II SA/Op 626/16
PostanowienieWSA w Opolu2018-06-05
Skład orzekający: Violetta Radecka-Sinicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka stawka podatku VAT powinna zostać uwzględniona przy przyznawaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym, gdy w sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Przy przyznawaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdy zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu powinno zostać podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie była to stawka 23%.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał wniosek radcy prawnego D. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. M. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą przyznania dodatku energetycznego. Pełnomocnik skarżącej został ustanowiony z urzędu, reprezentował ją w postępowaniu przed WSA, a następnie sporządził skargę kasacyjną. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, pełnomocnik zwrócił się o przyznanie kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu D. A. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł, w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka-Sinicka po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego postanawia: przyznać radcy prawnemu D. A. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II SO/Op 38/16, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił J. M. radcę prawnego oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2016 r., nr [...]. Na tej podstawie, pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej został wyznaczony radca prawny D. A. (ul. [...],[...][...]), co potwierdza pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu z dnia 24 października 2016 r. (k-36 akt sądowych).
Pismami procesowymi z dnia 2 listopada 2016 r., pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu na opisaną na wstępie decyzję oraz wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Na skutek powyższego, tut. Sąd postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r. przywrócił termin do wniesienia skargi w sprawie.
Sprawa została odnotowana w Repertorium pod sygn. akt II SA/Op 626/16 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej ustawiony z urzędu, reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r., a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która następnie została oddalona przez Sąd II instancji w dniu 15 grudnia 2017 r.
W pismach procesowych z dnia 21 lutego 2017 r. i z dnia 21 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w sprawie, oświadczając, że nie zostały one pokryte.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie w kwestii szczegółowych zasad wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu zastosowanie znajdują, wbrew twierdzeniom radcy prawnego D. A. – wyłącznie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), a nie jak uważa pełnomocnik skarżącej – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Wynika to jednoznacznie z treści § 22 pierwszego z wyżej przywołanych, a zarazem obecnie obowiązującego rozporządzenia, które stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Natomiast w świetle § 24 rozporządzenia, omawiane rozporządzenie weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 r.
Wobec powyższych unormowań i faktu, że niniejsze postępowanie sądowe zostało wszczęte skargą wniesioną za pośrednictwem poczty w dniu 2 listopada 2016 r. (data stempla na kopercie), to w niniejszym przypadku zastosowanie znajdują regulacje rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - powoływanego dalej jako: "rozporządzenie".
Zgodnie zatem z treścią § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Stosownie do § 21 ust. 1 rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w innej sprawie niż w wymienionych w dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych - 240 zł. Z kolei zgodnie z treścią § 21 ust. 1 lit. b rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą – w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Mając na względzie powyższe, pełnomocnikowi z urzędu w niniejszej sprawie należało przyznać wynagrodzenie w łącznej wysokości 360 zł, za dokonanie czynności w pierwszej instancji (240 zł) oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (120 zł). W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (82,80 zł).
O powyższym , referendarz działając na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło