II SA/Op 594/14

PostanowienieWSA w Opolu2015-01-29

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, leżąca, wymagająca pomocy osób trzecich, z ograniczonymi dochodami i znacznymi wydatkami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca, będący osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, leżącą, z ograniczonymi dochodami i znacznymi wydatkami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu radcy prawnego z urzędu. Sytuacja materialna i bytowa wnioskodawcy, w tym jego niezdolność do pracy zarobkowej i konieczność wsparcia osób trzecich, uzasadniają przyznanie pomocy prawnej w celu zapewnienia mu możliwości prowadzenia postępowania sądowego.
Stan faktyczny
M. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wnioskodawca podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, leżącą, z ograniczonymi dochodami (renta inwalidzka, zasiłek pielęgnacyjny) i znacznymi wydatkami (leki, rehabilitacja, alimenty). Wskazał również, że jego rodzina posiada mieszkanie o znacznej powierzchni. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono M. T. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: ustanowić M. T. radcę prawnego. M. T. wnioskiem z dnia 28 stycznia 2015 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...]. Uzasadniając swoje żądanie podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, leżącą, wymagającą przy codziennych czynnościach pomocy osób trzecich. Niepełnosprawność wnioskodawcy polega na ograniczeniach ruchowych, uszkodzeniu narządu wzroku (widzi jedynie połową prawego oka). Z powyższych względów nie jest w stanie samodzielnie prowadzić czynności związanych z wniesioną skargą, stąd wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest zasadny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i ojcem, a dochodami tego gospodarstwa są: renta inwalidzka skarżącego w wysokości 1.011,00 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 206,76 zł, zasiłek opiekuńczy otrzymywany przez matkę skarżącego w wysokości 520 zł oraz emerytura ojca skarżącego w wysokości 998,44 zł. Dalej podał, że członkowie jego rodziny posiadają mieszkanie o powierzchni 118,37 m². Skarżący stwierdził także, że ponosi wydatki z tytułu zakupu leków, rehabilitacji, a także obowiązku alimentacyjnego wobec swojego syna – M. (urodzonego w 2004 r.). Miesięcznie koszty te wynoszą ok. 580 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika), a zatem stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy z kolei rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, dostępne na stronie internetowej: www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej wnioskodawcy opierając się na oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że po pierwsze, sam formularz wniosku uwzględnia swym zakresem, stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji wnioskodawcy. Ponadto, okoliczności związane z jego sytuacją bytową, które podniesione zostały we wniosku, znalazły potwierdzenie w treści zaskarżonej decyzji, a także w aktach administracyjnych sprawy, w tym w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności. Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie ekonomię postępowania, uznał o braku konieczności wzywania wnioskodawcy w trybie art. 255 P.p.s.a., do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia stosownych dokumentów. Referendarz przyjął zatem, że wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy i jego członków rodziny oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie dają podstaw do wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Pogląd o konieczności udzielenia pomocy potęguje także okoliczność, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy zarobkowej, wymagającą wsparcia osób trzecich. Wobec tego, przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło