A nie ma możliwości pozyskania tytułów prawnych do działek wymienionych w uzyskanej przez nią decyzji środowiskowej z dnia 1 sierpnia 2012 r., gdyż tytuł prawny do tych działek przysługuje wnioskodawcy - Spółce B. To z kolei powoduje, że Spółce A nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, skoro wydana na jej rzecz decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przyznaje jej żadnych praw podmiotowych mogących być źródłem interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 28 K.p.a. Decyzją z dnia 30 września 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na regulacje ustawy znajdujące zastosowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie stron tego postępowania, zgodnie z art. 28 K.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego obowiązującego w sprawie, jest oddziaływanie inwestycji na środowisko. Wobec tego, w celu ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przymiot strony w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą bowiem posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, w tym władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności. Ponadto, oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie, stronami w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej będą również inne podmioty, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Przymiot strony w postępowaniu będą posiadały jednak tylko te podmioty, których prawa wynikające z dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości, planu zagospodarowania przestrzennego lub ewentualnie innych przepisów, będą godziły oddziaływania powstałe na skutek realizacji przedsięwzięcia wymagającego określenia uwarunkowań środowiskowych. Odnosząc się do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, Kolegium stwierdziło, że uzyskanie przez Spółkę A decyzji "środowiskowej" z dnia 1 sierpnia 2012 r., dotyczącej planowanego przedsięwzięcia, nie czyni z niej strony toczącego się obecnie postępowania, nawet w sytuacji, gdy lokalizacja obu planowanych inwestycji, wskazana przez wnioskodawcę i wcześniej przez odwołującego się, jest w znacznej części tożsama (działka nr a z k.m. [...], oraz działki o numerach: h, g, f, b, d, e, c k.m. [...], obręb [...]). Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podobnie jak wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, złożyć bowiem może każdy podmiot. Nie wymaga się przy tym żadnego powiązania wnioskodawcy z nieruchomością np. poprzez prawo własności. W przedmiotowej sprawie odwołująca się Spółka A, mimo że dysponuje opisaną decyzją środowiskową, to nie posiada żadnego tytułu prawnego do działek inwestycyjnych, jak i działek sąsiednich, czy pozostających w oddziaływaniu planowanej inwestycji, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. To z kolei powoduje, że w sprawie krąg stron został ustalony nieprawidłowo, a skierowanie przez organ pierwszej instancji decyzji do podmiotu, który nie był stroną w sprawie, wyczerpuje przesłanki mogące - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. - skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skuteczne wniesienie odwołania powoduje jednak, że nie ma potrzeby uruchamiania trybu nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji dotkniętej wadą, gdyż istnieje możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji w toku instancji (tryb odwoławczy). Na marginesie organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że uzyskane w toku postępowania postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 10 października 2014 r., jakkolwiek rozstrzyga o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez wnioskodawcę, to jego uzasadnienie odnosi się do innej inwestycji, co może budzić wątpliwości w odniesieniu do przedmiotu objętego wydanym postanowieniem. Nie godząc się z powyższą decyzją, syndyk masy upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] wniósł Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 i art. 6 K.p.a., przez przyjęcie, że skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania oraz art. 8 K.p.a. wskutek przyjęcia przez organ dwóch skrajnie różnych stanowisk w przedmiocie dysponowania przez skarżącego przymiotem strony. Argumentując podniesione zarzuty wskazał, że w uzasadnieniu wcześniejszej decyzji z dnia 31 października 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wyraźnie przyjęło, że Spółce A przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż interes prawny wywodzi ona z realnego wpływu planowanej inwestycji na jej inwestycję. Z treści odwołania A S.A. wynika, że wpływ planowanej inwestycji na prawnie chroniony interes Spółki będzie ewidentny i dlatego bez znaczenia w tej sytuacji jest argument dotyczący braku tytułu prawnego (własności) do działek, na których A S.A. realizuje inwestycję. Konkretny interes prawny tego podmiotu wynika bowiem z decyzji środowiskowej z dnia 1 sierpnia 2012 r. Skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, gdyż uznało, że odwołanie wniesione zostało przez podmiot niebędący stroną w sprawie i jest to pierwsza decyzja wydana w toku niniejszego postępowania, w której został zakwestionowany przymiot A S.A. (Syndyka) jako strony postępowania. Sprzeciwiając się stanowisku organu odwoławczego i wywodząc posiadanie przymiotu strony postępowania, skarżący podniósł, że organ może zmienić pogląd odnośnie treści prawidłowego rozstrzygnięcia, ale taką zmianę musi dokładnie uzasadnić, szczególnie wówczas, gdy zmienia pogląd w decyzjach wydanych w stosunku do tego samego adresata. Skarżący zarzucił, że zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, stanowi niewątpliwie naruszenie art. 8 K.p.a. Prezentując w zaskarżonej decyzji skrajnie odmienny pogląd w przedmiocie statusu skarżącego, Kolegium nie wskazuje natomiast dlaczego zmiana taka zaistniała. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium wyjaśniło, że skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do działek inwestycyjnych oraz do działek sąsiednich i pozostających w oddziaływaniu planowanej inwestycji, a tylko istnienie takich okoliczności pozwoliłoby skarżącemu uczestniczyć, jako stronie, w przedmiotowym postępowaniu. Odpowiedź na skargę złożył również uczestnik postępowania - Spółka B, wnosząc o uwzględnienie skargi. Spółka podzieliła pogląd Kolegium odnośnie braku legitymacji skarżącego do bycia stroną prowadzonego postępowania, wywiodła jednak, że taka ocena powinna skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., a nie uchyleniem decyzji zaskarżonej przez nieuprawniony do tego podmiot. Ponadto Spółka B wskazała, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi, który nie jest stroną postępowania, nie powinno zostać zakwalifikowane przez Kolegium jako okoliczność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż wprawdzie stanowi ona o naruszeniu przepisów postępowania, jednakże nie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie. Wniesienie środka zaskarżenia przez osobę nieposiadającą przymiotu strony skutkuje natomiast umorzeniem wszczętego z jej wniosku postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd z zastrzeżeniem art. 57a, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także z powodu uchybień, które wziął pod uwagę z urzędu, innych niż te, jakie zostały podniesione przez skarżącego. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza z kolei nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, a stosowanie do art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w tym w związku z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Podkreślić w związku z tym już na wstępie trzeba, że jakkolwiek zaskarżona decyzja została wydana w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, to z uwagi na kasacyjny charakter tego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozważań Sądu nie były kwestie merytoryczne dotyczące rozstrzygnięcia o potrzebie, bądź braku istnienia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego postępowaniem, pn. "[...]" i wydania decyzji środowiskowej. Badanie zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., rozstrzygającej o uchyleniu decyzji organu pierwszej i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, sprowadza się bowiem przede wszystkim do rozważenia legalności oceny organu odwoławczego w kontekście zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie przez ten organ od ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji. Podkreślenia wymaga bowiem, że zasadniczym celem postępowania odwoławczego, wynikającym z ustalonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie kończącego ją rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Decyzja określona w art. 138 § 2 K.p.a. stanowi natomiast wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jej wydanie dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo. Według komentowanego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To oznacza natomiast, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą do podjęcia omawianego rozstrzygnięcia. Wymagane jest bowiem jednoczesne wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Ta przesłanka nawiązuje z kolei do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym granice kompetencji tego organu określone w art. 136 K.p.a. Jeśli więc przeprowadzenie jednego lub kilku dowodów w ramach art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wówczas podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszenie tego przepisu, a także art. 12 K.p.a., w którym określona została zasada szybkości postępowania. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie znajdował zastosowania wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena. Uznać bowiem należy, że przywołany przepis może mieć zastosowanie jedynie do takich przypadków, gdy wydanie prawidłowej decyzji bez ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, albo w znacznej części nie jest możliwe. Zauważyć też trzeba, że decyzja, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., podobnie jak i decyzje określone w art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a., może być wydana jedynie w wyniku skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Dwuinstancyjność postępowania jest bowiem oparta na zasadzie skargowości, stąd nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania odwoławczego z urzędu. Oznacza to, że organ odwoławczy tylko w przypadku skutecznie wniesionego odwołania może przystąpić do rozpatrzenia sprawy i dokonać oceny odnośnie prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz konieczności wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zgodnie natomiast z art. 127 § 1 K.p.a., legitymacja do wniesienia odwołania przysługuje jedynie stronie postępowania. Tylko strona może zatem skutecznie wszcząć postępowanie odwoławcze. Nieposiadanie przez wnoszącego odwołanie legitymacji procesowej stanowi przeszkodę dla organu odwoławczego, który nie może przystąpić do dokonywania ustaleń w zakresie stanu faktycznego i jego oceny oraz merytorycznego rozpoznania sprawy. W takim przypadku prowadzenie postępowania odwoławczego staje się bezprzedmiotowe i konieczne jest podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Stosownie do art. 105 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem umorzyć postępowanie w każdym przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza z kolei brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą wynikać tak z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. W przypadku postępowania odwoławczego, bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną. Zaakcentowania wymaga, że organy administracji na każdym etapie postępowania zobowiązane są do badania legitymacji stron postępowania. Dopuszczenie danego podmiotu przez organ pierwszej instancji do udziału w prowadzonym przez niego postępowaniu i doręczenie mu decyzji nie powoduje natomiast, że staje się on stroną tego postępowania i nabywa prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Uwzględniając poczynione rozważania, w ocenie Sądu stwierdzić trzeba, że przedstawione w zaskarżonej decyzji motywy rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. pozostają w oczywistej, wewnętrznej sprzeczności i są nie do pogodzenia z zasadą praworządności określoną w art. 6 K.p.a. Pomijając chwilowo kwestię dotyczącą oceny legitymacji strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym, która omówiona zostanie w dalszym ciągu rozważań, dostrzec przyjdzie, że rozstrzygając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., Kolegium jako przesłankę zastosowania tego przepisu wskazało nieprawidłowe ustalenie stron postępowania przez organ pierwszej instancji, a to w związku z uznaniem za stronę podmiotu wnoszącego odwołanie, który zdaniem Kolegium nie posiada legitymacji w tym postępowaniu. Ustalając, że wnoszący odwołanie nie miał przymiotu strony postępowania, Kolegium uznało przy tym, że doręczenie decyzji odwołującemu wyczerpywało przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Przyjęło też, że wobec skutecznego wniesienia odwołania, decyzję dotkniętą taką wadą można było wyeliminować z obrotu prawnego w toku instancji. W świetle przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a., okoliczność uznania przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania podmiotu pozbawionego legitymacji w tym przedmiocie, sama w sobie - jeśli nie jest związana lub nie występuje obok niej inna kwestia rzutująca na konieczność wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie ww. przepisu. Dlatego, skoro Kolegium w zaskarżonej decyzji nie wskazało na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. tylko z tego powodu, że za stronę postępowania uznano podmiot, który według oceny organu odwoławczego nie posiadał interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu. Nie może ponadto zostać uznany za prawidłowy pogląd Kolegium, że przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. wyczerpuje doręczenie decyzji takiemu podmiotowi w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie rozstrzyga o jego uprawnieniach i obowiązkach. Określone w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie rozumieć bowiem należy jako rozstrzygnięcie decyzją o prawach i obowiązkach takiej osoby, a nie jako samo doręczenie jej decyzji. Przesłanka wynikająca z komentowanego przepisu nie zaistnieje więc wówczas, gdy rozstrzygnięcie decyzji dotyczy praw i obowiązków podmiotu będącego stroną postępowania, a decyzja ta doręczona zostanie podmiotowi, który nie ma w postępowaniu interesu prawnego. W niniejszej sprawie orzeczenie organu pierwszej instancji dotyczyło natomiast sytuacji prawnej innego niż odwołujący się podmiotu i w zakresie interesu prawnego tegoż podmiotu, związanego z inwestycją objętą wnioskiem, rozstrzygało o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego, w ustalonym przez organ stanie faktycznym nie było podstaw do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Dostrzec też trzeba, że ustalając brak legitymacji po stronie wnoszącego odwołanie, Kolegium jednocześnie stwierdziło dopuszczalność wniesionego przez niego odwołania i na tej podstawie podjęło rozstrzygnięcie określone w art. 138 § 2 K.p.a., podczas gdy w świetle art. 127 § 1 K.p.a., ustalenie braku legitymacji odwołującego powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, przeprowadzoną przez Kolegium ocenę w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. należało uznać za dowolną i naruszającą wskazane wyżej przepisy procedury administracyjnej. Organ ten dokonał ustaleń wewnętrznie sprzecznych, tj. z jednej strony stwierdził, że odwołujący nie ma przymiotu strony, a jednocześnie uznał wniesione przez niego odwołanie za dopuszczalne. Ponadto, przyjął błędne założenie i dokonał nieprawidłowej oceny co do tego, że doręczenie decyzji podmiotowi nieposiadającemu przymiotu strony wyczerpuje przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie decyzji nie odnosi się do uprawnień i obowiązków tego podmiotu. Co więcej, organ odwoławczy nie wykazał także, aby konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nieprawidłowości te, zdaniem Sądu, doprowadziły do wydania decyzji, która w świetle art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 3 i § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia legalności działania organu. Dlatego kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie mógł nie zwrócić w pierwszej kolejności uwagi na powyższe nieprawidłowości. Zasadnicza wadliwość zaskarżonej decyzji organu odwoławczego dotyczyła natomiast ustaleń i poglądów Kolegium w kwestii braku legitymacji skarżącego do bycia stroną postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, na podstawie wniosku złożonego przez Spółkę B w dniu 5 lipca 2012 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...]". Zwrócić należy uwagę, że specyfiką niniejszego postępowania jest orzekanie w warunkach związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w granicach niniejszej sprawy, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. Dostrzec bowiem trzeba, co umknęło uwadze Kolegium, że działania organów podejmowane w sprawie z wniosku Spółki B z dnia 5 lipca 2012 r. były już przedmiotem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiadał się w prawomocnym wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Op 9/14, w związku ze skargą wniesioną przez Spółkę B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2013 r., uchylającą decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 6 maja 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia objętego ww. wnioskiem. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę, na skutek czego doszło do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji i wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji. W tym miejscu podać należy, że na zasadzie art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyrażona w tym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Omawiany przepis ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w razie zmiany stanu prawnego. Poza tym przyjąć można, że odstąpienie od wiążącej oceny będzie także dopuszczalne w przypadku wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, a nadto w wypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny. Rozstrzygnięcie poddane ponownej kontroli sądowoadministracyjnej należy uznać więc za niezgodne z prawem wówczas, gdy nie uwzględnia wytycznych i oceny sądu przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Z uzasadnienia wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, jednoznacznie wynika, że Sąd podzielił ocenę Kolegium, dokonaną w kontrolowanej wówczas decyzji, iż w sprawie zainicjowanej wnioskiem Spółki B z dnia 5 lipca 2012 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przysługuje Spółce A przymiot strony. Nie jest zasadne w tym miejscu przytaczanie całości argumentacji przedstawionej przez Sąd w tym zakresie, gdyż została ona wskazana w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Należy natomiast podkreślić, że w omawianym wyroku Sąd przesądził o istnieniu po stronie A S.A. przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku Spółki B i zaakceptował stanowisko Kolegium, że swój interes prawny Spółka A wywodzi z realnego negatywnego wpływu inwestycji objętej wnioskiem Spółki B na jej inwestycję. Ze względu na omówiony wyżej zasięg oddziaływania wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, którym objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, należy przyjąć, że sformułowana w nim została wiążąca w sprawie ocena prawna oraz został wytyczony kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Te okoliczności mają w świetle art. 153 P.p.s.a. zasadnicze znaczenie również przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd w niniejszym postępowaniu, dotyczącym oceny legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu uchylającej decyzję wydaną przez Wójta Gminy Tarnów Opolski w związku z ponownym rozpatrywaniem wniosku B Sp. z o.o. z dnia 5 lipca 2012 r. wskutek uchylenia poprzedniej decyzji tego organu z dnia 6 maja 2013 r. decyzja skontrolowaną przez Sąd w wyroku z dnia 24 czerwca 2013 r. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę dokumentację, jaką dysponował organ odwoławczy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny dotyczącej interesu prawnego A S.A., sformułowanej w powyższym wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do zmiany stanu prawnego będącego podstawą oceny prawnej Sądu, jak również nie została ujawniona żadna zmiana w zakresie okoliczności faktycznych, zaistniała po wydaniu poprzedniego wyroku, mogąca mieć znaczenie dla oceny legitymacji skarżącego. Nie zaistniały zatem okoliczności mogące uzasadniać nieaktualność oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku, wyłączające obowiązek zastosowania normy z art. 153 P.p.s.a. zarówno przez organ, jak i przez Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. Wyrok ten nie został też wzruszony w przewidzianym trybie i pozostaje prawomocny. W tej sytuacji, rozpatrując ponownie sprawę zainicjowaną wnioskiem Spółki B w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu obowiązane było uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyroku, by nie narazić się na zarzut naruszenia zasady określonej w art. 153 P.p.s.a. Ocena ta niewątpliwie determinowała również stanowisko, jakie organ ten powinien zająć w kwestii legitymacji skarżącego. Powyższą oceną prawną związany był również i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dlatego dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej Sądu, czym naruszył art. 153 P.p.s.a. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że w sposób nieuprawniony Kolegium uznało, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie ma przymiotu strony, podczas gdy na podstawie oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, należało w niniejszej sprawie przyjąć, że skarżącemu przymiot strony przysługuje. Skoro kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta, to brak było podstaw do dokonywania w tym zakresie przez Kolegium ponownych - i do tego sprzecznych z powyższą oceną Sądu - ustaleń. Podkreślić natomiast trzeba, że w zaskarżonej decyzji Kolegium pominęło fakt wydania wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. zarówno w stanie faktycznym, jak i przy rozpatrzeniu sprawy; kwestie te nie były też podnoszone przez skarżącego. Niemniej jednak, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., okoliczność naruszenia przez organ wiążącej oceny prawnej wyrażonej w uprzednim orzeczeniu Sądu musiała zostać uwzględniona z urzędu przez skład orzekający w niniejszej sprawie, niezależnie od tego, czy została ona podniesiona w skardze. Reasumując, przeprowadzona w sprawie kontrola legalności wykazała, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium dokonało nieprawidłowej oceny, która narusza przepisy art. 127 § 1, art. 138 § 2 i art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., jak również jest sprzeczna z wiążącą w sprawie oceną zawartą w prawomocnym wyroku sądu, przez co narusza art. 153 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 153 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku, o kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi, orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł, ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz zwrot równowartości uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, przy uwzględnieniu oceny prawnej przedstawionej przez Sąd w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14. W szczególności, Kolegium zobowiązane będzie uwzględnić fakt, że skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania i wobec tego prawidłowo zapewniono tej stronie udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a jej odwołanie, jako dopuszczalne, podlega rozpoznaniu.