II SA/Op 615/17
WyrokWSA w Opolu2018-02-13
Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję nakazującą usunięcie odpadów, wydaną na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, w trybie art. 155 K.p.a., pomimo że decyzja ta ma charakter związany i nie jest decyzją uznaniową?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić lub zmienić ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie odpadów, wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, w trybie art. 155 K.p.a., ponieważ decyzja ta ma charakter związany i jej wydanie jest obowiązkiem organu w przypadku stwierdzenia nieusunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Uchylenie takiej decyzji byłoby sprzeczne z celem regulacji ustawy o odpadach i prowadziłoby do stanu niezgodnego z prawem.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z 2016 r. nakazującej usunięcie odpadów z jej działki. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając ją za decyzję związaną, a nie uznaniową, i nie widząc podstaw do jej zmiany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o charakterze związanym decyzji nakazowej i braku podstaw do jej uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a. i błędne zastosowanie art. 155 K.p.a. przez Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zwaną dalej skarżącą lub Spółką, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 30 marca 2017 r., nr [...], którą odmówiono Spółce uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 czerwca 2016 r., nr [...], nakazującej usunięcie odpadów.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wskazaną wyżej ostateczną decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.), nakazał posiadaczowi odpadów - A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] usunięcie wszystkich odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. mieszaniny odpadów w postaci: gruzu z rozbiórek budynków, odpadów niebezpiecznych w postaci azbestowych pokryć dachowych oraz odpadów komunalnych z terenu działki nr a, k.m. [...], obręb [...], w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r., a także nakazał wykonanie decyzji poprzez:
1) przekazanie wszystkich odpadów z terenu działki nr a, k.m. [...], obręb [...], podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie właściwego organu na gospodarowanie powyższymi rodzajami odpadów;
2) zawiadomienie Prezydenta Miasta Opola o wykonaniu nałożonego obowiązku i przedłożenie kart przekazania odpadów, potwierdzających wykonanie nakazu usunięcia odpadów, w terminie 14 dni od daty wykonania obowiązku.
Pismem z dnia 2 marca 2017 r. (data wpływu do organu) Spółka złożyła do Prezydenta Miasta Opola wniosek o uchylenie ww. decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r., podnosząc, że w marcu br. przedłoży wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego należącą do niej działkę nr a przy ul. [...], w sposób zgodny z przygotowywaną koncepcją zagospodarowania, co umożliwi Spółce budowę domów mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą socjalno-rekreacyjną. Spółka podała, że wykorzysta znajdujące się na działce odpady, czyli neutralny dla środowiska gruz budowlany, do utwardzenia terenu. Za nieuzasadnione ekonomicznie uznała wywożenie obecnie spornego gruzu. Nadmieniła, że prowadziła z Miastem [...] rozmowy w celu zamiany przedmiotowej działki na inną.
W wyniku rozpoznania tego wniosku, opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 marca 2017 r. Prezydent Miasta Opola odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 21 czerwca 2016 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej K.p.a., w związku z art. 26 ust 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987, z późn. zm.). W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek Spółki zmierza do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku. Uznał, że w świetle przepisów ustawy o odpadach nie jest możliwe wydanie żądanej decyzji, ponieważ orzeczony obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów z mocy samego prawa. Ponadto za uchyleniem decyzji nakazowej nie przemawia interes społeczny, który wręcz wymaga, by odpady znajdujące się na nieogrodzonym terenie zostały usunięte. Nie jest to bowiem miejsce przeznaczone na składowanie czy magazynowanie odpadów, a poza tym za realizacją nakazu przemawiają względy bezpieczeństwa. Organ wyraził też pogląd, że przedmiotowe postępowanie nadzwyczajne może się toczyć tylko w stosunku do decyzji uznaniowych, jaką jednak nie jest decyzja z dnia 21 czerwca 2016 r. Podkreślił nadto, że był związany treścią art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, który to przepis zobowiązywał organ do wydania decyzji nakazującej usunięcia odpadów.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania bądź przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła Prezydentowi Miasta Opola naruszenie art. 7 K.p.a. Wyjaśniła, że odpady szkodliwe, w tym dwa zbiorniki na paliwo oraz azbestowe płyty, zostały usunięte, podobnie jak i odpady komunalne, co można potwierdzić stosownymi badaniami. Zakwestionowała Spółka stanowisko o magazynowaniu odpadów. Wyjaśniła, że zatrzymała gruz w celu jego dalszego wykorzystania przy budowie parkingów i budynków. Podniosła, że wykonanie decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. naraziłoby ją na niepotrzebne koszty. Te okoliczności były znane Prezydentowi Miasta Opola, jednak zostały pominięte, choć od wielu miesięcy toczą się rozmowy w sprawie zmiany planu miejscowego w celu umożliwienia budowy na przedmiotowym terenie budynków mieszkalnych. Spółka oraz Prezydent dwukrotnie podpisywali listy intencyjne, w których zamiary obu stron były jasno sprecyzowane.
Przekazując Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu odwołanie wraz z aktami sprawy organ pierwszej instancji podał, że objęta wnioskiem strony decyzja z dnia 21 czerwca 2016 r. nie została przez stronę zaskarżona i stała się ostateczna w dniu 12 lipca 2016 r., a także podkreślił, że w liście intencyjnym z dnia 10 czerwca 2016 r. nie uregulowano kwestii dotyczącej gospodarowania odpadami.
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu potwierdziło zasadność prowadzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 155 K.p.a., jako że na mocy decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. strona nabyła prawo do wykonania określonego w niej obowiązku, a więc "nabyła prawo" w rozumieniu tego przepisu. Kolegium zgodziło się również z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem Prezydenta Miasta Opola o prawnej możliwości zastosowania omawianego trybu nadzwyczajnego tylko do tzw. decyzji uznaniowych. Wyjaśniło, że na podstawie art. 155 K.p.a. prowadzone jest postępowanie w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie to nie może natomiast zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, zaś zmiana tzw. decyzji związanej, której treść wynika z konkretnych przepisów prawa, nie jest dopuszczalna, ponieważ doprowadziłaby do wydania nowej (zmienionej) decyzji sprzecznej z prawem. Kolegium przypomniało, że decyzja z dnia 21 czerwca 2016 r. została wydana w oparciu o art. 26 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który stanowi, iż posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. Natomiast, jak wynika z wniosku strony, domaga się ona w istocie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną z uwagi na zmianę koncepcji zagospodarowania przedmiotowego terenu. Zdaniem Kolegium, powoływanie się na okoliczności związane z zagospodarowaniem przedmiotowego terenu w przyszłości są gołosłowne i stanowią próbę uchylenia się od wykonania nałożonych decyzją obowiązków, zwłaszcza że strona nie podjęła czynności zmierzających do wykonania przedmiotowej decyzji, ani też nie podjęła realnych działań zmierzających do innego zagospodarowania przedmiotowego terenu z wykorzystaniem zalegającego na nieruchomości gruzu. Natomiast fakt złożenia wniosku o zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przesądza, iż zmiana taka zostanie przeprowadzona. Nadto z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 czerwca 2016 r. wynika, że odpady na przedmiotowej nieruchomości zalegają co najmniej od roku 2015. Dalej Kolegium wywodziło, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji wyłącznie dlatego, że przemawia za tym słuszny interes Spółki. W tej sytuacji nie wystąpiła potrzeba przeprowadzenia dowodów dotyczących prowadzonych negocjacji i listów intencyjnych zawartych z Prezydentem Miasta Opola, bowiem wnioskowane przez stronę dowody nie odnoszą się do okoliczności mających wpływ na wynik postępowania. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z decyzją pierwotną, która ma charakter związany i została wydana prawidłowo w oparciu o art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Z kolei podnoszone przez stronę okoliczności nie odnoszą się do przesłanek zastosowania art. 26 ust. 2 tej ustawy, który to przepis obliguje organ administracji do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Kwestie te nie zostały pozostawione uznaniu administracyjnemu organów, zaś kwestie ekonomiczne związane z ewentualną i bliżej nieokreśloną możliwością zagospodarowania odpadów w sposób ekonomicznie uzasadniony, czy też znikome oddziaływanie zmagazynowanych odpadów na środowisko, nie stanowią przesłanki zwalniającej posiadacza odpadów z obowiązku ich usunięcia.
W skardze na powyższą decyzję A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powołując się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., uznała Spółka decyzję Kolegium za nieuzasadnioną i krzywdzącą. Nie uwzględniono w niej bowiem zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez Prezydenta Miasta Opola art. 7 K.p.a. Tymczasem organ ten pominął okoliczność usunięcia przez skarżącą odpadów niebezpiecznych oraz komunalnych i tym samym pozostawienia na terenie działki tylko neutralnego dla środowiska gruzu budowlanego, który miał być wykorzystany w przyszłej inwestycji do utwardzenia terenu. Poza tym organ pierwszej instancji nie wskazał dokładnej daty, od której składowano gruz. W dalszej części skargi Spółka stwierdziła, że decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 czerwca 2016 r. była bezprawna, gdyż zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach, odpady budowlane mogą być magazynowane przez okres do trzech lat, a więc - według wiedzy Prezydenta - do 2018 r. Zatem, skoro Prezydent nie miał podstawy do wydania decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r., to Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ stojący na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), powinno było uchylić zaskarżoną decyzję, zwłaszcza wobec brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Natomiast błędne powołanie się przez skarżącą na treść art. 155 K.p.a. nie jest żadnym usprawiedliwieniem dla organu rozpatrującego odwołanie; organ ten ma bowiem prawo do własnej oceny zaskarżonej decyzji i właściwego stosowania przepisów. W tych okolicznościach za "jałowe" skarżąca uznała wywody Kolegium na temat interpretacji art. 155 K.p.a., gdyż w żaden sposób nie przyczyniły się one do merytorycznego rozpoznania sprawy. Końcowo, Spółka wnioskowała o dopuszczenie szeregu wskazanych w skardze dowodów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Kolegium podkreśliło, że w decyzji wyjaśniono powody nieuwzględnienia dowodów wskazanych w odwołaniu. Poza tym zaznaczyło, że nie doszło do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do przedmiotowej działki należącej do skarżącej. W ocenie Kolegium, częściowe wykonanie decyzji nakazujące usunięcie odpadów nie stanowi podstawy do jej uchylenia lub zmiany, a kwestie związane z wykonaniem takiej decyzji mogą być przedmiotem sporu w postępowaniu egzekucyjnym, nie są zaś objęte dyspozycją art. 155 K.p.a.
Obecny na rozprawie sądowej Prezes Zarządu Spółki podtrzymał skargę wraz z jej argumentacją. Podkreślił, że wszystkie niebezpieczne odpady zostały usunięte, pozostał tylko gruz budowlany. Podał, że Spółka zmierza do zrealizowania inwestycji w zakresie budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego i dlatego podejmuje działania w sprawie zmiany planu miejscowego. Taki wniosek złożono w dniu 3 kwietnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wykazała, że nie zawiera ona wad powodujących konieczność jej uchylenia.
Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek skarżącej, w którym wyraźnie domagano się uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 czerwca 2016 r., nakazującej Spółce usunięcie odpadów w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. W takiej sytuacji, wobec jasno wyrażonego żądania uchylenia wskazanej decyzji, niezmienionego w toku postępowania administracyjnego, orzekające w sprawie organy prawidłowo prowadziły postępowanie w nadzwyczajnym trybie, stanowiącym wyjątek od zasady nienaruszalności decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.), określonym w art. 155 K.p.a., a nie w art. 156 K.p.a., jak tego obecnie oczekuje Spółka, podnosząc dopiero w skardze zarzut bezprawności decyzji nakazowej i niezastosowania przez Kolegium art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wprawdzie oba wskazane tryby nadzwyczajne postępowania dają podstawę do usunięcia z obrotu prawnego lub zmodyfikowania treści decyzji, jednak w oparciu o odmienne przesłanki. W tym znaczeniu nie są one względem siebie konkurencyjne, a to oznacza, że po wszczęciu postępowania w jednym z nich nie jest możliwe "przejście" do innego trybu nadzwyczajnego w ramach tego samego postępowania. Stąd, za całkowicie nietrafione należy uznać stanowisko skarżącej o niedochowaniu przez Kolegium obowiązku zbadania legalności decyzji objętej wnioskiem strony w kontekście przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu. W konsekwencji Sąd nie zgodził się też ze Spółką, gdy zarzuciła organowi odwoławczemu czynienie niepotrzebnych rozważań na temat wykładni art. 155 K.p.a. oraz nierozpatrzenie meritum sprawy.
Wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przewidziany w przytoczonym przepisie tryb wzruszenia decyzji dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji), zaś istotą określonego w nim postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją warunki do jego zastosowania, a także, czy występują szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Jak słusznie dostrzegło Kolegium, prawna możliwość zastosowania wskazanego trybu uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Natomiast omawiane postępowanie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Z powyższego wynika, że organ administracji orzekający w trybie art. 155 K.p.a. przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej pod kątem tego, czy za jej zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji.
Odnosząc się do tej ostatniej kwestii, słusznie dostrzegły orzekające w sprawie organy obu instancji, że decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 czerwca 2016 r. została wydana na podstawie art. 26 ustawy o odpadach, który stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). W świetle tej regulacji trafnie również wywodziły, że decyzja wydana w oparciu o ust. 2 ma charakter decyzji związanej, co w niniejszej sprawie oznaczało, że w sytuacji gdy Prezydent Miasta Opola stwierdził wystąpienie okoliczności prawem przewidzianych (nieusunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania), miał obowiązek, a nie uprawnienie, wydania nakazu usunięcia odpadów. Z woli ustawodawcy był bowiem związany sposobem takiego rozstrzygnięcia. Dodać trzeba, że skarżąca nie wniosła odwołania od decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r., ani też decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym, zatem jako obowiązująca podlega wykonaniu. Natomiast uwzględnienie wniosku skarżącej spowodowałoby stan sprzeczny z prawem, zatem przede wszystkim z tej właśnie przyczyny nie jest dopuszczalne uchylenie ww. decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Stanowisko organów w tej mierze jest więc prawidłowe, a dla jego wyrażenia nie było potrzeby prowadzenia przez Kolegium postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym w odwołaniu. Podobnie w postępowaniu sądowym zbędne było przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, o co wnioskowano w skardze. Po myśli art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest więc możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, za wyjątkiem przypadków przewidzianych w ww. przepisie, a takie - zdaniem Sądu - nie wystąpiły. Ponadto w świetle przytoczonego przepisu brak było podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skargi dotyczącego "przesłuchania stron".
Z powiedzianego dotąd wynika, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie były istotne podnoszone przez skarżącą kwestie ekonomiczne mające świadczyć o jej słusznym interesie w dokonaniu zmiany decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r., czy też kwestie związane z usunięciem części odpadów, w tym głównie niebezpiecznych. Wobec zgłoszenia takiej argumentacji, wyjaśnić jednak przyjdzie, że decyzje podejmowane w trybie przewidzianym w art. 155 K.p.a. mają charakter uznaniowy. Tym samym organowi pozostawiono pewien zakres swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W takim przypadku istotne znaczenie ma ocena organu odnośnie do celowości wydania decyzji o konkretnej treści. W tym zakresie zgodzić się trzeba z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu i Prezydentem Miasta Opola, że interes społeczny wymaga, by zostały usunięte zalegające od 2015 r. odpady, których odpowiednio nie zabezpieczono. Organy te nie bez racji też dowodziły, że zapewnienia skarżącej o potrzebie wykorzystania odpadów do celów budowlanych nie są konkretne, ponieważ do dnia wydania decyzji (także do dnia wyrokowania) nie doszło do zmiany przeznaczenia terenu obejmującego działkę nr a k.m. [...], obręb [...], w sposób pożądany przez Spółkę i nie wiadomo, czy do takiej zmiany rzeczywiście dojdzie.
Badając dalej zasadność skargi, Sąd nie zgodził się ze Spółką, że Kolegium pominęło zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7 K.p.a. Zarzut ten został podniesiony w kontekście nieuwzględnienia faktu usunięcia części odpadów i pozostawienia tylko gruzu budowlanego, który jest neutralny dla środowiska i będzie wykorzystany do utwardzenia terenu przyszłej inwestycji. Tymczasem w zaskarżonej decyzji wyraźnie i - co istotne - prawidłowo stwierdzono, że fakt magazynowania lub składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym obliguje organ do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie, zaś kwestie ekonomiczne związane z ewentualnym zagospodarowaniem odpadów czy znikome ich oddziaływanie na środowisko nie stanowią, w obecnie obowiązującym stanie prawnym, przesłanki zwalniającej posiadacza odpadów z obowiązku ich usunięcia.
W tym miejscu odnotować jeszcze trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił zaprezentowanego przez organy obu instancji stanowiska o możliwości zastosowania omawianego trybu nadzwyczajnego wyłącznie do tzw. decyzji uznaniowych. Z treści art. 155 K.p.a. nie wynika, by był on zastrzeżony tylko dla tego rodzaju decyzji. Jak podniesiono już wcześniej, istotą tego trybu jest zbadanie, czy słuszny interes strony lub interes społeczny przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo i czy zastosowanie omawianego trybu nie doprowadzi do stanu niezgodnego z prawem. Natomiast brak jest podstaw do wprowadzania do wykładni tego przepisu takich elementów, które z jego treści nie wynikają (por. wywody zawarte w wyroku NSA z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 3065/15 i z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1050/16, które wprawdzie zostały wyrażone na tle art. 154 K.p.a., lecz które można wprost odnieść do art. 155 K.p.a.). To błędne stanowisko nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro w okolicznościach sprawy nie przesądziło o odmowie uchylenia decyzji z dnia 21 czerwca 2016 r. Powtórzenia wymaga, że uwzględnienie wniosku Spółki nie było możliwe, ponieważ przeczyłoby celowi regulacji art. 26 ustawy o odpadach i doprowadziłoby do stanu, który w świetle tego przepisu uznaje się za niezgodny z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło