II SA/Op 6/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej postanawia: przyznać radcy prawnemu M. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B. O., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Op 6/14, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił B.O. radcę prawnego z urzędu, w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2013 r., nr [...]. Na podstawie wydanego orzeczenia, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu, na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radca prawny M. C., wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego w [...]. Pismem procesowym z dnia 8 kwietnia 2014 r., pełnomocnik przystąpił do sprawy oraz wniósł m.in. zarzuty do zaskarżonej decyzji. Wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, a także o zwrot poniesionych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalił skargę, a na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, Sąd II instancji, skargę tę oddalił. Zarówno na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, jak również w skardze kasacyjnej pełnomocnik ponowił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostało pokryte w całości (k-78 akt). Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 5 maja 2016 r. wynika, że pełnomocnik nie był obecny na rozprawie (k-97 akt). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 250 P.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.), któro ma zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Stosownie bowiem do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zważyć przeto należy na § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b przywołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., który stanowi, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji – za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponadto, na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia, przedmiotowa opłata podlega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zasądzając opłatę za czynności pełnomocnika z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1). Ustawodawca pozostawił zatem możliwość uwzględnienia przez sąd pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego (por.: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt III AKz 643/09, LEX nr 553823). Podwyższenie wynagrodzenia ponad stawki minimalne jest natomiast możliwe po wykazaniu przez pełnomocnika, że znajduje to uzasadnienie w rodzaju i stopniu zawiłości sprawy oraz niezbędnym nakładzie pracy pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego, wyrazem udzielenia pomocy prawnej w niniejszej sprawie przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, jest sporządzenie pisma procesowego z dnia 8 kwietnia 2014 r., a także reprezentowanie skarżącego na rozprawie przed Sądem I instancji. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, niezależnie od ww. czynności, pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną na zapadły w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wobec tego, na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b i § 2 ust. 3 rozporządzenia, należało przyznać radcy prawnemu wynagrodzenie za reprezentację skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu (240 zł) oraz w postępowaniu w drugiej instancji (120 zł). Należną kwotę 360 zł należało podnieść o kwotę podatku VAT (23%), czyli o 82,80 zł. Referendarz sądowy nie znalazł podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie zwiększonej stawki wynagrodzenia, bowiem w ocenie rozpoznającego wniosek, podjęte przez pełnomocnika czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności pełnomocnika, które należy zaliczyć do całokształtu działań, zmierzających do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji. Referendarz nie orzekł także o zwrocie wydatków, albowiem pełnomocnik nie wykazał ich poniesienia. W związku z powyższym, wobec poprawnego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zawierającego oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł o przyznaniu wynagrodzenia w wysokości, podanej jak w sentencji.