II SA/Op 601/07
WyrokWSA w Opolu2008-06-09
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dla terenu oznaczonego symbolem MN określa "teren istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej" i dopuszcza realizację obiektów gospodarczych, wyklucza możliwość budowy nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na niezabudowanej działce na tym terenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan, który określa teren symbolem MN jako "teren istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej" i dopuszcza obiekty gospodarcze, nie wyklucza budowy nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zwłaszcza gdy brak jest wyraźnego zakazu takiej zabudowy. Niewłaściwa wykładnia planu przez organy stanowiła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren oznaczony symbolem MN). Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom błędną interpretację planu, wskazując, że nie zawiera on zakazu budowy nowych budynków mieszkalnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. J. i A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), zwanej dalej K.p.a., po rozpoznaniu wniosku inwestorów A. i A. J., decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr A k.m. [...] w K.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podał, że wnioskowana inwestycja projektowana jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2004 r. Wyjaśnił, że przedmiotowa działka nr A wchodzi w kompleks terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem MN, który - wedle ustaleń planu - stanowi "teren istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Dopuszcza się realizację obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 30m2, parterowych (wysokość do 3,5 m) z dachami o geometrii analogicznej jak budynek mieszkalny – w formie zblokowanej z budynkiem mieszkalnym". W konkluzji organ stwierdził, że wnioskowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K., które to zapisy nie dopuszczają projektowanej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na terenie oznaczonym na rysunku planu wyłącznie symbolem MN.
We wniesionym odwołaniu A. J. zakwestionował powyższe stanowisko, uznając je za nieuprawnione oraz naruszające interes prawny inwestorów wynikający z prawa własności powyższej działki, argumentując, że przeznaczenie podstawowe terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć jako przeznaczenie terenu dominujące na terenie wyznaczonym orientacyjnie lub ściśle liniami ograniczającymi przerywanymi albo ciągłymi. Wywiódł, iż przeznaczenie terenu, określone jako teren istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), nie oznacza, by na tym terenie nie była dopuszczalna zabudowa mieszkalna jednorodzinna, gdyż zapisy planu nie wprowadzają jednocześnie zakazu budowy budynków mieszkalnych, a dodatkowo dopuszczają obiekty gospodarcze o określonych parametrach. Powyższe twierdzenia poparł treścią przepisów wykonawczych dotyczących wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnosząc, zabudowy odbywa się poprzez nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia, wskazując, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego organ gminy nie wprowadził na terenie oznaczonym jako MN zakazu lokalizacji nowych budynków mieszkalnych. Do odwołania dołączone zostały opinie: z dnia 3 października 2007 r. Biura Urbanistyczno-Architektonicznego "A", będącego autorem opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz Wójta Gminy [...] z dnia 9 października 2007 r., dotyczące wydanego wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. dla działki nr A, z których wynikało, że na działce tej możliwa jest realizacja inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]., nr [...], opartą o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał na przepisy art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane, obligujące organ do badania projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i udzielenia pozwolenia na budowę w razie spełnienia wymagań zeń wynikających, a następnie przytaczając zapis § 6 pkt 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2004 r., zacytowany wcześniej przez organ pierwszej instancji, stwierdził, iż wybudowanie na spornej działce budynku mieszkalnego naruszyłoby wymogi planu. Ponadto, odnosząc się do argumentów odwołania, organ - przywołując treść art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącego, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania własności nieruchomości - wskazał, iż w niniejszej sprawie przepisy planu istotnie ingerują w prawo do zabudowy nieruchomości skarżących. Jednocześnie poinformował o możliwości złożenia wniosku o dokonanie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Na powyższą decyzję A. i A. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której powtórzyli zarzuty i argumentację podnoszoną już wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując oceny legalności w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie.
Do takiej oceny doprowadziły Sąd przedstawione poniżej rozważania, na wstępie których odnotować trzeba, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie o zgodności z prawem decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zaznaczyć przy tym przyjdzie, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego o pozwolenie na budowę. Na tym etapie istnieje obowiązek organu w zakresie dokonania oceny zgodności projektu budowlanego z obowiązującym planem wynika z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższa norma obliguje organ do dokonania oceny takiej zgodności, a negatywny wynik ustaleń w tym zakresie uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której dla terenu, na jakim miała być zrealizowana sporna inwestycja, obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w części dotyczącej wsi K., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z 2005 r. Nr 13 pod poz. 400.
Mając na uwadze stanowiska stron oraz treść art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, od razu należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie odnośnie zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z lektury akt sprawy, w tym z rysunku do planu wynika, iż działka inwestorów nr A k.m. [...] w K. położona jest na terenie zabudowy jednorodzinnej, oznaczonej w planie symbolem "MN". W badanej sprawie organy administracji obu instancji, dokonując porównania projektu budowlanego złożonego przez A. i A. J. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla analizowanego obszaru, ograniczyły się wyłącznie do literalnej interpretacji zapisu zawartego w § 6 pkt 2 powołanej wyżej uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2004 r., zwanej dalej uchwałą, wedle którego teren oznaczony symbolem MN to "teren istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Dopuszcza się realizację obiektów gospodarczych o pow. zabudowy do 30 m2, parterowych (wysokość do 3,5 m) z dachami o geometrii analogicznej jak budynek mieszkalny – w formie zblokowanej z budynkiem mieszkalnym". W następstwie tego przyjęły, iż projektowana inwestycja jest niezgodna z treścią planu, który nie przewiduje na tymże terenie budowy nowych budynków mieszkalnych. Z kolei w ocenie skarżących przyjęta przez organy obu instancji interpretacja zapisu planu jest dowolna, gdyż w planie nie zapisano żadnych zakazów co do zabudowy budynków mieszkalnych.
Rozważając powyższą sporną kwestię należy mieć na względzie, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 ze zm.) gmina posiada wyłączną kompetencję do planowania miejscowego, może zatem samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Ustalenia planu, będącego zgodnie z art. 14 ust. 8 tejże ustawy aktem prawa miejscowego, mają moc wiążącą, jak przepisy każdego innego aktu normatywnego. Z tego też względu przy interpretacji przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy stosować metody właściwe dla wykładni aktów normatywnych, przy uwzględnieniu postulowanego w doktrynie założenia, że dokonując interpretacji przepisów prawa dozwolone jest korzystanie z wszelkich materiałów, które są relewantne dla ustalenia sensu interpretowanego przepisu, a do takich materiałów należy przede wszystkim akt normatywny, w którym znajduje się interpretowany przepis prawny (por. L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Wyd. TNOiK, Toruń 2002, s. 184). Przepisy konkretnego planu są powszechnie wiążące dla właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na jego obszarze. Plan miejscowy, ustalając przeznaczenie terenów, bez wątpienia przesądza o ograniczeniach prawa własności. Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, umocowanie do takiego działania wynika z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wedle którego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania własności nieruchomości. Takie stanowisko ustawodawcy wynika z generalnego założenia polskiego systemu prawa, zawartego w art. 140 K.c., stanowiącego, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Z ostatnio powołanego uregulowania wynika, iż ustawodawca wymienił jedynie uprawnienia podstawowe, niewyczerpujące treści prawa własności. W konsekwencji treść tę należy określać w sposób negatywny przez wskazanie, że właściciel może robić ze swoją własnością wszystko, co nie jest mu zakazane. Ochrona własności, poprzez jej wyeksponowanie w przepisie art. 21 Konstytucji RP, jest również jedną z zasad ustroju gospodarczego. Nawiązując do powyższych zasad, w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, iż każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Korzystając z przyznanego ustawą władztwa planistycznego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od przeznaczenia terenu, gmina może ustalać szczególne warunki jego zagospodarowania, w tym również wprowadzać zakaz zabudowy. Odnośnie możliwości przyjęcia przez lokalnego prawodawcę takiego zakazu, odnotować należy w tym miejscu godne aprobaty poglądy, wyrażone w doktrynie na tle problematyki odczytywania treści planu w kontekście ochrony prawa własności, z których pierwszy akcentuje, że aby ograniczyć prawo właściciela nieruchomości do podjęcia na niej określonej zabudowy lub do jej niezabudownia w ogóle, konieczne jest wykazanie że plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza zakaz zabudowy danego terenu albo zabudowy określonego rodzaju (por. Z. Niewiadomski, Nowe prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2003, s. 82), natomiast drugi eksponuje tezę, iż każde ograniczenie prawa własności powinno zostać wyrażone w sposób maksymalnie precyzyjny, albowiem jest rozwiązaniem wyjątkowym w stosunku do zasady ochrony prawa własności i z tego względu w razie wątpliwości dotyczących zakresu jego ograniczenia należy dokonywać wykładni na korzyść zasady (por. T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2004, s. 42).
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podnieść, iż właściwą drogą do ustalenia charakteru budownictwa dopuszczalnego na terenie oznaczonym symbolem MN jest, zdaniem Sądu, analiza wszystkich postanowień części opisowej (ogólnej i szczegółowej) oraz graficznej planu, zawartego w powołanej już wyżej uchwale Rady Gminy [...]. Dla prawidłowego odczytania treści planu istotne znaczenie mają uregulowania zawarte w § 3 uchwały, zawierającym słowniczek określający definicje legalne pojęć na jej użytek. Odnotować należy przede wszystkim zapis zawarty w § 3 pkt 5 uchwały stanowiący, iż w sytuacji gdy mowa o zabudowie jednorodzinnej "MN" - należy przez to rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub ich zespół wraz z przeznaczonymi dla potrzeb mieszkańców budynkami gospodarczymi lub garażami na samochody osobowe wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi o ilości lokali mieszkalnych nie więcej niż dwa. Ponadto, w myśl uregulowań zawartych w § 3 pkt 1 uchwały, ilekroć mowa w nim jest o przeznaczeniu podstawowym terenu, należy przez to rozumieć przeznaczenie terenu, które dominuje na danym terenie - wyznaczonym orientacyjnie /linia przerywana/ lub ściśle określonymi /linia ciągła/ liniami rozgraniczającym. Z kolei stosownie do postanowień § 6 pkt 1.1 i 1.2 uchwały, wyznaczonym terenom w rysunku miejscowego planu - liniami rozgraniczającymi ściśle określonym lub orientacyjnym - nadaje się dodatkowo symbol literowy określający podstawowe bądź alternatywne ich przeznaczenie (pkt 1.1), natomiast tereny, w obrębie których nie przewiduje się zmiany obecnego przeznaczenia podstawowego bądź obecnego użytkowania - oznaczono w rysunku planu miejscowego symbolem dwuliterowym (pkt 1.2).
Odczytując powyższe zapisy planu w powiązaniu z cytowanym już wcześniej uregulowaniem zawartym w jego § 6 pkt 2, należy dojść do wniosku, iż powyższy teren w planie ma określoną funkcję, jaką jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Jest to przeznaczenie podstawowe, którego zmiana – z uwagi na oznaczenie dwuliterowym symbolem literowym – nie jest przewidywana, o czym przesądza treść § 6 pkt 1.2 uchwały. W tym kontekście zapis o dopuszczalności na terenie istniejącej zabudowy realizacji obiektów gospodarczych o określonych parametrach, jakimi są: powierzchnia zabudowy, wysokość i geometria dachu oraz usytuowanie (zblokowanie z budynkiem mieszkalnym), należy uznać jako doprecyzowanie dotyczące wyłącznie jednego z elementów mieszczących się pojęciu zabudowy jednorodzinnej (§ 3 pkt 5 uchwały) w skład której – poza budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub ich zespołem – wchodzą właśnie budynki gospodarcze przeznaczone dla potrzeb mieszkańców lub garaże na samochody osobowe wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi. Niewątpliwie zapis ten dotyczy budynków gospodarczych, które mają być dobudowane do istniejących już budynków mieszkalnych. Jednocześnie, jak słusznie podniesiono w skardze, żaden z zapisów planu nie zawiera zakazu budowy na tym terenie nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Odczytując z kolei treść załącznika graficznego do planu, stanowiącego - zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – integralną część uchwały, zauważyć przyjdzie, iż nawet pobieżne jego zlustrowanie pozwala na stwierdzenie, że obszar oznaczony symbolem MN, obejmujący również działkę skarżących o numerze A, jest terenem, na którym w przeważającej części istnieje już zabudowa mieszkaniowa. Nie dotyczy to jednak między innymi tejże działki, która jest niezabudowana, aczkolwiek działka ta leży na terenie o symbolu MN, objętym liniami, które go rozgraniczają.
Jak już wskazano wyżej, w rozpoznawanej sprawie organy administracji dokonując ustaleń w zakresie zgodności projektu budowlanego złożonego przez skarżących z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla analizowanego obszaru ograniczyły się w uzasadnieniach wydanych decyzji wyłącznie do przytoczenia i interpretacji jednego z jego zapisów, tj. § 6 pkt 2, w części dotyczącej symbolu MN. Takie działanie spowodowało sytuację, że analiza fundamentalnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonana została przez organ administracji obu instancji w sposób, jaki nie odpowiada opisanym już wyżej warunkom należytej wykładni przepisu prawa, której nie należy dokonywać wyłącznie na gruncie jednego przepisu, wyrwanego z kontekstu danego aktu prawnego, ale przepis ten należy odczytywać na tle całego aktu normatywnego, w którym tenże przepis jest zawarty, a nadto w powiązaniu z innymi przepisami tego aktu.
W ocenie sądu, zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczający na terenie oznaczonym symbolem MN realizację obiektów gospodarczych zblokowanych z budynkiem mieszkalnym, jednoznacznie nie wyklucza możliwości realizacji inwestycji o charakterze tożsamym z podstawowym przeznaczeniem tego terenu. Zwłaszcza brak kategorycznych zapisów odnośnie zakazu budowy na tym terenie nowych budynków mieszkalnych, wskazuje w kontekście pozostałych, zacytowanych tutaj zapisów planu, iż lokalnemu prawodawcy, umieszczającemu w uchwale - będącej aktem prawa miejscowego - zapis § 6 pkt 2 dotyczący terenu oznaczonego symbolem MN, nie chodziło o stworzenie swoistej enklawy, na terenie której obowiązywałby status quo istniejącej zabudowy mieszkaniowej w sensie liczby budynków mieszkalnych. W zapisie, w którym użyto sformułowania o dopuszczalności realizacji obiektów gospodarczych chodziło natomiast o to, by na tym terenie nowoprojektowane obiekty tego rodzaju miały określone parametry, jakie Rada Gminy [...] w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego uznała za pożądane.
W świetle dotychczas powiedzianego, zapis § 6 pkt 2 uchwały w części, w jakiej dotyczy terenu oznaczonego symbolem MN, interpretować należało przy zastosowaniu wykładni gramatycznej w taki sposób, by nadać mu racjonalną treść. Jest to podstawowy obowiązek każdego podmiotu stosującego prawo, z którego organy administracji w niniejszej sprawie nie wywiązały się należycie. Skoro bowiem istnieje pole do tego, aby zapisowi prawa nadać racjonalne rozumienie w konkretnej sprawie, to organy administracji winny przede wszystkim na to nakierować swą aktywność, a w realiach niniejszej sprawy przede wszystkim odczytać sporny przepis w kontekście pozostałych zapisów planu, z uwzględnieniem ponadto zasady ochrony prawa własności. W konsekwencji przyjętej przez organy wykładni skarżący, będący właścicielami działki nr A, zostaliby pozbawieni prawa jej zabudowania budynkiem mieszkalnym, a nadto pozbawieni w istocie zupełnie możliwości wykonania prawa własności poprzez zabudowę działki jakimkolwiek budynkiem, gdyż stanowisko organów prowadzi do tego, że na terenie objętym symbolem MN możliwa jest wyłącznie realizacja budynków gospodarczych poprzez dobudowanie do istniejącego obiektu, a takiego nie ma na działce skarżących, będącej działką niezabudowaną.
Przedstawione wyżej stwierdzenia odnośnie możliwości zabudowania działki nr A poprzeć można argumentem, iż zgodnie z zapisem zawartym w § 6 pkt 1.3 uchwały "tereny - którym w miejscowym planie przypisuje się odmienne bądź nowe w stosunku do obecnego przeznaczenie podstawowego - oznaczono symbolem dwuliterowym z dodatkową małą literą p". Zauważyć należy, iż z zapisem tym koresponduje treść § 6 pkt 2 uchwały, w którym wyodrębniono tereny oznaczone symbolem MNp, wskazując, iż są to tereny projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W dalszej części tego przepisu określono szczegółowo parametry i standardy kształtowania tego rodzaju zabudowy. Podnieść w tym miejscu należy, iż stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma za zadanie ustalać przeznaczenie terenu oraz określać sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu. Na gruncie przytoczonych ostatnio zapisów ustawy i uchwały skonstatować należy, iż przedmiotowa działka nr A położona jest na terenie, którego przeznaczenie podstawowe oznaczono symbolem dwuliterowym, co pozwala na stwierdzenie, iż jego przeznaczenie nie jest ani odmienne ani nowe, stąd bezzasadnym, a nawet nieracjonalnym, byłoby zatem oznaczanie tejże działki symbolem MNp albo MN/MNp.
Z omówionych wyżej względów stwierdzić przyjdzie, iż w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organów, brak jest wystarczających podstaw do uznania, że plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w części dotyczącej wsi K. nie przewiduje możliwości zabudowy na terenie oznaczonym symbolem MN, a tym samym, że wybudowanie na przedmiotowej działce budynku mieszkalnego nie jest zgodne z zapisami planu, gdyż naruszałoby określone w nim wymogi.
W świetle przedstawionych rozważań należało skonstatować, iż stwierdzone uchybienia stanowią naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w ich efekcie organy administracyjne uznały, że przedłożony projekt nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, objętą postępowaniem z mocy art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie orzeczono z uwagi na brak wniosku skarżących w tym przedmiocie.
Skutkiem kasacyjnego orzeczenia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wniosku skarżących w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, w tym art. 135 tej ustawy, i wydania decyzji z uwzględnieniem – stosownie do art. 153 P.p.s.a – przedstawionej wyżej oceny prawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło