II SA/Op 629/08

PostanowienieWSA w Opolu2008-12-22

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona skarżąca decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona skarżąca decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych jest z mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. zwolniona z obowiązku uiszczenia tych kosztów. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, jako wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, uzasadniając to złą sytuacją finansową i brakiem wiedzy prawniczej. Skarżąca podała, że jej jedynymi dochodami są alimenty i stypendium.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono skarżącej adwokata. 2. Umorzono postępowanie z wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych i odmowy przyznania świadczeń rodzinnych na skutek wniosku skarżącej z dnia 12 listopada 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić skarżącej adwokata 2. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 10 listopada 2008 r. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...], Nr [...] i odmowie przyznania świadczeń rodzinnych wnioskowanych na córkę skarżącej – W. S., w formie zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Wraz ze skargą, A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała na złą sytuację finansową, uniemożliwiającą jej pokrycie kosztów sądowych. Podała także, że stan jej wiedzy uniemożliwia jej samodzielne reprezentowanie swoich interesów w procesie sądowym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z niepełnoletnią córką; jedynymi źródłami dochodu uzyskiwanymi przez członków jej rodziny są alimenty na córkę w kwocie 350 zł oraz stypendium w kwocie 250 zł. W dalszej części wniosku A. W. podała, że jest osobą poszukującą pracy, studentką Uniwersytetu Wrocławskiego, a ponadto podnosi swoje kwalifikacje uczęszczając na kursy organizowane ze środków UE. Skarżąca nie wskazała żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych pozostających w jej, bądź jej dziecka posiadaniu. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro zatem A. W., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako strona skarżąca decyzję dotyczącą świadczenia rodzinnego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a., postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych podlegało umorzeniu. Wniosek A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu, należało natomiast uwzględnić. Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca, jak wyżej wykazano, została z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniona od kosztów sądowych, zatem jej wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uwzględniając zatem przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie, określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stwierdzono, że istnieje podstawa do ustanowienia skarżącej adwokata. Referendarz sądowy oceniając złożony przez A. W. wniosek doszedł do przekonania, że skarżąca spełniła nałożony na nią obowiązek wykazania złej sytuacji materialnej, gwarantującej jej pomoc. Skarżąca złożyła bowiem wniosek o przyznanie tej pomocy na stosownym formularzu, a także przez oświadczenia w nim zawarte wykazała, że pomoc ta jej się należy. Referendarz zważył zatem przede wszystkim, iż sam formularz wniosku, który skarżąca wypełniła w sposób szczegółowy, uwzględnia swym zakresem – stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także dokładne dane o stanie rodzinnym. Ponadto, skarżąca została pouczona w formularzu wniosku o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Stąd referendarz uznał za wiarygodne oświadczenie złożone w formularzu wniosku i wziął pod uwagę przede wszystkim relację pomiędzy wysokością uzyskiwanego przez członków rodziny skarżącej dochodu, w stosunku do niezbędnych wydatków. Wprawdzie A. W. nie przedstawiła specyfikacji ponoszonych comiesięcznie wydatków na utrzymanie siebie i córki, niemniej jednak referendarz sądowy uwzględniając swoje doświadczenie życiowe oraz posiadaną wiedzę na temat przeciętnych kosztów utrzymania, doszedł do przekonania, że dochód rodziny skarżącej, po uwzględnieniu kosztów wyżywienia, środków czystości, ubrania oraz kosztów utrzymania mieszkania, nie daje gwarancji zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów wynajęcia zawodowego pełnomocnika w toczącym się postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło