II SA/Op 6/19
WyrokWSA w Opolu2019-03-26
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania dyscyplinarnego wobec policjanta jest obligatoryjne, gdy został on zwolniony ze służby w trakcie trwania tego postępowania?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów może być prowadzone wyłącznie wobec osób pozostających w służbie. Zwolnienie policjanta ze służby powoduje, że postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego obligatoryjne umorzenie. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił orzeczenie pierwszej instancji i umorzył postępowanie dyscyplinarne, uwzględniając fakt zwolnienia skarżącego ze służby.Stan faktyczny
Skarżący, K. C., złożył skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, które uchyliło orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji i umorzyło postępowanie dyscyplinarne. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte wobec K. C. z powodu zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej. W trakcie postępowania K. C. został zwolniony ze służby w Policji. Organ odwoławczy uznał, że zwolnienie ze służby czyni postępowanie bezprzedmiotowym i umorzył je. Skarżący kwestionował prawidłowość postępowania, zarzucając m.in. naruszenie procedur i brak dostępu do akt.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.
K. C. złożył skargę na orzeczenie z dnia 19 października 2018 r., nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu wydane na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.), dalej też "ustawy" lub "ustawy o Policji", w którym organ odwoławczy uchylił orzeczenie z dnia 3 sierpnia 2018 r., nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Opolu i umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji.
Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
[...] K. C. [...] Wydziału [...] w [...] stanął pod zarzutem przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w dniu [...] w KPP [...] bez zgody Naczelnika Wydziału [...] KPP w [...], bądź osoby uprawnionej przebywał w pomieszczeniu służbowym nr [...], będąc na zwolnieniu lekarskim i pomimo kilkukrotnego polecenia przełożonego dotyczącego jego opuszczenia, nie chciał go opuścić, czym naruszył również zasady poprawnego zachowania oraz kultury osobistej;
tj o czyn z art. 132 ust 1,2,3 pkt. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji w zw z § 21 Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta ".
Postanowieniem nr [...] z dnia 20 marca 2018 r. Komendant Miejski Policji w Opolu, po uprzednim przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, które w ocenie przełożonego dyscyplinarnego, potwierdziły dopuszczenie się przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego, na podstawie art. 134 i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm.) wszczął przeciwko [...] K. C. postępowanie dyscyplinarne o nr [...], przedstawiając mu ww. zarzut.
W dniu 21 lipca 2018 r. na podstawie zebranego w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego, rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.
Na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia 3 sierpnia 2018 r. Komendant MiejskiPolicji w Opolu, w oparciu o zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy uznał, że obwiniony [...] K. C., dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego wymierzając karę nagany.
[...] K. C. w dniu 30 sierpnia 2018 r. złożył odwołanie wysyłając je za pośrednictwem platformy ePUAP do Komendy Miejskiej Policji w Opolu. Obwiniony zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 132 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ze względu na brak przesłanek uzasadniających przypisanie mu zachowania stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej;
2. naruszenie przepisów postępowania - art. 135f, 135g, 135i, 135j ustawy o Policji poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, uniemożliwienie zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego, zgłaszania wniosków o ich uzupełnienie, przeglądnięcia akt po wydaniu orzeczenia oraz zaniechanie badania i uwzględnienia okoliczności wskazujących na korzyść obwinionego, w szczególności wykluczających lub wskazujących na brak możliwości naruszenia przez niego dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej (np. poprzez zatajenie faktu przebywania obwinionego w jednostce w dniu [...] w godz. 7-19 i wykonywania zleconych zadań służbowych;
3. błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik postępowania.
K. C. wniósł o uchylenie orzeczenia nr [...] w całości, i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji zmianę rozstrzygnięcia postępowania dyscyplinarnego na uniewinnienie oraz ze względu na obligatoryjny charakter wyłączenia wynikającego z art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. wnosi o skierowanie sprawy do rozpatrzenia przez inną Komendę Wojewódzką Policji wskazaną przez Komendanta Głównego Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w Opolu decyzją z dnia 19 października 2018 r., nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z dnia 3 sierpnia 2018 r., nr [...] i umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniósł, że wniosek skarżącego o obligatoryjne wyłączenie KWP w Opolu wynikające z art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a., nie ma zastosowania do trybu postępowania dyscyplinarnego wynikającego z rozdziału 10 ustawy o Policji. Zgodnie z uregulowaniem art. 134c ustawy o Policji wyłączenia mają zastosowanie jedynie w następujących przypadkach:
"1. Przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:
1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;
2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;
3) był świadkiem czynu;
4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
2. Przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn.
3. O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny zawiadamiają niezwłocznie odpowiednio wyższego przełożonego dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego.
4. Wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym może nastąpić również na wniosek obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony.
5. Przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.
6. Wyższy przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym ".
W ramach prowadzonego przez KPP w [...] postępowania administracyjnego wydany został Rozkaz personalny nr [...] z dnia 29 czerwca 2018 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.), o zwolnieniu [...] K. C. ze służby w Policji z dniem [...] 2018 r., któremu na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes strony.
Organ zaznaczył, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego na podstawie przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji, jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 wymienionej ustawy). Ustawa o Policji nakazuje zakończyć postępowanie dyscyplinarne w sytuacji, gdy badanie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta jest niemożliwe lub staje się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięciem takim, określonym w art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (w pierwszej instancji) przerywającym bieg postępowania, jest umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Przesłanka obligująca przełożonego dyscyplinarnego do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, a więc bezwzględnego przerwania jej biegu zawarta została w art. 135j ust.4 ustawy o Policji.
W rozdziale 10 ustawy o Policji regulującym odpowiedzialność dyscyplinarną i karną ustawodawca odnosi się tę odpowiedzialność wyłącznie do policjantów pozostających w służbie.
Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazuje, że mogą być one dolegliwe wyłącznie dla osoby pozostającej w stosunku służbowym.
Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, iż dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania - policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. II SA/Wa 734/04).
Przełożony dyscyplinarny wydając w dniu 3 sierpnia 2018 r. zaskarżone orzeczenie o winie policjanta, nie wziął pod uwagę okoliczności, iż dniem [...] 2018 r. skarżący został zwolniony ze służby w Policji, na podstawie Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia 29 czerwca 2018 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...], któremu na podstawie art. 108 § 1 kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym z dniem [...] 2018 r. skarżący przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej, która odnosi się wyłącznie do tzw. czynnych policjantów.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji wydając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji orzeczenie o uznaniu obwinionego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzając karę nagany, naruszył przepis art. 135j ust 4 ustawy o Policji.
Mając powyższe na uwadze zważyć należy, iż zgodnie z art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji, rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Z uwagi na fakt, iż przełożony dyscyplinarny wydając orzeczenie nie uwzględnił sporządzonego przez KPP w [...] Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia 29 czerwca 2018 r., wyższy przełożony dyscyplinarny, w toku posiadanych uprawnień w ramach postępowania odwoławczego uwzględnił powyższą okoliczność.
Zgodnie z art. 135n ust. 4 cyt. ustawy wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie:
1) utrzymać w mocy albo
2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo
3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.
W rozpatrywanym przypadku nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 135n ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy. Mając na uwadze pozostający w obrocie prawnym Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...], który w związku z nadanym mu rygorem natychmiastowej wykonalności, stał się wykonalny, wyższy przełożony dyscyplinarny uznał, że należy uchylić zaskarżone orzeczenie wydane przez przełożonego dyscyplinarnego i umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, gdyż z chwilą zwolnienia [...] K. C. ze służby dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe.
Reasumując organ przyjął brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącego i odnoszenia się do podnoszonych przez niego kwestii, a tym samym rozstrzygania o zawinieniu policjanta. W niniejszej sprawie wystąpiła bowiem bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego, która skutkuje koniecznością jego umorzenia.
W oparciu o powyższe uregulowania prawne, w ocenie organu odwoławczego z chwilą rozwiązania stosunku służbowego były funkcjonariusz KPP w [...] tj. K. C. nie ponosi odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienie.
W skardze K. C. wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r. oraz poprzedzającego orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z dnia 3 sierpnia 2018 r.
Zaskarżonym orzeczeniom zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego - art. 132 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 135f ust. 1 pkt 3 i ust. 10, art. 135i ust. 1 i ust. 7, art. 135j ust. 1 i ust. 4 zdanie drugie ustawy o Policji.
Uzasadniając tak sformułowane zarzuty skarżący podniósł, że w okresie od [...] do [...] 2018r. pełnił służbę w Policji. Zaznaczył, że w okresie od [...] do [...] 2018 r. Komendant Miejski Policji w Opolu prowadził przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o naruszenie dyscypliny służbowej i etyki zawodowej. Nadmienił, że ze względu na wypadek w służbie i [...], od [...] 2018 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji przebywał na zwolnieniu lekarskim. Postępowanie dyscyplinarne ze względu na brak możliwości wykonywania czynności ze skarżącym było okresowo zawieszane, przy czym zostało wszczęte za rzekome naruszenie dyscypliny służbowej już w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego.
Skarżący podkreślił, że rzecznik dyscyplinarny Komendanta Miejskiego Policji w Opolu 21 lipca 2018 r. o zakończeniu czynności dowodowych pomimo niezapoznania skarżącego z aktami postępowania i umożliwienia mu złożenia wniosków o uzupełnienie akt i ewentualne złożenie wniosków dowodowych. Nadto zwrócił uwagę na liczne nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym.
Skarżący zaakcentował, że orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę nagany wydano [...] dni od dnia zwolnienia go ze służby w Policji. Powołując się na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, argumentował, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji staje się bezwzględnie negatywną przesłanką do dalszego prowadzenia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, ze względu na utratę przez niego przymiotu strony tego postępowania, spowodowało jego bezprzedmiotowość, a tym samym konieczność jego umorzenia (art. 135j ust. 4 in fine ustawy o Policji). Oznacza to, że od dnia [...] 2018 r. kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu było bezprawne, a wydane w sprawie końcowe orzeczenie stało się niewykonalne. Pomimo tego skarżący wniósł w przewidzianym czasie odwołanie, a zrobił to tylko dlatego, by utrzymać bieg postępowania. Dowodził, że działania organów Policji wobec niego miały charakter szykany, czego przykładem było m.in. uniemożliwienie skarżącemu uzyskania dostępu do akt postępowania dyscyplinarnego, po wydaniu orzeczenia w I instancji, a przed złożeniem odwołania od tego orzeczenia. Z tych powodów musiał napisać odwołanie wyłącznie w oparciu o tekst orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji. Oświadczył, że nigdy nie uzyskał wglądu do akt postępowania, bo skutecznie mu tego odmawiano. Również po wydaniu orzeczenia w postępowaniu odwoławczym Komendant Wojewódzki Policji w Opolu nie wyraził zgody na uzyskanie przez skarżącego wglądu do akt postępowania i wykonania fotokopii dokumentów. Sporządzona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego napisana została przez skarżącego również bez wglądu do akt tego postępowania.
W przekonaniu skarżącego, powyższe okoliczności, w szczególności naruszenie praw skarżącego, wynikające z reguł prowadzonego postępowania, opisanych w rozdziale 10 ustawy o Policji, wielokrotne odmowy udostępnienia do wglądu akt postępowania, wydanie niewykonalnego orzeczenia dyscyplinarnego w I instancji, po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, a nawet nadanie w II instancji orzeczeniu waloru legalności i prawidłowości poprzez jedynie uchylenie zapadłego w I instancji orzeczenia powodują, że orzeczenia te nacechowane są rażącymi naruszeniami prawa i dlatego nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Wobec powyższego, zawiadomił Rzecznika Praw Obywatelskich, który podjął interwencję w przedmiotowej sprawie.
Skarżący uznał za niewiarygodne wyjaśnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w kwestii niewiedzy o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, skoro od kilku lat Policja wyposażona jest w informatyczny system Wspomagania Obsługi Policji z odpowiednim modułem kadrowym, w którym informacje o funkcjonariuszach są na bieżąco wprowadzane i dostępne nawet w najmniejszych posterunkach na terenie całego kraju.
Według skarżącego, nie jest możliwe, aby orzeczenie dyscyplinarne zapadłe [...] dni po zwolnieniu ze służby w Policji, a [...] dni po wydaniu rozkazu o zwolnieniu - zostało podpisane w niewiedzy czy nieświadomości. Skarżący, wskazując na uchybienia w postępowaniach prowadzonych z jego udziałem, skonstatował, że cała sprawa była monitorowana przez ścisłe kierownictwo opolskiej Policji, a obydwa postępowania: dyscyplinarne i sprawa karna skarżącego są zemstą za nagłaśnianie układów korupcji i nepotyzmu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie przed Sądem skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację skargi. Wskazał, że powodem wniesienia skargi do Sądu było naruszenie przez organy procedur w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym uniemożliwienie dostępu do tych akt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2018r.,poz .2107 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2018r., poz.1302 ze zm.) dalej w skrócie : "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r., nr [...] uchylające akt I instancji i umarzające postępowanie w pierwszej instancji, szczegółowo wyżej opisane w stanie faktycznym.
Postępowanie dyscyplinarne dotyczące policjantów zostało uregulowane w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o Policji.
Materialnoprawną podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego stanowi art. 135 ust. 1 i art. 135j ust. 4 ustawy. Stosownie do treści art. 135 ust. 1 postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza: 1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5; 3) w razie śmierci policjanta; 4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne. Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 4 ustawy przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny.
Nie ulega wątpliwości, że wskazany rozdział 10 ustawy o Policji, regulujący odpowiedzialność dyscyplinarną i karną odnosi tę odpowiedzialność wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazuje, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. W ustawie o Policji brak jest przy tym przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne.
Postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z dnia 20 marca 2018 r. Natomiast rozkazem personalnym nr [...], z dnia 29 czerwca 2018 r. K. C. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] 2018 r. Tym samym przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w ustawie o Policji, która to regulacja odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w ramach tego stosunku. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem, na skutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2678/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 734/04, z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1417/08; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 402/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 506/18, dostępne na stronie internetowej http//orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Rozkaz personalny z 29 czerwca 2018 r. w chwili orzekania przez organy Policji w postępowaniu dyscyplinarnym nie uzyskał waloru decyzji ostatecznej, natomiast rozstrzygnięciu temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności z dniem [...] 2018 r., ze względu na ważny interes strony. Zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a. - decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo że nie jest ostateczna. Rygor natychmiastowej wykonalności wygasa z dniem wydania decyzji organu odwoławczego zmieniającej lub uchylającej decyzję opatrzoną rygorem albo uchylającej rygor oraz z dniem wydania postanowienia organu wyższego stopnia o uchyleniu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że skutek zwolnienia skarżącego ze służby w Policji nastąpił z dniem [...] 2018 r., wskazanym w wydanym rozkazie personalnym nr [...] z dnia 29 czerwca 2018 r., opatrzonym rygorem natychmiastowej wykonalności, jako data zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Zgodzić należy się ze skarżącym, że w ustawie o Policji brak przepisu jednoznacznie wskazującego, że zwolnienie policjanta ze służby skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego. Jednakże brak jest również przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania - policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Taki pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie administracyjnym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że nie dotyczą one rozstrzygnięć objętych kontrolą sądową, gdyż przedmiotem oceny sądowej nie była kwestia czy skarżący popełnił czyny, o które został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Argumentacja skargi sprowadza się faktycznie do kwestionowania zasadności i prawidłowości prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, a także legalności działań organów Policji na terenie województwa opolskiego. Tak sformułowane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Skoro zarzuty skargi błędnie utożsamiają poszczególne czynności procedury dyscyplinarnej w przypadku prowadzenia tego postępowania co do istoty, i zmierzania przez organ oraz rzecznika dyscyplinarnego do jego zakończenia merytorycznego, z obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego z powodu zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej dokonanie oczekiwanych obecnie przez skarżącego czynności, to nie mogą zostać uznane za zasadne. W ocenie Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, bowiem zawiera ono wszystkie konieczne elementy orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Umożliwia ono kontrolę zarówno instancyjną, jak i sądową. Uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia z pewnością różni się od orzeczenia co do istoty postępowania dyscyplinarnego (np. o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu).
Dodać również przyjdzie, że Sądowi znane są wyroki NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 1130/05 oraz WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1106/16, wyrażające tezę, iż dopuszczalne jest wydanie orzeczenia dyscyplinarnego uniewinniającego po ustaniu stosunku służbowego obwinionego policjanta, jeżeli zostanie ustalone, że nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego. Teza ta zakłada więc, że zebrane dowody muszą wskazywać, że czynu nie popełniono bądź czyn nie zawiera ustawowych znamion przewinienia dyscyplinarnego. Wyroki te zostały wydane w odmiennych, niż rozpatrywany, stanach faktycznych. W sprawie I OSK 1130/05 orzeczenie umarzające postępowanie dyscyplinarne zostało wydane jeszcze przed ustaniem stosunku służbowego policjanta, a w sprawie II SA/Wa 1106/16 organy dyscyplinarne nie uwzględniły treści wyroku WSA w Warszawie stwierdzającego, że czyn zarzucany obwinionemu nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło